niedziela, 31 maja 2026

Ciemna materia - czego jeszcze o wszechświecie nie wiemy


Wirtualna Kultura po ponad rocznej przerwie postanowiła znowu zgłosić jakiś artykuł do miesięcznika Gazeta Senior. Napisała w nim: 

We Wrocławiu jest dużo możliwości pogłębiania wiedzy i nie warto się przejmować, że czasami nie zrozumie się wszystkiego. Moim zdaniem, ważne jest, żeby się dowiedzieć, że ktoś coś bada i rozwija. O tym przekonałam się, słuchając wykładów w działającym od ponad 30 lat Interdyscyplinarnym Seminarium Studium Generale Universitatis Wratislaviensis im. prof. Jana Mozrzymasa w Uniwersytecie Wrocławskim.

WK  ponad pół wieku skupiona na swojej pracy zawodowej nie zauważała (nie miała czasu?) innych specjalizacji. Teraz próbuje to nadrobić. 26 maja 2026 wysłuchała w Studium Generale wykładu prof. dr hab. Krzysztofa Meissnera, światowej sławy fizyka z Uniwersytetu Warszawskiego, który jest też znanym popularyzatorem fizyki i kosmologii. Co nieco o prof. Meissnerze można się dowiedzieć z książki: 
Info ze strony wydawcy:

"Wywiad rzeka z prof. Krzysztofem Meissnerem o fizyce, o jej związku z życiem i o możliwych konsekwencjach światopoglądowych współczesnej nauki.

Fizyka nie jest nauką tajemną, ale potrzebne do jej zgłębienia narzędzia matematyczne utrudniają laikom zrozumienie, czym zajmują się dzisiaj fizycy. Wybitny uczony, profesor Krzysztof Meissner, zgodził się na serię rozmów z humanistą, którego intryguje świat, jaki wyłonił się z odkryć naukowych ostatnich 120 lat. Przystępnie opowiedział mi o teorii względności Einsteina, o dziwacznych właściwościach kwantów, o przeszłości i przyszłości Wszechświata i o tym, co jego zdaniem wynika z tego wszystkiego dla kwestii światopoglądowych. Czy religia i wiedza naukowa starły się w nieuniknionym konflikcie? A wreszcie skąd wzięła się jego fascynacja fizyką, jaki w tym udział miała rodzina, wychowanie, szkoła? Te spotkania były dla mnie wielką przygodą mam nadzieję, że będą także dla Czytelników tej książki. [Jerzy Sosnowski]".

Czy nie macie czasami ochoty poznawać z bliska ludzi wybitnych? W różnych światowych rankingach polskie uczelnie nie zajmują wysokich miejsc. Ale są na nich naukowcy, którzy mają wysokie notowania. Uniwersytet Warszawski chwili się, że na opublikowanej przez Stanford University liście "World’s Top 2% Scientists 2023", dwóch procent najczęściej cytowanych naukowców z całego świata,  jest 76 badaczy z Uniwersytetu Warszawskiego, wśród nich jest Krzysztof Meissner:
 
Wykład Krzysztofa Meissnera w Studium Generale o ciemnej materii, której istnienie się podejrzewa, zdumiał Wirtualną Kulturę - ciemnej materii ma być więcej niż tego, co już znamy. 
Na jej istnienie wskazują, m.in., za duże szybkości poruszania się jakiś obiektów na brzegach galaktyk. Jak można to badać, skoro, na przykład, od Andromedy dzieli nas 2,5 miliona lat świetlnych.
Ciemne materie nie świecą. Argumenty za ich istnieniem są przekonywujące. Potrzebne są jednak eksperymenty, żeby to potwierdzić. 

Na koniec wykładu Krzysztof Meissner opowiedział, że razem z współpracownikami, m.in. z Instytutu Maxa Plancka, mają nadzieję, że Chińczcy w swojej kuli wypełnionej jakimś olejem i otoczonej kulą z wodą - wszystko zakopane  pod ziemią - przeprowadzą eksperyment potwierdzający ich przypuszczenia o istnieniu pewnej formy ciemnej materii - grawitino, niesamowicie ciężkiej: 
W takim eksperymencie oczekiwana reakcja (błysk?) może się zdarzyć raz na rok. Istnienie grawitino wynika z jakichś obliczeń.

Nie możecie zakładać, że Wirtualna Kultura to wszystko dobrze opisała. Na szczęście na YouTube jest wykład Krzysztofa Meissnera też o ciemnej materii:


Nie możemy stwierdzić, czy wszechświat teraz się rozszerzył, bo to wszystko jest tak daleko, że sygnał dotrze do nas za milion (?) lat. 15 marca 2016 roku prof. Krzysztof Meissner wygłosił na Uniwersytecie Warszawskim wykład pt. „Przyszłość Wszechświata”. Mówił o historii, stanie obecnym i możliwych scenariuszach ewolucji Ziemi, Układu Słonecznego oraz naszej Galaktyki. Było to kolejne spotkanie z cyklu „8 Wykładów na nowe tysiąclecie":
Film na YouTube w ciągu 10 lat obejrzało 6,5 miliona internautów o różnych zawodach i wykształceniu. Warto przeczytać ich komentarze. 

Dodatek. Czy tego chcecie czy nie, Wirtualna Kultura i tak będzie pisać o tym, co ją fascynuje. Na końcu wpisu:
zapytała czytelników, o jakich zaległych wydarzeniach ma napisać. Tylko jeden z czytelników na to zareagował - wybrał relację z wykładu prof. Meissnera i z "Forum oddolnych inicjatyw lokalnych. Sztuka sąsiedztwa", które było w Barbarze 23 maja. 

Do listy "zaległości" trzeba dołączyć wczorajsze spotkanie z Andrzejem Draganem, też fizykiem, w Concordii Design, na którym były m.in. Jola i Ola, czytelniczki bloga - na szczęście przyszły wcześniej i miały miejsca siedzące.

Krystyna - Wirtualna Kultura

1 komentarz:

  1. Krysiu,naturalnie pisz o tym co Cię fascynuje,ale dla mnie czarna materia,to czarna magia,chyba za Tobą nie nadążam. Ty natomiast możesz poruszać wszystkie tematy.
    W Concordia we wtorek zakochany w Karkonoszach,na to spotkanie czekam .
    Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń