piątek, 30 stycznia 2026

"Wycinka" Krystiana Lupy znowu we Wrocławiu

Teatr Polski w Podziemiu zaprasza do Centrum Sztuk Performatywnych Piekarnia, ul. Księcia Witolda 62, w dniach 20, 21 i 22 lutego na kultowy spektakl "Wycinka Holzfallen" w reżyserii Krystiana Lupy, którego premiera miała miejsce w roku 2014: 

Bilety ulgowe dla seniorów, w zależności od sektora: 30 lub 50 PLN.

Ostatni raz spektakl prezentowano na żywo w São Paulo w 2018 roku na międzynarodowym festiwalu teatralnym w Brazylii:
Był on pokazany m.in. we Francji, Chinach, Japonii, Korei, Czechach, Chile i Brazylii. Otrzymał najważniejsze nagrody, a w grudniu 2025 miał premierę w Teatrze Telewizji:
I co teraz wybierzecie? Wersję na żywo czy w internecie?

Wirtualna Kultura ma przewrotną naturę. Postanowiła poszukać recenzje sprzed lat. Oto co znalazła:
Początek tej recenzji:

Nie wróżę „Wycince” w reżyserii Krystiana Lupy wielkiego sukcesu komercyjnego. To spektakl dla koneserów teatru, takich, którzy są w stanie wysiedzieć w fotelu bez bombardowania emocjami, nie potrzebują fajerwerków, żeby zachwycić się sztuką. Ale i po to właśnie jest teatr, aby nie schlebiać masowym gustom, ale powodować intelektualny ferment i skłaniać do dyskusji.

Wyzwaniem może być zwłaszcza pierwsza część spektaklu. Mniej wprawni widzowie szybko zaczynają się kręcić w fotelu i tracić cierpliwość.

Dla porównania przeczytajcie, jak spektakl oceniono w roku 2025:
Początek recenzji:

Jeden z najgłośniejszych polskich spektakli XXI wieku doczeka się telewizyjnej rejestracji. „Wycinka” w reżyserii Krystiana Lupy – oparta na powieści Thomasa Bernharda – jest obecnie nagrywana na potrzeby Teatru Telewizji. To wydarzenie, na które od lat czekali nie tylko fani reżysera, ale i ci, którzy uznają to przedstawienie za ważny zapis przemian polskiego teatru po 1989 r.

Uwaga. Wpis zdobi zdjęcie obrazu z wystawy prac Szpakowskiej - Kujawskiej w Muzeum Architektury. Jak myślicie, czy WK trafnie wybrała? 

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

Wrocław stolicą tańca i sztuk performatywnych



Skoro wszyscy o tym piszą od połowy stycznia 2026, to Wirtualna Kultura też musi (?). Wrocławski Instytut im. J. Grotowskiego we współpracy z lokalnymi władzami, środowiskiem tanecznym, instytucjami i organizacjami pozarządowymi, stara się o uzyskanie dla Wrocławia tytułu 

Światowej Stolicy Sztuk Performatywnych UNESCO w 2027/2028 roku.

Fragment wypowiedzi Jarosława Perduty, dyrektora Departamentu Kultury i Sportu w Urzędzie Miejskim Wrocławia na portalu Wroclawia:

"Wrocław jak Państwo wiedzą zawsze miał ambitne cele, szczęśliwie też umiejętnie i skutecznie potrafiliśmy te cele realizować. 

Byliśmy Europejską Stolicą Kultury, właśnie minęło 10 lat od nadania nam tego tytułu. 

Ciągle jesteśmy członkiem elitarnego grona Miast Literatury. 

No a od jakiegoś czasu formalnie podjęliśmy działania i starania w związku z chęcią uzyskania tytułu Światowej Stolicy Sztuk Performatywnych?.

☝☝☝Z tym wiąże się nowy projekt realizowany w Instytucie Grotowskiego:

a w nim  trzy spektakle:
  • 23 i 24 stycznia spektakl „Watch me!ˮ Magdy Jędry, tworzący przestrzeń, w której granice między indywidualnością a wspólnotowością ulegają zatarciu, a spojrzenie staje się centralnym aktem,
  • 28 i 29 marca projekt „Publikaˮ Marii Stokłosy i aleks borys, w którym widzowie stają się aktywnymi uczestnikami i uczestniczkami twórczego procesu wspólnotowego, kliknijcie: Publika
  • 29 i 30 maja pokaz „Threesome/Trzyˮ Wojciecha Grudzińskiego – laureata Paszportu Polityki. Spektakl opiera się na fantomowo-choreograficznych praktykach cruisingowych, krążących wokół biografii trzech legendarnych polskich tancerzy: Stanisława Szymańskiego, Wojciecha Wiesiołłowskiego i Gerarda Wilka, kliknijcie: Threesome/Trzy.

Kliknijcie: Instytut Grotowskiego, Bilety i wejściówki

☝☝☝W dniach 17-20 września 2026 obejrzymy we Wrocławiu  9 najlepszych polskich spektakli tanecznych, bo Wrocław został współorganizatorem Polskiej Platformy Tańca. To będzie wsparcia dla starań o tytuł Światowej Stolicy Sztuk Performatywnych UNESCO.

☝☝☝Kolejnym wydarzeniem, przygotowanym przez Instytut Grotowskiego, jest Półmaraton czytań performatywnych Teatru na Faktach 28 lutego (sobota), godz. 15-23:

Jest to efekt (finał) kursu teatru dokumentalnego: 
Wstęp wolny, wymagana rezerwacja bezpłatnej wejściówki. Udział w poszczególnych blokach czytań wymaga pobrania osobnych wejściówek. Aby uczestniczyć w dwóch lub trzech blokach półmaratonu, należy pobrać wejściówki na każdy z nich. Półmaraton będzie transmitowany na żywo na profilu Instytutu Grotowskiego na Facebooku. 



☝☝☝Jeszcze jedna propozycja Instytutu Grotowskiego:
"Jeśli jesteś osobą pełnoletnią i chcesz wziąć udział w "open callu", nagraj telefonem pionowe wideo (od 30 do 45 sekund, maks. 10 MB) i wyślij je do 17 lutego 2026 roku za pomocą formularza dostępnego pod linkiem:

Zmontowany film zaprezentujemy w lutym 2026 roku w ramach cyklu Choreotopie. Udostępnimy go również na kanałach społecznościowych Instytutu Grotowskiego oraz w materiałach promujących projekt".


Wirtualna Kultura jest bardzo ciekawa, co seniorzy (seniorki) odważą się nagrać. 

Uwaga. Wpis zdobią zdjęcia z wystawy prac Anny Szpakowskiej - Kujawskiej w  Muzeum Architektury  - wczorajszy spacer z Ewą Plutą:

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

środa, 28 stycznia 2026

Sztuczna inteligencja "trafia pod strzechy"

Wirtualna Kultura lubi czasami czytać na Facebooku informacje o zajęciach proponowanych we Wrocławiu w CALach, czyli Centrach Aktywności Lokalnej. Ostatnio trafiła na harmonogram zajęć w CALu na Kruczej, a w nim: 

Sztuczna inteligencja w praktyce - warsztaty z wykorzystaniem AI

To dla WK sensacja. Sztuczna inteligencja trafiła "pod strzechy". Szczegóły warsztatów:

CAL na Kruczej (Gajowice)  powstał w czerwcu 2025: 

 Prowadzi go Fundacja Krucza.org:
której prezesem jest prof. Radosław Michalski z Politechniki Wrocławskiej (Katedra Sztucznej Inteligencji):
Wirtualna Kultura z rozrzewnieniem wspomina lata, gdy mieszkała w pokoju sublokatorskim na Grochowej.



Dodatek

☝☝☝Sztuczna inteligencja SI (artificial intelligence  AI) dopada Wirtualną Kulturę codziennie z samego rana, gdy w wyszukiwarce napisze jakieś "słowo" związane z interesującym ją tematem. Na ekranie laptopa zamiast linków pojawia się najpierw wygenerowany przez AI tekst opisujący problem związany z tym słowem. 

Wirtualna Kultura podchodzi do tego z rezerwą, bo czasami sztucznej inteligencji może się wydawać, że coś wie, a to nie jest prawdą. Wirtualna Kultura taki przypadek opisała już na blogu:

☝☝☝WK sztuczną inteligencją zainteresowała się w roku 2021 na spotkaniach Cafe UTW,  organizowanych przez Ilonę Zakowicz:
W tym starym wpisie jest dużo linków, ale czy zawarte w nich treści i ich interpretacja są aktualne? 

Minęło kilka lat, a Wirtualna Kultura nadal ma "mętne" wyobrażenie o podstawach AI, chociaż poznała zastosowania Chata GPT:
i wie, że w tym wszystkim chodzi o przeszukiwanie niewyobrażalnie dużych zbiorów danych, tylko jak te dane się zapamiętuje?

☝☝☝Niedawno Wirtualna Kultura wpadła na bardzo ciekawe pojęcie: "osadzanie słów" (embbeding) w sztucznej inteligencji: 
Początek i koniec tego artykułu brzmią tajemniczo:

"Modele głębokich sieci neuronowych, włącznie z modelami LLM, nie potrafią bezpośrednio przetwarzać surowego tekstu. Ponieważ tekst jest skategoryzowany, nie nadaje się do wykonywania działań matematycznych wykorzystywanych w procesach implementacji i szkolenia sieci neuronowych. Dlatego trzeba znaleźć sposób na reprezentowanie słów w postaci wektorów zawierających ciągłe wartości.

(...)

 Zarówno w przypadku GPT-2, jak i GPT-3 wymiar osadzeń (często określany jako wymiarowość ukrytych stanów modelu) różni się w zależności od konkretnego wariantu i rozmiaru modelu. Jest to kompromis między wydajnością a skutecznością. Dla przykładu, najmniejsze modele GPT-2 (117 mln i 125 mln parametrów) wykorzystują osadzenia o 768 wymiarach. Największy model GPT-3 (175 mld parametrów) wykorzystuje osadzenia o 12 288 wymiarach(!)".

I co teraz Wirtualna Kultura ma zrobić, by to wszystko ogarnąć. Ona liczy na spotkanie z młodszym kolegą, prof. Jackiem Cichoniem, kierownikiem Katedry Podstaw Informatyki Politechniki Wrocławskiej, laureatem "kubka dla wykładowcy 2018":

Uwaga. Brudne chmury w Leśnicy uwieczniła Ania. Kliknijcie.

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

wtorek, 27 stycznia 2026

Na jaki film się wybrać?

Wirtualna Kultura zmartwiła się. Po dłuższej przerwie, podczas której chodziła na filmy tylko do KNH (Kino Nowe Horyzonty), wybrała się dzisiaj do DCF (Dolnośląskie Centrum Filmowe) i niemile się zdziwiła. W holu na drzwiach nie ma już malowideł z filmowymi gwiazdami z czasów jej młodości i dzieciństwa. 

Biedna Wirtualna Kultura najpierw przeżyła bardzo zamianę Kina Warszawa na DCF, a teraz zmienił się wystrój holu - dominuje bordo z bielą. To nie jest już kino jej tylko innego pokolenia. Gwiazdy też są inne.

Wirtualna Kultura obejrzała w DCF nagrodzony w Wenecji film Jima Jarmuscha: 

Film składa się z części o ojcu, o matce i o rodzeństwie. Wszystkie trzy części łączy tylko motyw wody. Ojca i matkę odwiedzają dorosłe dzieci. W rozmowach między dziećmi i ich rodzicami więcej krępującego milczenia niż słów. W filmie właściwie nic się nie dzieje. Jazda samochodem, picie herbaty, oglądanie zdjęć. Mimo to film robi wrażenie, pomysł fabuły jest genialny. 

 Wirtualnej Kulturze najbardziej spodobała się część pierwsza - wizyta syna i córki u ojca, któremu współczują. W części drugiej sytuacja w pewnym sensie się odwraca od samego początku. Obie córki widzą, że matce wiedzie się bardzo dobrze.

Opis filmu (opis dystrybutora)

"Trzy historie podejmujące temat relacji między dojrzałymi dziećmi, a ich rodzicami, od których się oddaliły, a także między rodzeństwem. 

Każdy z trzech rozdziałów rozgrywa się współcześnie, w innym kraju: FATHER - w północno-wschodnich Stanach Zjednoczonych, MOTHER - w Dublinie, a SISTER BROTHER - w Paryżu. 

Film Jarmuscha stanowi zbiór subtelnych, spokojnych, pozbawionych osądu portretów ludzkich charakterów. To komedia, w której przeplatają się nuty melancholii".

Ukryta w tym wszystkim historia trzech rodzin zrobiła na Wirtualnej Kulturze przygnębiające wrażenie. Po przeczytaniu - po powrocie do domu - powyższego opisu filmu Wirtualna Kultura zdumiała się bardzo. Dystrybutor nazwał film komedią z nutami melancholii. Wirtualna Kultura jest bardzo ciekawa, czy się z tym zgadzacie.


☝☝☝Wirtualna Kultura zastanawia się, na jaki film wybrać się następnym razem. Filmowy Klub Seniora nadal działa we wtorki w DCF o godz. 12 (bilet 16 PLN):

3 lutego będzie można obejrzeć w nim film "Hamnet", nominowany do Oscara 2026 w kategorii najlepszy film: 
Oto jego opis: 

Anglia, rok 1580. Zubożały nauczyciel łaciny William Szekspir poznaje niezależną duchem Agnes. Para zakochuje się w sobie i rozpoczyna gorący romans, który prowadzi do ślubu i narodzin trójki dzieci.

Jednak gdy Will wyrusza do odległego Londynu, aby rozwinąć swoją karierę teatralną, Agnes zostaje sama ze wszystkimi domowymi obowiązkami. Kiedy dochodzi do tragedii, niegdyś silna więź między małżonkami zostaje poddana próbie, a ich wspólne doświadczenia stają się inspiracją do stworzenia ponadczasowego arcydzieła Szekspira, „Hamleta”.



☝☝☝"Wielki Marty" też ma nominację do Oscra. Można go już obejrzeć, na przykład, w Multikinie Pasaż Grunwaldzki (od 30 stycznia w DCF):  
Opis filmu Wielki Marty: "Marty chce być gwiazdą. Nagnie więc wszystkie reguły, wejdzie w sojusze z ludźmi, od których powinien trzymać się z daleka, gotów będzie uwieść każdą kobietę, byleby tylko zrealizować swoje marzenie o wielkości".

Zwiastun film jest intrygujący:
Wirtualna Kultura chętnie by się na Wielkiego Marty wybrała, ale zniechęca ją długość filmu: 149 minut.

☝☝☝Innym filmem nominowanym do Oscara, który można będzie obejrzeć, jest "Wartość sentymentalna": 
  • 31 stycznia, godz. 16:45, przedpremiera w KNH.
Polska premiera ma być 26 lutego. 


☝☝☝W Nowych Horyzontach dla Seniora i Seniorki (środy i piątki, godz. 14) będą też grali: Wielkiego Marty, Father, mother, sister, brother i Hamneta:

☝☝☝W kinach nadal grają film "Ścieżki życia", Wirtualna Kultura już na nim była i wrażeniami się podzieliła:

Uwaga. Wpis zdobią zdjęcia holu w DCF.

 Krystyna - Wirtualna Kultura 

Czytaj więcej »

poniedziałek, 26 stycznia 2026

Szlakiem kobiet


Wirtualna Kultura zastanawia się, od kiedy zna Olgę Szelc i kiedy zostały znajomymi na Facebooku. Olga to
  • redaktorka, pisarka i recenzentka, 
  • radna Osiedla Stare Miasto i członkini Stowarzyszenia Dolnośląski Kongres Kobiet.
W roku 2020 otrzymała stypendium artystyczne prezydenta Wrocławia, dzięki któremu powstała książka: "My, kobiety z Teatru Kalambur. Herstoria": 

Olga działa w wielu dziedzinach. Prowadzi blog Książki pod Ręką, pisze artykuły o kobietach. Na przykład o Violi Nowakowskiej: 


Wirtualna Kultura zwróciła uwagę na Olgę, bo Olga robiła dużo zdjęć na różnych wydarzeniach, np. na kongresach i otwieraniu nowych CALi - chodziła z aparatem fotograficznym. Prowadziła spotkania autorskie. Na przykład w Ossolineum
i na Festiwalu Ktoś, nie coś: 


22 stycznia 2026 Olga miała bardzo ciekawy odczyt na Politechnice Trzeciego Wieku (kliknijcie na zdjęcia): 

Mówiła o kilkunastu bardzo zasłużonych kobietach, które kiedyś były związane z Teatrem Kalambur. Na zakończenie spotkania Magdalena Dyderska zaprezentowała projekt Szlak Dolnoślązaczek. Przeczytajcie rozmowę Olgi z twórczyniami projektu:  

Wirtualna Kultura już o tym projekcie pisała przy okazji V Dolnośląskiego Kongresu Kobiet:
Może kiedyś wróci do tego tematu.
 

Dodatek. Wirtualna Kultura od wielu lat przygląda się organizacjom działającym na rzecz kobiet i podziwia skuteczność ich działania. W roku 2019 była nawet na III Wrocławskim Forum Organizacji Kobiecych, zorganizowanym przez Wrocławską Radę Kobiet: 

i na Babskim Graniu w Capitolu:
Opublikowała też felieton o wyjątkowych kobietach w miesięczniku Gazeta Senior:

"Wpadała" na kongresy kobiet, na przykład
oraz na "kobiece" debaty w Domu Europy z cyklu: "Z widokiem ...":
a niedawno na debatę zorganizowaną przez Wysokie Obcasy:

Tego typu wpisów jest na blogu tak dużo, że mogłaby z nich powstać książka.

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

niedziela, 25 stycznia 2026

Propozycje na styczeń


☝☝☝Na Facebooku Wirtualna Kultura trafiła na informację, że Rektor Uniwersytetu Wrocławskiego zaprasza na Koncert Noworoczny w sobotę 31 stycznia 2026, godz. 18, w Auli Leopoldyńskiej w Gmachu Głównym Uniwersytetu. Prowadzenie Jan Miodek. Kliknijcie na afisz. 

Bardziej szczegółowa wiadomość jest na internetowych stronach Uniwersytetu. Wstęp wolny, liczba miejsc ograniczona:

☝☝☝W środę, 28 stycznia, godz. 17,  Koło PTTK nr 8 Oddziału Wrocławskiego PTTK zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie podróżnicze „Meksyk – Jukatan”, które poprowadzi Piotr Kofluk w Klubie Turysty PTTK, Rynek Ratusz 11/12, IV piętro: 



☝☝☝W sobotę 31 stycznia, godz.16,  koncert muzyki filmowej, rozrywkowej i klasycznej w Sali Koncertowej Akademii Muzycznej:   
Bezpłatne wejściówki do odebrania w recepcji budynku E od 23 stycznia od godz. 10.

Program innych koncertów studentów Akademii Muzycznej im. K. Lipińskiego:
Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

sobota, 24 stycznia 2026

Propozycje na luty: kolędy, spotkania, koncerty walentynkowe



Dwa chóry: Kameralny Chór Politechniki Wrocławskiej i Sursum Corda Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Uniwersytecie Wrocławskim zaśpiewają kolędy w niedzielę, 1 lutego 2026, godz. 19, w Kościele pw. Św. M.M. Kolbego we Wrocławiu, ul. Horbaczewskiego 20: 

Po raz ósmy oba chóry będą śpiewać dla Marcina Kaczyńskiego. Po koncercie przeprowadzona będzie zbiórka na rehabilitację i środki opieki dla Marcina, który w wyniku wypadku w roku 2016 nie porusza kończynami. 


☝☝☝11 lutego (środa) 2026 roku o godz. 18.00 Klub Muzyki i Literatury, pl. Kościuszki 10,  zaprasza na spotkanie z Hanną Suchocką. Spotkanie transmitowane online. Wstęp wolny.

Prowadzenie: Krzysztof Bramorski. W części muzycznej: Michał Szczepański – fortepian.

Inne wydarzenia w Klubie:


☝ ☝☝Między 13 a 15 lutego Firlej i Impart Centrum zapraszają na trzy wydarzenia z okazji Walentynek. Od intymnej piosenki aktorskiej, przez recital budowany na wyjątkowym głosie, po jazzowy hołd dla jednego z największych mistrzów gatunku.

Bilety: 
Uwaga. Bilety dla seniorów na koncert 15 lutego są w wyjątkowej ofercie tylko po 30 PLN. Kliknijcie w afisz:



☝☝☝Po ubiegłorocznym cyklu o roli kobiet i emancypacji, w roku 2026 Concordia Talks stawiają na męski punkt widzenia. 
Prowadzenie: Katarzyna Pawlak, Katedra Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej, Uniwersytet SWPS we Wrocławiu. Tematem spotkania będzie najnowsza powieści  Marcina Mellera: „Dzieci Lwa”.
Fragment opisu wydawcy:

"Wzruszająca i pełna napięcia opowieść o młodości, przyjaźni, pierwszych miłościach i międzyludzkich relacjach, które – nawet jeśli zakończone – zostają z nami na całe życie. Marcin Meller łączy swój talent do opowiadania wciągających historii i poczucie humoru ze znajomością polskiej i gruzińskiej duszy".


☝☝☝ Co za zbieg okoliczności w związku ze spotkaniem z Marcinem Mellerem w Concordii Design! Wirtualna Kultura uświadomiła sobie, że w kwietniu będzie obchodzić jubileusz dziesięciu lat chodzenia na spotkania autorskie. Pierwsze takie jej spotkanie było w Mediatece właśnie z nim:
Marcin Meller opowiadał wtedy też o Gruzji, ale w związku z książką Gaumardżos, którą napisał wspólnie z żoną.

Kliknijcie na zdjęcie sprzed 10 lat ze spotkania z Marcinem Mellerem w Mediatece. Niestety ono jest bardzo niedokładne - mała liczba pikseli. Wirtualnej Kulturze nie udało się odnaleźć w komputerze oryginalnej wersji zdjęcia. 


Przypomnienie. Spotkania autorskie w Dolnośląskiej Bibliotece Publicznej w Rynku:
oraz w Muzeum Pana Tadeusza z Elżbietą Sobolewską – hungarystką, redaktorką i tłumaczką współczesnej węgierskiej prozy:

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

Kazania św. Franciszka do ptaków


Muzeum Etnograficzne zaprasza na nową wystawę czasową: Kazanie do ptaków. Wizerunki św. Franciszka z kolekcji prof. Franciszka Kusiaka

Termin: 24 stycznia – 1 marca 2026
Kuratorka: Joanna Kurbiel


Na wystawie można obejrzeć ponad 350 obiektów z wizerunkami św. Franciszka z Asyżu, wśród nich
  • obrazy i rzeźby, medale, znaczki pocztowe, witraże,
  • obrazy artystki z Roztocza Elżbiety Hałasy,
  • zdjęcia wykonane przez kolekcjonera w świątyniach i muzeach w Europie dokumentujące obrazy ze świętym namalowane przez słynnych malarzy,
  • drukowane różnymi technikami graficznymi obrazki religijne – niektóre unikatowe i rzadko spotykane, inne ze znanych serii wydawanych w XVII, XVIII i XIX w. przez europejskie oficyny wydawnicze,
  • unikatowe dwa witraże z wizerunkiem „świętego od zwierząt”. - witraże nieczęsto goszczą w muzealnych salach ekspozycyjnych.

To ekspozycja pokazująca zbiory prof. Franciszka Kusiaka, historyka, który od kilkudziesięciu lat kolekcjonuje wizerunki swojego patrona:

Obiekty zgromadzone na wystawie pozwalają prześledzić, jak zmieniała się wizualna narracja o św. Franciszku oraz jak silnie symbolika franciszkańska zakorzeniła się w kulturze europejskiej.

Prezentacja kolekcji prof. Kusiaka jest więc nie tylko świadectwem indywidualnej pasji kolekcjonerskiej, lecz także zaproszeniem do refleksji nad trwałością franciszkańskiego przesłania” – zachęca Marta Derejczyk, kierowniczka Muzeum Etnograficznego we Wrocławiu.

Jak wspomina prof. Kusiak, zainteresowanie świętym imiennikiem wpoiła mu matka, zapewne pod wpływem pielgrzymki, którą odbyła w wieku 16 lat do sanktuarium franciszkańskiego w Leżajsku. Na imieniny czy na gwiazdkę otrzymywał od niej obrazki z przedstawieniem świętego Franciszka, w dorosłym życiu sam zaczął zbierać wizerunki swojego patrona".


To nie przez przypadek otwarto wystawę w roku 2026 - to rok 800. rocznicy śmierci Franceso Bernardone, późniejszego św. Franciszka, zwanego także Biedaczyna z Asyżu: 

Wirtualna Kultura podziwia ludzi z pasją, jaką może być, na przykład, pasja kolekcjonowania. To nadaje życiu dodatkowych walorów i sensu. Warto przeczytać wypowiedź Piotra Oszczanowskiego, dyrektora Muzeum Narodowego we Wrocławiu, na ten temat:

"Pasja kolekcjonowania i gromadzenia różnorodnych wizerunków św. Franciszka, wsparta wielkim, prywatnym afektem do postaci Biedaczyny z Asyżu – zdaje się być siłą sprawczą poczynań prof. Franciszka Kusiaka. Wyniesiony z domu szacunek i podziw dla patrona imiennego sprawił, że od dzieciństwa towarzyszy on temu wybitnemu znawcy wojskowości i wieloletniemu nauczycielowi akademickiemu. 

Ta kolekcja to klasyczny przykład ludzkich pragnień i potrzeby utrzymania stałej aktywności, która daje o sobie znać w trwających cały czas poszukiwaniach kolejnych wizerunków św. Franciszka. Jest to jednocześnie swoisty rodzaj namiętności, która zawsze wyróżnia rasowego kolekcjonera. Podziw budzi i konsekwencja w tym działaniu, i efekt, jaki ono przynosi. 

Dzisiaj wdzięczni jesteśmy prof. Franciszkowi Kusiakowi za to, że nie tylko dzieli się z nami swoimi cennymi zbiorami, ale także za przypomnienie jednej z najwspanialszych postaci z panteonu chrześcijańskich świętych".

Uwaga. Wpis zdobią zdjęcia z materiałów prasowych Muzeum. Tym razem Wirtualna Kultura nie mogła być na konferencji prasowej, poprzedzającej otwarcie wystawy. Kliknijcie.

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

piątek, 23 stycznia 2026

WOŚP 2026 we Wrocławiu

 

Weekend, który właśnie się zaczął, zapowiada się wyjątkowo: 

Hitem licytacji we Wrocławiu jest zwiedzanie Muzeum Medycyny Sądowej we Wrocławiu, na co dzień niedostępnego dla zwiedzających: 


Wrocławskie Centrum Akademickie, Akademia Młodych Uczonych i Artystów oraz wrocławskie uczelnie zapraszają do wzięcia udziału w wyjątkowych aukcjach na rzecz Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy!

☝Akademia Muzyczna im. K. Lipińskiego proponuje na aukcji indywidualną lekcję śpiewu z prof. Bogdanem Makalem.

☝Oto aukcje na Politechnice Wrocławskiej:
W tym roku do wylicytowania na aukcjach jest m.in. partia szachów z Rektorem prof. Arkadiuszem Wójsem, książka „Historie ze zdjęć” z autografem autorki Joanny Mielewczyk, lot szybowcem, przejazd pojazdem off-roadowym, warsztaty z sitodruku oraz trening na torze kartingowym oraz kultowy już zestaw gadżetów.


☝Aukcje na Uniwersytecie Wrocławskim:
Można m.in. wylicytować Złotą Kartę, czyli dożywotni bilet do Ogrodu Botanicznego dla dwóch osób oraz:

"oprowadzanie po gmachu głównym Uniwersytetu Wrocławskiego przez prof. Adama Jezierskiego! Zwiedzanie barokowej perły architektury jaką jest Aula Leopoldyńska czy oglądanie panoramy miasta – to wszystko czeka na biorących udział w aukcji! 

Całość uświetniona zostanie także występem organowym rektora seniora w Oratorium Marianum.

Termin wycieczki jest do uzgodnienia. Całość potrwa około dwóch godzin. W oprowadzaniu może wziąć udział maksymalnie piętnaście osób – zachęcamy grupy zorganizowane do wspólnego zwiedzania! W ramach wygranej aukcji mają Państwo zapewnione również bilety do Muzeum Uniwersyteckiego."

Na aukcję Uniwersytetu Wrocławskiego zgłoszono też nagrodzoną książkę prof. Urszuli Glensk „Pinezka” z autografem. Publikacja jest podwójną laureatką XXIX edycji prestiżowego konkursu Grand Press 2025 – otrzymała tytuł Książki Reporterskiej Roku (ex aequo z „Heweliuszem” Adama Zadwornego) oraz Nagrodę Publiczności:


☝Uniwersytet Medyczny przygotował dwudniowe wydarzenie: 24 i 25 stycznia we Wrocławiu, ul. Marii Curie-Skłodowskiej 66-68, przyszła siedziba Centrum Odkryć Medycznych:
Będzie można obejrzeć film dokumentalny Mensch. Wirtualna Kultura już ten film widziała:
Pokaz odbędzie się w sali im. prof. Wiktora Brossa, zachowanej z oryginalnymi, przedwojennymi ławkami. Po projekcji odbędzie się rozmowa, w której wezmą udział: 
- Paweł Wysoczański, reżyser filmu „Mensch”,
- Sebastian Bagiński, przewodnik miejski po Wrocławiu,
- Janina Wartenberg, lekarka weterynarii, wieloletnia asystentka profesora Ludwika Hirszfelda w powojennym Wrocławiu, 

Moderować będzie Małgorzata Waszkiewicz, dziennikarka Radia TOK FM.

Dodatkowym, atrakcyjnym elementem spotkania będzie obecność aktorów z Teatru Układ Formalny, którzy wcielą się w role Hanny i Ludwika Hirszfeldów. To bardzo mile zaskoczyło Wirtualną Kulturę. 


Dodatek. Zobacz, co na aukcjach na Allegro można wylicytować w całej Polsce:
Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

czwartek, 22 stycznia 2026

Senior Art Walk z Ewą Plutą w czwartek

Ewa Pluta zaprasza na pierwszy w 2026 roku Senior Art Walk, organizowany przez Fundację Art Transparent. Celem jest wspaniała wystawa: 

„Wieloświat. Anna Szpakowska-Kujawska”

w Muzeum Architektury, ul. Bernardyńska 7. Tym razem wyjątkowo w czwartek 29 stycznia o godz. 16.00. Wstęp wolny. Po wystawie oprowadzi kuratorka Małgorzata Devosges-Cuber.

Kliknijcie na zdjęcie mozaiki na budynku Instytutu Matematycznego UWr.

Oto fragment listu od Ewy:

Twórczość Anny Szpakowskiej-Kujawskiej obecna jest w przestrzeni miejskiej Wrocławia. Niemal każdy zna 

  • jej wielkoformatową mozaikę na budynku Instytutu Matematycznego Uniwersytetu Wrocławskie czy plafon w holu Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej na Rynku. 
Artystka tworzy od ponad 70 lata w różnych technikach plastycznych skutecznie wymykając się jednoznacznym interpretacjom. Anna Szpakowska-Kujawska w 1956 roku ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Była członkinią legendarnej członkini Grupy Wrocławskiej. Wystawa prezentuje jej wybrane prace i projekty powstałe od połowy lat 50. XX wieku po czasy współczesne.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

środa, 21 stycznia 2026

Spotkania autorskie w Dolnośląskiej Bibliotece Publicznej w roku 2026

Czy zaglądacie na nowe internetowe strony Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej, znanej jako "Rynek 58", i na jej Facebook? 

Kalendarz wydarzeń organizowanych przez Bibliotekę wygląda rewelacyjnie!

Wirtualną Kulturę szczególnie zainteresował plan spotkań autorskich w roku 2026. Na Facebooku Biblioteki ukazała się lista zaproszonych pisarzy.

𝗦𝗣𝗢𝗧𝗞𝗔𝗡𝗜𝗔 𝗔𝗨𝗧𝗢𝗥𝗦𝗞𝗜𝗘 𝗪 𝟮𝟬𝟮𝟲 𝗥𝗢𝗞𝗨

☝27 stycznia (wtorek), godz. 18-19:30, spotkanie autorskie z aktorką Anną Nehrebecką

"Anna Nehrebecka w 2025 r. opublikowała książkę „Pani Anka. Nehrebecka w rozmowie z Katarzyną Ostrowską”, w której podzieliła się wspomnieniami z ponad 50 lat kariery scenicznej i filmowej, opowiadając o kulisach pracy aktorskiej, życiu prywatnym oraz zaangażowaniu się w działalność społeczną i polityczną."

☝24 lutego (wtorek), godz. 18-19:30, rozmowa z Jackiem Antczakiem o Hannie Krall, Wroclove'iu i innych przyjemnościach (reporterskich i książkowych).

W kolejnych miesiącach będą spotkania z: 

☝ Martą Matyszczak ("Zabójczy pocisk", "Talizman zza wielkiej wody", "Świadek śmierci nad Śniardwami", "Zakończeniem jest Zakopane")

☝ Zbigniewem Rokitę ("Odrzania. Podróż po Ziemiach Odzyskanych", "Aglo. Banką po Śląsku", "Wisła. Rzeka. Źródło.", "Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku")

☝ Przemysławem Piotrowskim ("Piętno", "Komisarz Brudny", "Smolarz")

☝ Filipem Springerem ("13 pięter", "Szara godzina. Czas na nową architekturę", "Miasto Archipelag. Polska mniejszych miast")

☝ Ałbeną Grabowską ("Dzieci we mgle. Sprawa ginekologa", "Wycieczki osobiste", "Nóż w sercu. Sprawa chirurga")

☝ Sarą Antczak ("Sekret") + Agatą Kunderman („Kotlina”)

☝ Wojciechem Wolnickim ("Dług", "Uznanie", "Pętla")

☝ Sylwią Chutnik ("Pobite gary", "Dintojra", "Dżinsy na parapecie. O równości dla dzieci [2026, tytuł roboczy]"

☝ Sławomirem Gortychem (seria "Schronisko").


Przypomnienie kilku wpisów na blogu o

  • Sylwii Chutnik,  Jacku Antczaku, Sławomirze Gortychu, 
  • Zbigniewie Rokicie, Filipie Springerze, ...
Wpisy na blogu:


Uwaga. Kliknijcie w zdjęcia zorzy przysłane przez Jasię i Adama.

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

poniedziałek, 19 stycznia 2026

Kiedy senior jest bezpieczny?

Termin "bezpieczny senior" stał się bardzo popularny i obejmuje różne aspekty. Jest to hasło przewodnie artykułów, konferencji, szkoleń, raportów, itp. W związku z tym rodzi się kilka pytań?

  • Co decyduje, że senior czuje się bezpieczny? 
No i, zdaniem Wirtualnej Kultury, najważniejsze pytanie: 
  • Co zrobić, jeśli senior nie jest świadomy, że nie jest bezpieczny? 

We wrześniu 2023 ukazał się specjalny numer Głosu Seniora (44 strony) na temat niebezpieczeństw, które grożą seniorom,

Na jesieni 2025 był realizowany na Ziemi Świętokrzyskiej pilotażowy program „Bezpieczny Senior - Świadomy Senior”: 

Wirtualna Kultura z zadowoleniem przeczytała, że bronią jest wiedza, co ona zawsze powtarza. Fragmenty opisu projektu:

"Inicjatywa, ma na celu zwiększenie świadomości prawnej osób po 60. roku życia oraz wyposażenie ich w narzędzia, które pozwolą rozpoznać i unikać zagrożeń.

(...)

Tematyka programu powstała na podstawie danych statystycznych dotyczących kategorii przestępstw dokonywanych wobec seniorów, przekazanych przez Komendę Główną Policji. Na tej podstawie powstał plan tematyczny spotkań, który uwzględnia następujące obszary:

 1. Metoda na wnuczka i inne zagrożenia, czyli najpopularniejsze przestępstwa przeciwko mieniu m.in.: kradzieże z włamaniem, oszustwa, przywłaszczenia rzeczy;

2. Jestem online. Czy jestem bezpieczny? To zagadnienia związane z nasilającą się cyberprzemocą (m.in.: phishing, vishing, zagrożenia wynikające z budowania relacji międzyludzkich w przestrzeni Internetu);

3. Zabezpieczenie na przyszłość – czyli zagadnienia związane z własnością rzeczy ruchomych i nieruchomości, dziedziczeniem oraz spraw konsumenckich (m.in.: dziedziczenie ustawowe, zachowek, nabycie i uregulowanie własności, służebności);

4. Kupić czy nie kupić? Prawa konsumenta. Seniorzy zapoznali się z tematami spraw konsumenckimi, w tym nadużyciami w sprawach konsumenckich;

5. Tajemnice czterech ścian - czyli sprawy rodzinne oraz przestępstwa popełniane przeciwko opiece i rodzinie (przemoc domowa, dysfunkcja rodziny, sprawowanie opieki nad niesamodzielnym członkiem rodziny, zobowiązania alimentacyjne)".

Czy te problemy są Wam znane?


W raporcie wrocławskiej Fundacji Przyszłość Pokoleń z roku 2020: 

do problemów związanych z bezpieczeństwem osób starszych w Polsce zaliczono 
  • ageizm - brak równego traktowania i dyskryminacja w społeczności seniorów
  • przemoc kierowaną przeciwko osobom starszym - fizyczną, psychiczną, seksualną, ekonomiczną, instytucjonalną, 
  • oszustwa internetowe, telefoniczne - "na wnuczka". itp.

Fundacja Przyszłość Pokoleń udziela nieodpłatnej pomocy społeczno-prawnej:
Siedziba: ul. Grodzka 7, tel.: 576 100 720, mail: kontakt@przyszloscpokolen.pl


Dodatek. O ageizmie i dziadurzeniu Wirtualna Kultura już pisała na blogu:
Bezpieczeństwem w Internecie też się zajmowała - zobacz jej dwa artykuły w Gazecie Senior. Oto pierwszy z nich, opublikowany w roku 2022:

Pytanie. Czy wiecie, gdzie stoją budynki ze zdjęć w tym wpisie?

  Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

sobota, 17 stycznia 2026

Co przyciąga do Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu?



Muzeum Archidiecezjalne we Wrocławiu po remoncie i rozbudowie pomieszczeń przyciąga reklamą mumii, a nie obrazem Łukasza Cranacha Starszego „Madonna pod jodłami” z 1510 roku. Kliknijcie na pierwsze zdjęcie. 

Na stronie o muzeum 

 można przeczytać:

W Muzeum znajduje się obecnie ponad 6 tysięcy sztuk zabytków, w tym m.in. bogaty i rzadki zbiór zabytków starożytnych i gotyckich. 

Na liście znaczących eksponatów znajduje się m.in.: 
  • mumia chłopca z okresu ptolemejskiego, 
  • tablice gliniane z pismem klinowym, 
  • kolekcja etruska i grecka, 
  • szafa archiwalna fundacji kanonika Jana Paszkowicza z 1455 roku, 
  • najstarszy dzwon w Polsce - opata Świętosława z 1300 roku, 
  • obraz Łukasz Cranacha Starszego „Madonna pod jodłami” z 1510 roku, 
  • fragment szat liturgicznych z 1250 roku zwanych szatami św. Jadwigi, 
  • kielich mszalny z Muszkowic z 1400 roku.

Remont i rozbudowa pomieszczeń muzeum trwały wiele lat. W roku 2017 szacowano koszt przebudowy, remontu, konserwacji i prac instalatorskich w budynkach Muzeum i Biblioteki Archidiecezjalnej na ok. 56 mln zł, z tego ponad 39 mln miało pochodzić z unijnego Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Resztę miała wyłożyć wrocławska kuria: 

Po przebudowie muzeum otwarto w grudniu 2024. Zajmuje ono teraz trzy budynki. Kliknijcie w link, żeby zobaczyć galerię zdjęć zrobionych przez Tomasza Hołoda: 
Wirtualna Kultura poznała Tomasza, gdy w roku 2022 zrobił jej serię zdjęć dla portalu Wrocławia:



Rok temu grupa seniorek z Ateleir Kultury w Przestrzeni Trzeciego Wieku - SKW postanowiła zwiedzić muzeum i to zrobiła w kwietniu 2025:
Wirtualna Kultura dopiero teraz sobie przypomniała, że miała napisać na blogu o wrażeniach ze zwiedzania. Niestety notatki gdzieś się jej zagubiły. Na szczęście zdjęcia w smartfonie są! Kliknijcie.





W trakcie zwiedzania była mowa o bardzo dużych kosztach utrzymania muzeum. Nic dziwnego, ono zajmuje dużą powierzchnię. WK zapamiętała, że oprócz eksponatów wrażenie na niej zrobiły właśnie różne style pomieszczeń. A na koniec zwiedzania schody, które prowadziły do zabytkowych drzwi wyjściowych, wokół których były widoczne duże szpary. Jaka strata ciepła w zimie!

W zeszłym tygodniu Wirtualna Kultura poszła odnaleźć te drzwi. To prawdopodobnie były te, ale ładnie na niebieskawo pomalowane:


  Krystyna - Wirtualna Kultura 
Czytaj więcej »