Strony

▼

sobota, 2 maja 2026

Naturocentryzm bardziej przerażający niż rewolucja przemysłowa - rozmowa Irka Grina z Ewą Woydyłło

Z poprzedniego wpisu na blogu już wiecie, że Ania, Ela i Wirtualna Kultura 25 kwietnia 2026 gościły na Festiwalu Ktoś, nie coś: 

Festiwal rozpoczęła rozmowa Irka Grina z Ewą Woydyłło: 
która miała wyjaśnić, dlaczego działania proekologiczne budzą opór i lęk, mimo że są utożsamiane z postępem. Sztuczna inteligencja (AI) tak pisze o tej rozmowie (powyżej jest link do całej rozmowy):

Kluczowe aspekty poruszane w rozmowie:
  • Źródła oporu: Psychologiczne podłoże niechęci do zmian, lęk przed ograniczeniami i narzucanymi wymogami ekologicznymi.
  • Relacja z nowoczesnością: Jak ekologia wpływa na poczucie bezpieczeństwa i czy postęp jest postrzegany jako zagrożenie.
  • Świadomość i presja: Analiza, czy źródłem lęku jest nadmiar informacji, poczucie winy lub presja społeczna.

Wirtualna Kultura w trakcie rozmowy Grina z Woydyłło zanotowała:
  • Technologia coś produkowała, teraz ekologia nie.
  • Nowocześność wymaga głębszej wiedzy.
  • Nowoczesne jest dbanie o jakoś życia.
  • Jakość życia mierzy się samopoczuciem. 
  • Szerzej otwieramy oczy. Mimo dóbr czujemy się źle.
  • Ekolodzy zauważyli, co nam szkodzi. Hałas szkodzi, klimat szkodzi, alergie, ...
  • Pojawia się lęk, bo musimy się samoograniczać. Eko strach. 
  • Myśli się w skali własngo życia. Porzekadło: "Moja chata z kraja". 
  • Jak to będzie bez plastiku? Wigilia bez karpia?
  • Wolność pojmowana jako panowanie nad ziemią jest zgubna. Człowiek nie jest jedynym władcą ziemi.
  • Pierwsze lektury, bajki straszą dzieci lasem, wilkiem.
  • Z ekologią walczą radykałowie. 
  • Ulubiony zwrot niektórych: Nie będziesz mi mówił.
  • Paradoks: uciekają z miast na wieś, do lasu i tam betonują, budują garaże, ...
  • Narcyzm narodowy: ja zasługuję na więcej niż wszyscy inni.
Wirtuanej Kulturze szczególnie spodobał się termin 
 
uzależnienie od przekonania,

o którym mówila Ewa Woydyłło. Tak się wierzy w coś, że żadne argmenty przeciwko nie docierają. Wirtualna Kultura dodałaby do tego: monopol na rację. Dzieci nie mają głębokich przekonań.

Kliknijcie powyżej na link z nagraniem całej rozmowy i dyskusji. Warto. Możecie też obejrzeć nagranie rozmowy z poprzedniego Festiwalu i wpisy na blogu z roku 2025 i 2024:

Następnym razem Witualna Kultura napisze, co robiła z Ewą Woydyłło w niedzielę, 26 kwietnia, przed południem.

Wyjaśnienie: Naturocentryzm (od łac. natura – przyroda, centrum – środek) to pogląd stawiający naturę w centrum zainteresowania człowieka. Ewa Woydyłło wspomniała o naturocentryzmie w trakcie rozmowy na Festiwalu Ktoś, nie coś.

Krystyna - Wirtualna Kultura
1 komentarz:

Sam na sam z wilkiem - rozmowa Urszuli Glensk z Sabiną Nowak

Wirtualna Kultura z Anią i Elą tydzień temu, 25 kwietnia 2026, wybrały się do siedziby Fundacji Olgi Tokarczuk na Krzykach na dwa wydarzenia na Festiwalu Ktoś, nie coś: 

  • „Ekologiczny znaczy nowoczesny. Lęk przed nowoczesnością”. Spotkanie z Ewą Woydyłło. Prowadzenie: Irek Grin
  • „Strach ma wielkie oczy…wilka?”. Spotkanie z Sabiną Nowak. Prowadzenie: Urszula Glensk.

Wirtualna Kultura nic nie wiedziała o Sabinie Nowak, a do tego się okazało, że nic nie wie o wilkach, poza tym, że się ich boi: 
Profesor Sabina Nowak to
  • polska zoolożka, działaczka ekologiczna, specjalistka w zakresie ekologii i ochrony ssaków
  • założycielka i prezeska Stowarzyszenia dla Natury „Wilk”. 
Od 2024 roku wiceprzewodnicząca Państwowej Rady Ochrony Przyrody.

Rozmowa duetu Glensk-Nowak tak się potoczyła, że Wirtualna Kultura zaczęła żałować, że do tej pory nie interesowała się wilkami. Z zachwytem stwierdziła, że drapieżnikami: wilk i ryś może się zajmować delikatna kobieta pełna ciepła, radości i uśmiechu. Lepszego zestawienia niż duet Glensk - Nowak nie można było sobie wymarzyć. 

Oto fragmenty notatek Wirtualnej Kultury z rozmowy:
  • Wilk kojarzy się z wilczycą, która wykarmiła Romulusa i Remusa, 
  • W bajkach braci Grimm wilk to uosobienie podstępu i zła (biedny Czerwony Kapturek).
  •  Wikołaki budzą strach.
Gdy tymczasem:
  • U wilków jest prawdziwy związek partnerski w grupie rodzinnej (nazywanej watahą). Ważniejsza jest wilczyca. Samiec pomaga samicy.
  • Wilczęta rodzą się na przełomie kwietnia i maja po 64 dniach ciąży.
  • Wilki są szczupłe.
  • Wilki boją się ludzi. Widzą tylko z bliska, są daltonistami (widzą kolor żółty, niebieski czerwony nie). Kierują się węchem (nosem) i słuchem. W nocy rozpoznają ruch.
  • Wędują przez całą Polskę w poszukiwaniu partnerki. Wchodzą do miasta, bo nie wiedzą jak iść.
  • Pozytywnym efektem jest to, że polują na sarny - w przeciwnym razie saren byłoby za dużo. 
  • Jak młody wilk był wyhowywany przez człowieka, to będzie zuchwały. Lepiej zostawić małego lub chorego wilka w lesie niż zabrać do domu. 
  • Łatwy dostęp do jedzenia zmienia kompletnie zachowanie wilka już po dwóch tygodniach. 
  • Wilk leczony w ośrodku ma problem z powrotem do naturalnego środowiska. W Polsce walczy się ze świerzbem, który jest zagrożeniem dla wilka - brak sierści w zimie.  
  • Czatownie dla fotografów powinny być zlikwidowane, bo wilki są tam kuszone jedzeniem.
  • Dużo wilków ginie w wypadkach na drogach i jest odstrzelanych nielegalnie przez ludzi. Na 13 zaobrączkowych wilków ginie statystycznie 7.
  • Wilki bada się za pomocą ich kału. Badania wykazują zatrucie środowiska metalami, pestycydami, antybiotykami, ...W nerkach jest kadm.
  • Ryś jest skuteczniejszym drapieżącą (lepiej poluje) niż wilk.
  • Wilk nie podnosi powiek. 
  • Pies to wilk, ma geny wilcze i emocje jak u wilków.
  • Mamy w Polsce 8 milionów psów, 1,8 miliona zwierząt dzikich, wilków kilka tysięcy.


Sabina Nowak w trakcie swoich 30 lat badań wilków i rysi tylko kilka (?) razy spotkała wilka z bliska oko w oko. To wilk był przerażony tym spotkaniem. By unikać ludzi, wilki wędrują nocą.

Wirtualna Kultura nie jest pewna, czy to wszystko dobrze zanotowała. Rozmowa prof. Urszuli Glensk z Sabiną Nowak była fascynująca. Sami możecie obejrzeć na YouTube nagranie tej rozmowy:
Na zakończenie rozmowy Urszula Glensk zastanawiała się nad akcją popularyzacji wilków.

Warto zajrzeć na strony Stowarzyszenia dla natury "Wilk" z ciekawymi materiałami: 
oraz do książki i ulotki (darmowe pliki pdf)
Krystyna - Wirtualna Kultura
3 komentarze: