Strony

▼

środa, 4 listopada 2026

Alicja Kosiba-Lesiak - Sokołowsko i Marie von Colomb

Tajemnicza Alicja z Tarnowskich Gór pojawiła się na blogu pierwszy raz 18 października 2019: 

Wirtualna Kultura poznała ją 17 października 2019 przed Narodowym Forum Muzyki w kolejce po wejściówki na powitanie Noblistki, Olgi Tokarczuk. Połączyła je Tokarczuk i wspólna znajoma prof. Urszula Glensk, urodzona w Tarnowskich Górach: 
Razem Alicja i Krystyna spędziły cały dzień. Zaliczyły "Made in Wrocław" w Centrum Kongresowym i spotkanie autorskie z Małgorzatą Szejnert w Klubie Proza, odbyły wspólne podróże wrocławskimi tramwajami.

W następnych latach spotykały się wielokrotnie i nie jedną kawę wypiły. Na poniższym zdjęciu są u Urszulanek. Alicja to specjalistka od selfie.


Coś tak wyjątkowego zdarzyło się w życiu Wirtualnej Kultury tylko raz.  Nic dziwnego, bo Alicja Kosiba-Lesiak to osoba o wielu pasjach: 
  • absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego (biologia)
  • z sympatii do Wrocławia i Dolnego Śląska odbyła wiele (bardzo dużo!) sentymentalnych podróży, zakochała się w Sokołowsku (Görbersdorf) i jego historii.

Oto Alicja na święcie "Gwarków".


Z związku z przygotowaniami do rekonstrukcji i otwarcia w Sokołowsku grobowca rodziny doktora Hermanna Brehmena, pioniera sanatoryjnego leczenia gruźlicy, Alicja poszukiwała i znalazła ciekawe materiały opisujące grobowiec i historię tej rodziny.
W roku 2024 wzięła udział w uroczystości otwarcia zrekonstruowanego grobowca w Sokołowsku obok przedstawicieli lokalnych i wojewódzkich władz, konsula niemieckiego i Olgi Tokarczuk,
Na tym zainteresowania Sokołowskiem Alicji Kosiby-Lesiak nie skończyły się. Dzięki dociekliwym badaniom Alicja dotarła do historycznych dokumentów, z kórych wynika, że Sokołowsko nie stałoby się najsłynniejszym sanatorium Europy, gdyby nie Marie von Colomb. Alicja wydobyła z zapomnienia i przemilczania tę niezwykłą kobietę i to wszystko opisała w książce:

„Tragiczna historia Marie von Colomb. Zapomniana założycielka sanatorium w Görbersdorfie”. 


Opowiedziała o tym jako pierwsza prelegentka na konferencji w Sokołowsku z okazji 200 urodzin Hermanna Brehmera. Uroczyste, międzynarodowe obchody i powiązana z nimi konferencja naukowa odbyły się w Sokołowsku 30 września 2026 roku:

Stefan Pioskowik, autor powyższej relacji z konferencji, popularyzuje książkę Alicji Kosiby-Lesiak w swoich artykułach:  

Książkę Alicji Kosiby-Lesiak  można kupić w Sokołowsku (Kino Kawiarnia Zdrowie, Fundacja In Situ), na olx oraz bezpośrednio u autorki. Wirtualna Kultura oczywiście książkę ma. 

Oto początek  książki:

"Podczas moich podróży po Górnym i Dolnym Śląsku trafiałam nieoczekiwanie lub planowo w miejsca o zaskakującej historii. Jednym z nich było Sokołowsko, z przeszłości którego wyłaniali się ludzie nieznani mi wcześniej. Zetknęłam się tam ze śladami kobiety urodzonej prawie 220 lat temu. Dzieje jej życia odkrywałam później powoli i z rosnącym zainteresowaniem, aczkolwiek nie bez żalu i niemalże goryczy.

W 1869 roku w miesięczniku historycznym „Rübezahl” ukazała się krótka wzmianka informująca o śmierci Marie von Colomb. Nie oddaje ona dramatu jej życia: walki o prawo do kształcenia się i wykonywania zawodu lekarza na równi z mężczyznami, konfliktu z rodziną i utraty dzieła, które sama stworzyła".

Dodatek. Na pierwszym zdjęciu Alicja siedzi na resztkach instalacji artystycznej postawionej na fundamentach "Świątyni Humboldta" w Sokołowsku. Aleksander von Humboldt odegrał bardzo ważną rolę w zawodowym życiu Hermanna Brehmera - postarał się o uzyskanie dla Brehmera koncesji na otwarcie ośrodka leczniczego:
Krystyna - Wirtualna Kultura

Dwa koncerty z przesłaniem - propozycja



Koncerty nie muszą być tylko rozrywką. Może im przyświecać jakiś cel, na przykład, charytatywny lub zwrócenie uwagi na ważne sprawy. Taki chrakter, zdaniem Wirtualnej Kultury, mają na przykład coroczne koncerty organizowane z okazji przyznania nagrody im Sacharowa: 

Poniżej są informacje o dwóch nowych koncertach z przesłaniem:

  • darmowy, organizowany przez Fundację Dzielnicy 4 Wyznań, 
  • charytatywny (biletowany), organizowany przez Soroptimist International Klub "Wratislavia".


Koncert "Biblia i muzyka", proponowany przez Fundację Dzielnicy 4 Wyznań, będzie poprzedzony rozważaniami nad Psalmem 137 (136) "Nad rzekami Babilonu" przez przedstawicieli czterech wyznań.

Termin: 8 listopada (niedziela), godz. 15:30

Miejsce: kościół pw. św. Antoniego ,OO. Paulinów (ul. św. Antoniego 30) 

Wstęp wolny

Dofinansowano ze środków Gminy Wrocław

Przedstawiciele czterech wyznań podejmą się dialogowania:

  • ks. mitrat Grzegorz Cebulski /Kościół Prawosławny
  • ks. Karol Długosz /Kościół Luterański
  • rabin Boaz Pash /Gmina Wyznaniowa Żydowska
  • o. Marcin Sylwan Wirkowski OSPPE /Kościół Katolicki/
Po dyskusji będzie koncert. Wystąpią:

  • Chór Synagogi Pod Białym Bocianem, Piotr Rojek – organy, Stanisław Rybarczyk – dyrygent, 
  • Kwartet wokalny „Katedra Głosów”


Propozycję drugiego koncertu Wirtualna Kultura dostała od kogoś, kogo poznała rok temu na wydarzeniu: "Kobiety wiedzą, co robią", zorganizowanym we Wrocławiu przez magazyn Wysokie Obcasy:

KONCERT CHARYTATYWNY

Termin: czwartek, 19 listopada 2026, godz. 19:00

Miejsce: Sala Kinowa, Budynek NOT ul. Piłsudskiego 74, Wrocław

Organizator: Soroptimist International Klub "Wratislavia"

Wystąpią: 
  • Natalia Lubrano, Wrocławianka, wokalistka, kompozytorka i autorka tekstów, artystka o charakterystycznym głosie i muzycznej osobowości, której nie sposób zamknąć w jednym gatunku. Towarzyszyć jej będą muzycy Krzysztof Żesławski i Olek Miśkiewicz. 
  • O uśmiech i dobry humor zadbają Kinga Zabokrzycka oraz Janek Węglowski.
Dochód z wydarzenia zostanie przeznaczony na 
  • oraz na cele statutowe Klubu Soroptimist International Wratislavia.
To nie jest pierwszy taki koncert organizowany przez Klubu Soroptimist International Wratislavia:

Soroptimist International Klub "Wratislavia" działa od roku 2020:
"Klub Wratislavia istnieje od 10 października 2020 roku. Tworzą go aktywne społecznie kobiety. Są wśród nas prawniczki, ekonomistki, psycholożki, wykładowczynie akademickie, przedsiębiorczynie, aktorki i menedżerki. 

(...)

Poprzez swoje zróżnicowane projekty i zaangażowanie, wpływamy pozytywnie na życie kobiet i dziewcząt na całym świecie, kształtując społeczeństwo oparte na równości, szacunku i współpracy".

Krystyna - Wirtualna Kultura

wtorek, 3 listopada 2026

Propozycje literacko-muzyczno-artystyczne

Gdy Wirtualna Kultura widzi, że coś organizują: Nowy Pafawag i Ładne Historie, to jest pewna, że warto z propozycji skorzystać. Oto ich propozycja wspólna z Miejską Biblioteką Publiczną, która stale WK zaskakuje pomysłami:Już 17 listopada porozmawiamy o tym co sprawia, że osiedle zaczynamy traktować jako swoje. Naszym gościem będzie Filip Springer - pisarz i fotograf, który od lat zajmuje się opowiadaniem o architekturze w wielu kontekstach.
Rozmowę poprowadzi Arkadiusz Krajewski – mieszkaniec Nowego Dworu, absolwent Szkoły Sąsiedzkich Spacerów i uważny obserwator wrocławskich osiedli.

17 listopada 2026, godz. 18:00
Centrum Kultury Nowy Pafawag, ul. Chociebuska 8-10
udział bezpłatny, bez zapisów

W naszej dyskusji nie zabraknie wątków dotyczących pamięci zapisanej w budynkach, i lokalnych historiach. Punktem wyjścia będą książki Springera, ale ważnym bohaterem spotkania będzie też Nowy Dwór – osiedle z własną historią, architekturą i bardzo konkretną sąsiedzką tożsamością.
Projekt „Wspólnoteki: literatura jako narzędzie lokalności” realizują 
  • Fundacja Ładne Historie, 
  • Miejska Biblioteka Publiczna we Wrocławiu,
  • Centrum Kultury Nowy Pafawag.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego.

☝☝☝Propozycja druga - Dolnośląskie Salony Muzyczne

Krystyna - Wirtualna Kultura znowu dostała mail od Jerzego Owczarza z Dolnośląskich Salonów Muzycznych o koncertach. Oto jego treść:

W tym roku przypada 150 rocznica śmierci Mieczysława Karłowicza. Był on nie tylko kompozytorem, ale również zapalonym taternikiem i fotografem Tatr i to właśnie góry, które tak bardzo ukochał były przyczyną jego tragicznej śmierci. Postanowiliśmy uczcić tę rocznicę prezentując Wam jego dzieła oraz utwory innych kompozytorów, którzy pisali pod wpływem złowieszczego piękna gór oraz żywiołowej kultury górali.

Usłyszycie jednak nie tylko dzieła związane z Tatrami. Postanowiliśmy przybliżyć również rzadko prezentowany dorobek twórców związanych z Karkonoszami. W programie obok dzieł Karłowicza znajdą się utwory Paderewskiego, Moniuszki, Szymanowskiego oraz, działającej na terenie Szklarskiej Poręby: Anny Teichmüller.

W koncertach Muzyka Gór wystąpią:
  • Magdalena Wachowska, mezzosopran
  • Magdalena Gąsior, skrzypce
  • Marek Kaczmarczyk, tenor
  • Jerzy Owczarz, fortepian.
Najbliższe koncerty we Wrocławiu i okolicy:

- 8.11.2026 o 17:00 w Zamku w Leśnicy we Wrocławiu (biletowany)
Koncert w Leśnicy - Muzyka Gór

- 11.11.2026 o 16:00 w Miejskim Ośrodku Kultury i Sztuki w Oleśnicy
Koncert w Oleśnicy

- 14.11.2026 o 18:00 w Dolnośląskiej Izbie Lekarskiej we Wrocławiu
Koncert w Dolnośląskiej Izbie Lekarskiej we Wrocławiu

- 04.12.2026 o 19:00 w Obornikach Śląskich
Koncert w Obornikach Śląskich


Propozycja trzecia - Wystawa  "Piękno poza metryką”  20 portretów wrocławskich seniorek w obiektywie Katarzyna Kowaliszyn.

Miejsce: Filia Miejskiej Biblioteki Publicznej nr 5 - GRAFIT, ul. Namysłowska 8

Termin: 4 - 12 listopada 2026

W poniedziałek  9 listopada o godz. 12:00 będzie można spotkać się z autorką i bohaterkami projektu!


Przypomnienie

☝☝☝Festiwal Korelacje na Nowym Dworze w Nowym Pafawagu 26-29 listopada 2026

Uwaga. "Zemsta" z narracją Artura Andrusa jest 26 i 29 listopada. 


☝☝☝Wystawy prac Tomasza Brody
Rysunki Tomasza Brody z „The New York Timesa” będzie można obejrzeć w Domku Miedziorytnika już 19 listopada o godz. 17 (ul. św. Mikołaja 1). 

Krystyna - Wirtualna Kultura

poniedziałek, 2 listopada 2026

Jak rodziła się sztuczna inteligencja - kilka refleksji po odczycie profesora Jacka Cichonia dla seniorów w Przestrzeni Trzeciego Wieku

Krystyna - Wirtualna Kultura pierwszy raz o AI (artificial intelligence), czyli SI (sztuczna inteligencja) pisała na blogu w maju 2021:  

Wtedy na internetowych stronach Parlamentu Europejskiego znalazła objaśnienia, co to jest sztuczna inteligencja:
 Wśród zastosowań sztucznej inteligencji w codziennym życiu wymieniono:
  • zakupy online, wyszukiwanie w internecie, tłumaczenie maszynowe tekstów,
  • systemy rozpoznawania mowy i twarzy,
  • inteligentne budynki, nawigacja samochodów.
Nie podobało się jej nazywanie tego wszystkiego sztuczną inteligencją, co jej zdaniem wprowadzało w błąd sugerując, że sztuczna inteligencja to jakiś twór.

Dzisiaj jej laptop tak podpowiada:

Sztuczna inteligencja to dziedzina informatyki oraz zdolność systemów komputerowych i maszyn do symulowania ludzkich zdolności poznawczych – takich jak uczenie się, rozumowanie, planowanie, rozpoznawanie mowy, obrazów oraz podejmowanie decyzji.


☝☝☝Przełomem w rozwoju sztucznej inteligencji był darmowy ChatGPT udostępniony w 2022 roku przez firmę OpenAI. Komputer stał się partneren w rozmowach, a nie tylko kalkulatorem. Nie musimy umieć programować. To podkreślił prof. dr hab. Jacek Cichoń na odczycie w Przestrzeni Trzeciego Wieku zapowiedzianym w tym wpisie: 

Etapy rozwoju AI świetnie ilustruje ten slajd z odczytu profesora Cichonia. Kliknijcie. 


Kroki milowe: 
  • lata 50te, marzenia o myślącej maszynie, test Turinga
  • lata 90te-2010, mistrzowie szachów, Deep Blue, AlphaZero
  • około 2010, rozpoznawanie obrazów i twarzy
  • 2022, rewolucja językowa - duże modele językowe, skok mocy. 
Objaśnienia:
  • Deep Blue - super komputer firmy IBM, zaprojektowany specjalnie do gry w szachy, pokonał arcymistrza szachowego Kasparowa.
  • AlphaZero - program komputerowy do gry w szachy, shogi oraz Go
Zwróćcie uwagę, że Wirtualna Kultura podkreśla, kiedy dany wpis się ukazał. Tempo zmian w możliwościach i zastosowaniach AI jest niesamowite.

 

☝☝☝Wirtualna Kultura nie wiedziała, że ChatGPT jest znany dopiero od roku 2022. Ona pierwszy raz  zastosowała go na warsztatach na Politechnice Trzeciego Wieku w październiku 2025 i na warsztatach w CALu na Kruczej: 
Wtedy zrozumiała, że nie da się krótko wyjaśnić laikom, jak to wszystko zostało wymyślone i zaprogramowane. Wystarczy mieć tylko jakieś intuicje i świadomość, że AI (czat) korzysta z niewyobrażalnej liczby danych (strony internetowe, artykuły, książki, zdjęcia, nagrania wideo, dźwięki, kody źródłowe) i potężnych maszyn. Wyszukiwarka w laptopie podpowiedziała jej, że:
  • AI zamienia treść dokumentów na wektory liczbowe, szuka w bazie fragmentów najbliższych znaczeniowo zapytaniu użytkownika i na ich bazie generuje odpowiedź. 
  • AI nie „myśli” w sposób ludzki, lecz analizuje gigantyczne zbiory danych, szukając w nich wzorców i zależności.
Na ten temat w internecie jest dużo materiałów. Na przykład z artykułu
można się dowiedzieć, że
  •  Sztuczna inteligencja (AI) działa poprzez analizę ogromnych ilości danych, rozpoznawanie w nich wzorców i przewidywanie najbardziej prawdopodobnych odpowiedzi lub decyzji, zamiast wykonywania sztywno zaprogramowanych reguł.

☝☝☝Profesor Jacek Cichoń na odczycie dla seniorów skupił się na historii sztucznej inteligencji i na praktycznych przykładach, pokazujących jak zmieniały się możliwości AI. Zaczął od zastosowania AI do poprawiania błędów ortograficznych w tekście, a potem ulepszania jego redakcji, a nawet przerobienia tekstu na styl Leśmiana. 

AI poradziła sobie z analizą wyników badania krwi, które były podane systemowi (komputerowi) w formie pliku jpg zdjęcia papierowej wersji wyników. Wirtualna Kultura zapytała profesora Cichonia, jak AI "wydobywa" liczby ze zdjęcia. Ona wie, jak do komputera wprowadza się zwykłe dane liczbowe, ale nie ma pojęcia, jak komputer "odczytuje" dane ze zdjęcia, które składa się z pikseli. Za tym kryją się matematyka i algorytmy.

Następny poziom możliwości AI został pokazany przez Jacka Cichonia na przykładzie opracowania przez AI planu wycieczki z kosztem 2500 zł. AI wszystko perfekcyjnie zaplanowała i wyliczyła - wybrała m.in. hotele. Wirtualna Kultura nie zapamiętała skąd dokąd ta wycieczka miała być.

Było też zadanie rozpoznania przez AI, co jest na zdjęciu. AI nie miała wątpliwości, że to jest kot, a nie pies czy człowiek. Ciekawe było też polecenie odwrotne. AI stworzyła coś, co miało w 35 proc. być kotem i 65 proc. człowiekiem. Wirtualna Kultura zdziwiła się. AI stworzyła dziewczynkę z twarzą kota.   



☝☝☝Po wykładzie profesora Cichonia uczestnicy spotkania chętnie zadawali mu pytania, m.in. o bezpieczeństwo w internecie. Trzeba być ostrożnym w ujawnianiu swoich danych - tylko tyle, ile na wysłanej kartce pocztowej. Pytano też o incydent - "agenci AI" uciekli i włamali się:

☝☝☝Prof. dr hab. Jacek Cichoń
  • matematyk i informatyk, 
  • wieloletni kierownik Katedry Podstaw Informatyki Politechniki Wrocławskiej,
  • w roku 2018 został wybrany ulubionym wykładowcą wrocławskich studentów - zdobył Kubek dla Wykładowcy w konkursie Akademickiego Radia Luz
to młodszy kolega Wirtualnej Kultury "z pracy". Dlatego ona wiedziała, że jego marzeniem było uzyskanie wyników naukowych również w fizyce. W trakcie spotkania w Przestrzeni Trzeciego Wieku w ramach "Równań i rezonansów - Loża Krystyny i Jarosława" okazało się, że on już takie publikacje naukowe ma!

☝☝☝Spotkanie z profesorem Cichoniem było we wtorek 20 października. Był to Europejski Dzień Seniora. Z tego powodu nie było części muzycznej Jarosława Woszczyny, bo on brał udział w posiedzeniu Obywatelskiego Parlamentu Seniorów w Warszawie:
Był to też dzień, w którym IC (Intercity) oferowało na wszystkie trasy bilety po 10 zł. O tym ktoś anonimowo napisał w komentarzu na blogu, wyrażając żal, że na spotkaniu z prof. Jackiem Cichoniem nie może być, bo już wcześniej zaplanował podróż po Polsce.

☝☝☝Wirtualna Kultura jest przekonana, że tylko wiedza może nas chronić przed niebezpieczeństwami, które na nas czyhają w internecie. O tym Wirtualna Kultura (Krystyna Ziętak) pisała dwukrotnie w Gazecie Senior w roku 2022. Oto jeden z jej artykułów
Dlatego ona zachęca Was do zdobywania wiedzy. Może zajrzycie na Zintegrowaną Platformę Edukacyjną dla nauczycieli:

Uwaga. Dwa pierwsze zdjęcia zrobiła Agnieszka Żebrowska z PTW-SKW. Więcej zdjęć jest na Facebooku Przestrzeni Trzeciego Wieku w relacji ze spotkania z profesorem Jackiem Cichoniem:
Krystyna - Wirtualna Kultura