Strony

▼

środa, 4 listopada 2026

Alicja Kosiba-Lesiak - Sokołowsko i Marie von Colomb

Tajemnicza Alicja z Tarnowskich Gór pojawiła się na blogu pierwszy raz 18 października 2019: 

Wirtualna Kultura poznała ją 17 października 2019 przed Narodowym Forum Muzyki w kolejce po wejściówki na powitanie Noblistki, Olgi Tokarczuk. Połączyła je Tokarczuk i wspólna znajoma prof. Urszula Glensk, urodzona w Tarnowskich Górach: 
Razem Alicja i Krystyna spędziły cały dzień. Zaliczyły "Made in Wrocław" w Centrum Kongresowym i spotkanie autorskie z Małgorzatą Szejnert w Klubie Proza, odbyły wspólne podróże wrocławskimi tramwajami.

W następnych latach spotykały się wielokrotnie i nie jedną kawę wypiły. Na poniższym zdjęciu są u Urszulanek. Alicja to specjalistka od selfie.


Coś tak wyjątkowego zdarzyło się w życiu Wirtualnej Kultury tylko raz.  Nic dziwnego, bo Alicja Kosiba-Lesiak to osoba o wielu pasjach: 
  • absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego (biologia)
  • z sympatii do Wrocławia i Dolnego Śląska odbyła wiele (bardzo dużo!) sentymentalnych podróży, zakochała się w Sokołowsku (Görbersdorf) i jego historii.

Oto Alicja na święcie "Gwarków".


Z związku z przygotowaniami do rekonstrukcji i otwarcia w Sokołowsku grobowca rodziny doktora Hermanna Brehmena, pioniera sanatoryjnego leczenia gruźlicy, Alicja poszukiwała i znalazła ciekawe materiały opisujące grobowiec i historię tej rodziny.
W roku 2024 wzięła udział w uroczystości otwarcia zrekonstruowanego grobowca w Sokołowsku obok przedstawicieli lokalnych i wojewódzkich władz, konsula niemieckiego i Olgi Tokarczuk,
Na tym zainteresowania Sokołowskiem Alicji Kosiby-Lesiak nie skończyły się. Dzięki dociekliwym badaniom Alicja dotarła do historycznych dokumentów, z kórych wynika, że Sokołowsko nie stałoby się najsłynniejszym sanatorium Europy, gdyby nie Marie von Colomb. Alicja wydobyła z zapomnienia i przemilczania tę niezwykłą kobietę i to wszystko opisała w książce:

„Tragiczna historia Marie von Colomb. Zapomniana założycielka sanatorium w Görbersdorfie”. 


Opowiedziała o tym jako pierwsza prelegentka na konferencji w Sokołowsku z okazji 200 urodzin Hermanna Brehmera. Uroczyste, międzynarodowe obchody i powiązana z nimi konferencja naukowa odbyły się w Sokołowsku 30 września 2026 roku:

Stefan Pioskowik, autor powyższej relacji z konferencji, popularyzuje książkę Alicji Kosiby-Lesiak w swoich artykułach:  

Książkę Alicji Kosiby-Lesiak  można kupić w Sokołowsku (Kino Kawiarnia Zdrowie, Fundacja In Situ), na olx oraz bezpośrednio u autorki. Wirtualna Kultura oczywiście książkę ma. 

Oto początek  książki:

"Podczas moich podróży po Górnym i Dolnym Śląsku trafiałam nieoczekiwanie lub planowo w miejsca o zaskakującej historii. Jednym z nich było Sokołowsko, z przeszłości którego wyłaniali się ludzie nieznani mi wcześniej. Zetknęłam się tam ze śladami kobiety urodzonej prawie 220 lat temu. Dzieje jej życia odkrywałam później powoli i z rosnącym zainteresowaniem, aczkolwiek nie bez żalu i niemalże goryczy.

W 1869 roku w miesięczniku historycznym „Rübezahl” ukazała się krótka wzmianka informująca o śmierci Marie von Colomb. Nie oddaje ona dramatu jej życia: walki o prawo do kształcenia się i wykonywania zawodu lekarza na równi z mężczyznami, konfliktu z rodziną i utraty dzieła, które sama stworzyła".

Dodatek. Na pierwszym zdjęciu Alicja siedzi na resztkach instalacji artystycznej postawionej na fundamentach "Świątyni Humboldta" w Sokołowsku. Aleksander von Humboldt odegrał bardzo ważną rolę w zawodowym życiu Hermanna Brehmera - postarał się o uzyskanie dla Brehmera koncesji na otwarcie ośrodka leczniczego:
Krystyna - Wirtualna Kultura
3 komentarze:

Dwa koncerty z przesłaniem - propozycja



Koncerty nie muszą być tylko rozrywką. Może im przyświecać jakiś cel, na przykład, charytatywny lub zwrócenie uwagi na ważne sprawy. Taki chrakter, zdaniem Wirtualnej Kultury, mają na przykład coroczne koncerty organizowane z okazji przyznania nagrody im Sacharowa: 

Poniżej są informacje o dwóch nowych koncertach z przesłaniem:

  • darmowy, organizowany przez Fundację Dzielnicy 4 Wyznań, 
  • charytatywny (biletowany), organizowany przez Soroptimist International Klub "Wratislavia".


Koncert "Biblia i muzyka", proponowany przez Fundację Dzielnicy 4 Wyznań, będzie poprzedzony rozważaniami nad Psalmem 137 (136) "Nad rzekami Babilonu" przez przedstawicieli czterech wyznań.

Termin: 8 listopada (niedziela), godz. 15:30

Miejsce: kościół pw. św. Antoniego ,OO. Paulinów (ul. św. Antoniego 30) 

Wstęp wolny

Dofinansowano ze środków Gminy Wrocław

Przedstawiciele czterech wyznań podejmą się dialogowania:

  • ks. mitrat Grzegorz Cebulski /Kościół Prawosławny
  • ks. Karol Długosz /Kościół Luterański
  • rabin Boaz Pash /Gmina Wyznaniowa Żydowska
  • o. Marcin Sylwan Wirkowski OSPPE /Kościół Katolicki/
Po dyskusji będzie koncert. Wystąpią:

  • Chór Synagogi Pod Białym Bocianem, Piotr Rojek – organy, Stanisław Rybarczyk – dyrygent, 
  • Kwartet wokalny „Katedra Głosów”


Propozycję drugiego koncertu Wirtualna Kultura dostała od kogoś, kogo poznała rok temu na wydarzeniu: "Kobiety wiedzą, co robią", zorganizowanym we Wrocławiu przez magazyn Wysokie Obcasy:

KONCERT CHARYTATYWNY

Termin: czwartek, 19 listopada 2026, godz. 19:00

Miejsce: Sala Kinowa, Budynek NOT ul. Piłsudskiego 74, Wrocław

Organizator: Soroptimist International Klub "Wratislavia"

Wystąpią: 
  • Natalia Lubrano, Wrocławianka, wokalistka, kompozytorka i autorka tekstów, artystka o charakterystycznym głosie i muzycznej osobowości, której nie sposób zamknąć w jednym gatunku. Towarzyszyć jej będą muzycy Krzysztof Żesławski i Olek Miśkiewicz. 
  • O uśmiech i dobry humor zadbają Kinga Zabokrzycka oraz Janek Węglowski.
Dochód z wydarzenia zostanie przeznaczony na 
  • oraz na cele statutowe Klubu Soroptimist International Wratislavia.
To nie jest pierwszy taki koncert organizowany przez Klubu Soroptimist International Wratislavia:

Soroptimist International Klub "Wratislavia" działa od roku 2020:
"Klub Wratislavia istnieje od 10 października 2020 roku. Tworzą go aktywne społecznie kobiety. Są wśród nas prawniczki, ekonomistki, psycholożki, wykładowczynie akademickie, przedsiębiorczynie, aktorki i menedżerki. 

(...)

Poprzez swoje zróżnicowane projekty i zaangażowanie, wpływamy pozytywnie na życie kobiet i dziewcząt na całym świecie, kształtując społeczeństwo oparte na równości, szacunku i współpracy".

Krystyna - Wirtualna Kultura
3 komentarze:

wtorek, 3 listopada 2026

Propozycje literacko-muzyczno-artystyczne

Gdy Wirtualna Kultura widzi, że coś organizują: Nowy Pafawag i Ładne Historie, to jest pewna, że warto z propozycji skorzystać. Oto ich propozycja wspólna z Miejską Biblioteką Publiczną, która stale WK zaskakuje pomysłami:Już 17 listopada porozmawiamy o tym co sprawia, że osiedle zaczynamy traktować jako swoje. Naszym gościem będzie Filip Springer - pisarz i fotograf, który od lat zajmuje się opowiadaniem o architekturze w wielu kontekstach.
Rozmowę poprowadzi Arkadiusz Krajewski – mieszkaniec Nowego Dworu, absolwent Szkoły Sąsiedzkich Spacerów i uważny obserwator wrocławskich osiedli.

17 listopada 2026, godz. 18:00
Centrum Kultury Nowy Pafawag, ul. Chociebuska 8-10
udział bezpłatny, bez zapisów

W naszej dyskusji nie zabraknie wątków dotyczących pamięci zapisanej w budynkach, i lokalnych historiach. Punktem wyjścia będą książki Springera, ale ważnym bohaterem spotkania będzie też Nowy Dwór – osiedle z własną historią, architekturą i bardzo konkretną sąsiedzką tożsamością.
Projekt „Wspólnoteki: literatura jako narzędzie lokalności” realizują 
  • Fundacja Ładne Historie, 
  • Miejska Biblioteka Publiczna we Wrocławiu,
  • Centrum Kultury Nowy Pafawag.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego.

☝☝☝Propozycja druga - Dolnośląskie Salony Muzyczne

Krystyna - Wirtualna Kultura znowu dostała mail od Jerzego Owczarza z Dolnośląskich Salonów Muzycznych o koncertach. Oto jego treść:

W tym roku przypada 150 rocznica śmierci Mieczysława Karłowicza. Był on nie tylko kompozytorem, ale również zapalonym taternikiem i fotografem Tatr i to właśnie góry, które tak bardzo ukochał były przyczyną jego tragicznej śmierci. Postanowiliśmy uczcić tę rocznicę prezentując Wam jego dzieła oraz utwory innych kompozytorów, którzy pisali pod wpływem złowieszczego piękna gór oraz żywiołowej kultury górali.

Usłyszycie jednak nie tylko dzieła związane z Tatrami. Postanowiliśmy przybliżyć również rzadko prezentowany dorobek twórców związanych z Karkonoszami. W programie obok dzieł Karłowicza znajdą się utwory Paderewskiego, Moniuszki, Szymanowskiego oraz, działającej na terenie Szklarskiej Poręby: Anny Teichmüller.

W koncertach Muzyka Gór wystąpią:
  • Magdalena Wachowska, mezzosopran
  • Magdalena Gąsior, skrzypce
  • Marek Kaczmarczyk, tenor
  • Jerzy Owczarz, fortepian.
Najbliższe koncerty we Wrocławiu i okolicy:

- 8.11.2026 o 17:00 w Zamku w Leśnicy we Wrocławiu (biletowany)
Koncert w Leśnicy - Muzyka Gór

- 11.11.2026 o 16:00 w Miejskim Ośrodku Kultury i Sztuki w Oleśnicy
Koncert w Oleśnicy

- 14.11.2026 o 18:00 w Dolnośląskiej Izbie Lekarskiej we Wrocławiu
Koncert w Dolnośląskiej Izbie Lekarskiej we Wrocławiu

- 04.12.2026 o 19:00 w Obornikach Śląskich
Koncert w Obornikach Śląskich


Propozycja trzecia - Wystawa  "Piękno poza metryką”  20 portretów wrocławskich seniorek w obiektywie Katarzyna Kowaliszyn.

Miejsce: Filia Miejskiej Biblioteki Publicznej nr 5 - GRAFIT, ul. Namysłowska 8

Termin: 4 - 12 listopada 2026

W poniedziałek  9 listopada o godz. 12:00 będzie można spotkać się z autorką i bohaterkami projektu!


Przypomnienie

☝☝☝Festiwal Korelacje na Nowym Dworze w Nowym Pafawagu 26-29 listopada 2026

Uwaga. "Zemsta" z narracją Artura Andrusa jest 26 i 29 listopada. 


☝☝☝Wystawy prac Tomasza Brody
Rysunki Tomasza Brody z „The New York Timesa” będzie można obejrzeć w Domku Miedziorytnika już 19 listopada o godz. 17 (ul. św. Mikołaja 1). 

Krystyna - Wirtualna Kultura
1 komentarz:

poniedziałek, 2 listopada 2026

Jak rodziła się sztuczna inteligencja - kilka refleksji po odczycie profesora Jacka Cichonia dla seniorów w Przestrzeni Trzeciego Wieku

Krystyna - Wirtualna Kultura pierwszy raz o AI (artificial intelligence), czyli SI (sztuczna inteligencja) pisała na blogu w maju 2021:  

Wtedy na internetowych stronach Parlamentu Europejskiego znalazła objaśnienia, co to jest sztuczna inteligencja:
 Wśród zastosowań sztucznej inteligencji w codziennym życiu wymieniono:
  • zakupy online, wyszukiwanie w internecie, tłumaczenie maszynowe tekstów,
  • systemy rozpoznawania mowy i twarzy,
  • inteligentne budynki, nawigacja samochodów.
Nie podobało się jej nazywanie tego wszystkiego sztuczną inteligencją, co jej zdaniem wprowadzało w błąd sugerując, że sztuczna inteligencja to jakiś twór.

Dzisiaj jej laptop tak podpowiada:

Sztuczna inteligencja to dziedzina informatyki oraz zdolność systemów komputerowych i maszyn do symulowania ludzkich zdolności poznawczych – takich jak uczenie się, rozumowanie, planowanie, rozpoznawanie mowy, obrazów oraz podejmowanie decyzji.


☝☝☝Przełomem w rozwoju sztucznej inteligencji był darmowy ChatGPT udostępniony w 2022 roku przez firmę OpenAI. Komputer stał się partneren w rozmowach, a nie tylko kalkulatorem. Nie musimy umieć programować. To podkreślił prof. dr hab. Jacek Cichoń na odczycie w Przestrzeni Trzeciego Wieku zapowiedzianym w tym wpisie: 

Etapy rozwoju AI świetnie ilustruje ten slajd z odczytu profesora Cichonia. Kliknijcie. 


Kroki milowe: 
  • lata 50te, marzenia o myślącej maszynie, test Turinga
  • lata 90te-2010, mistrzowie szachów, Deep Blue, AlphaZero
  • około 2010, rozpoznawanie obrazów i twarzy
  • 2022, rewolucja językowa - duże modele językowe, skok mocy. 
Objaśnienia:
  • Deep Blue - super komputer firmy IBM, zaprojektowany specjalnie do gry w szachy, pokonał arcymistrza szachowego Kasparowa.
  • AlphaZero - program komputerowy do gry w szachy, shogi oraz Go
Zwróćcie uwagę, że Wirtualna Kultura podkreśla, kiedy dany wpis się ukazał. Tempo zmian w możliwościach i zastosowaniach AI jest niesamowite.

 

☝☝☝Wirtualna Kultura nie wiedziała, że ChatGPT jest znany dopiero od roku 2022. Ona pierwszy raz  zastosowała go na warsztatach na Politechnice Trzeciego Wieku w październiku 2025 i na warsztatach w CALu na Kruczej: 
Wtedy zrozumiała, że nie da się krótko wyjaśnić laikom, jak to wszystko zostało wymyślone i zaprogramowane. Wystarczy mieć tylko jakieś intuicje i świadomość, że AI (czat) korzysta z niewyobrażalnej liczby danych (strony internetowe, artykuły, książki, zdjęcia, nagrania wideo, dźwięki, kody źródłowe) i potężnych maszyn. Wyszukiwarka w laptopie podpowiedziała jej, że:
  • AI zamienia treść dokumentów na wektory liczbowe, szuka w bazie fragmentów najbliższych znaczeniowo zapytaniu użytkownika i na ich bazie generuje odpowiedź. 
  • AI nie „myśli” w sposób ludzki, lecz analizuje gigantyczne zbiory danych, szukając w nich wzorców i zależności.
Na ten temat w internecie jest dużo materiałów. Na przykład z artykułu
można się dowiedzieć, że
  •  Sztuczna inteligencja (AI) działa poprzez analizę ogromnych ilości danych, rozpoznawanie w nich wzorców i przewidywanie najbardziej prawdopodobnych odpowiedzi lub decyzji, zamiast wykonywania sztywno zaprogramowanych reguł.

☝☝☝Profesor Jacek Cichoń na odczycie dla seniorów skupił się na historii sztucznej inteligencji i na praktycznych przykładach, pokazujących jak zmieniały się możliwości AI. Zaczął od zastosowania AI do poprawiania błędów ortograficznych w tekście, a potem ulepszania jego redakcji, a nawet przerobienia tekstu na styl Leśmiana. 

AI poradziła sobie z analizą wyników badania krwi, które były podane systemowi (komputerowi) w formie pliku jpg zdjęcia papierowej wersji wyników. Wirtualna Kultura zapytała profesora Cichonia, jak AI "wydobywa" liczby ze zdjęcia. Ona wie, jak do komputera wprowadza się zwykłe dane liczbowe, ale nie ma pojęcia, jak komputer "odczytuje" dane ze zdjęcia, które składa się z pikseli. Za tym kryją się matematyka i algorytmy.

Następny poziom możliwości AI został pokazany przez Jacka Cichonia na przykładzie opracowania przez AI planu wycieczki z kosztem 2500 zł. AI wszystko perfekcyjnie zaplanowała i wyliczyła - wybrała m.in. hotele. Wirtualna Kultura nie zapamiętała skąd dokąd ta wycieczka miała być.

Było też zadanie rozpoznania przez AI, co jest na zdjęciu. AI nie miała wątpliwości, że to jest kot, a nie pies czy człowiek. Ciekawe było też polecenie odwrotne. AI stworzyła coś, co miało w 35 proc. być kotem i 65 proc. człowiekiem. Wirtualna Kultura zdziwiła się. AI stworzyła dziewczynkę z twarzą kota.   



☝☝☝Po wykładzie profesora Cichonia uczestnicy spotkania chętnie zadawali mu pytania, m.in. o bezpieczeństwo w internecie. Trzeba być ostrożnym w ujawnianiu swoich danych - tylko tyle, ile na wysłanej kartce pocztowej. Pytano też o incydent - "agenci AI" uciekli i włamali się:

☝☝☝Prof. dr hab. Jacek Cichoń
  • matematyk i informatyk, 
  • wieloletni kierownik Katedry Podstaw Informatyki Politechniki Wrocławskiej,
  • w roku 2018 został wybrany ulubionym wykładowcą wrocławskich studentów - zdobył Kubek dla Wykładowcy w konkursie Akademickiego Radia Luz
to młodszy kolega Wirtualnej Kultury "z pracy". Dlatego ona wiedziała, że jego marzeniem było uzyskanie wyników naukowych również w fizyce. W trakcie spotkania w Przestrzeni Trzeciego Wieku w ramach "Równań i rezonansów - Loża Krystyny i Jarosława" okazało się, że on już takie publikacje naukowe ma!

☝☝☝Spotkanie z profesorem Cichoniem było we wtorek 20 października. Był to Europejski Dzień Seniora. Z tego powodu nie było części muzycznej Jarosława Woszczyny, bo on brał udział w posiedzeniu Obywatelskiego Parlamentu Seniorów w Warszawie:
Był to też dzień, w którym IC (Intercity) oferowało na wszystkie trasy bilety po 10 zł. O tym ktoś anonimowo napisał w komentarzu na blogu, wyrażając żal, że na spotkaniu z prof. Jackiem Cichoniem nie może być, bo już wcześniej zaplanował podróż po Polsce.

☝☝☝Wirtualna Kultura jest przekonana, że tylko wiedza może nas chronić przed niebezpieczeństwami, które na nas czyhają w internecie. O tym Wirtualna Kultura (Krystyna Ziętak) pisała dwukrotnie w Gazecie Senior w roku 2022. Oto jeden z jej artykułów
Dlatego ona zachęca Was do zdobywania wiedzy. Może zajrzycie na Zintegrowaną Platformę Edukacyjną dla nauczycieli:

Uwaga. Dwa pierwsze zdjęcia zrobiła Agnieszka Żebrowska z PTW-SKW. Więcej zdjęć jest na Facebooku Przestrzeni Trzeciego Wieku w relacji ze spotkania z profesorem Jackiem Cichoniem:
Krystyna - Wirtualna Kultura 
2 komentarze:

sobota, 31 października 2026

Jak oswoić się z myślą, że nic nie trwa wiecznie, życie też?

Do tego szczególnego wpisu Wirtualna Kultura wybrała zdjęcia z wystawy czasowej "Maestro i uczniowie. Cirillo dell'Antonio i Szkoła Snycerska w Cieplicach" w Muzeum Narodowym:  

Ona wystawę zobaczyła w poniedziałek, 25 października, z okazji konferencji prasowej. Prezentowane na niej portrety, rzeżby sakralne, szopki bożonarodzeniowe, wizerunki Liczyrzepy itd. zrobiły na niej duże wrażenie - są bardzo nowoczesne w swym wyrazie. Kliknijcie w zdjęcia.


W roku 2023 Krystyna - Wirtualna Kultura pod wpływem rozmów z Ewą Woydyłło i Mariuszem Szczygłem w Nowej Rudzie na Festiwalu Góry Literatury postanowiła opublikować w Gazecie Senior felieton o oswajaniu śmierci: 

Przeczytała go ponownie i stwierdziła, że to nadal nie jest dla niej łatwy temat. Z tego powodu nie wybrała się do Teatru Układ Formalny na spektakl muzyczny "Biforek żałobny", nagrodzony Tukanem OFF na tegorocznym Przeglądzie Piosenki Aktorskiej. Spektakl zaplanowano na dzisiaj i jutro (1 listopada):  
Może niepotrzebnie zrezygnowała z obejrzenia "Biforka żałobnego". Młodzi przecież inaczej postrzegają świat i warto byłoby się o tym przekonać.


Jutro, 1 listopada, w TVP Info w programie Rozmowy (nie)wygodne o godz. 21:15, Mariusz Szczygieł będzie rozmawiał z Agnieszką Taborską, pisarką, historyczką sztuki i tłumaczką wokół jej książki 

 „Bez skóry. Jak rozmawiać z ludźmi w żałobie”
Krystyna - Wirtualna Kultura  
2 komentarze:

piątek, 30 października 2026

Petycja przeciw komercjalizacji przestrzeni Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej

Krystyna - Wirtualna Kultura dostała mail z Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej, Rynek 58, z prośbą o wsparcie petycji:

Szanowni Państwo,
prosimy o zapoznanie się z naszą petycją oraz o wsparcie naszej sprawy:

https://www.petycjeonline.com/nie_dla_komercjalizacji_przestrzeni_dolnolskiej_biblioteki_publicznej

Nie dla komercjalizacji przestrzeni Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej!
Nasz hol wejściowy to przestrzeń, z której jesteśmy dumni. Wyremontowany, nowoczesny i dostępny, służy czytelnikom_czkom, osobom uczestniczącym w wydarzeniach, gościom i wszystkim, którzy odwiedzają nas na Rynek 58.

Z troską przyglądamy się planom naszego Organizatora, który zamierza przeznaczyć naszą reprezentacyjną przestrzeń na działalność handlową i gastronomiczną. Rozumiemy potrzebę promocji dolnośląskich producentów i wierzymy, że można znaleźć dla niej miejsce również w innych przestrzeniach. 

Chcielibyśmy, aby hol nadal pełnił swoją dotychczasową funkcję – był miejscem spotkań, wystaw, bezpłatnych wydarzeń i codziennego kontaktu z kulturą.

(...)

Więcej na ten temat możecie przeczytać na portalu Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej:
2 komentarze:

czwartek, 29 października 2026

Concordia Talks – Joanna Kołaczkowska we wspomnieniach

Concordia Design na Wyspie Słodowej zaprasza na kolejne spotkanie z serii Concordia Talks, 

tym razem o książce "Aśka. Joanna Kołaczkowska we wspomnieniach":

Pozycja ta stanowi intymny portret artystki obdarzonej wyjątkowym głosem, niepowtarzalnym humorem i śmiechem, który został w pamięci każdego z nas. Joanna Kołaczkowska zmarła 17 lipca 2025 roku w wieku 59 lat po walce z chorobą nowotworową. 

Artystka została uhonorowana pośmiertnie Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w pracy artystycznej i twórczej przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.


Będzie to spotkanie z twórcami Kabaretu HRABI i Adamem Kołaczkowskim, synem Aśki.


termin: 22 listopada 2026 r. godz. 18:00

miejsce: Concordia Design Wrocław

Wstęp bezpłatny

Obowiązuje rezerwacja miejsc, kliknijcie: Link do rezerwacji

Krystyna - Wirtualna Kultura

3 komentarze:

środa, 28 października 2026

Seniorzy dla seniorów - Wrocławski Fundusz Senioralny

Wirtualna Kultura nie pamięta, kiedy "obiło się o jej uszy", że powinien powstać specjalny fundusz na mikrogranty dla seniorów. W roku 2020 ona brała udział w projekcie "Dojrzała partycypacja", realizowanym przez Żółty Parasol, 

Celem projektu było m.in. zachęcenie seniorów do udziału w projekcie Mikrogranty, prowadzonym dla wszystkich przez Wrocławski Instytut Kultury (Barbara). Jedynym znanym Wirtualnej Kulturze wtedy efektem był projekt Elżbiety Niciak warsztatów malarstwa i rysunku "Namaluj Psie Pole":

☝☝☝W grudniu 2024 Wirtualna Kultura wzięła udział w podsumowaniu mikrogarntów dla młodych w siedzibie Fundacji Umbrella: 

Pomysły młodych zaimponowały jej. O pomysłach seniorów nie było mowy.

☝☝☝Wreszcie to się zmieniło. W październiku 2026 ogłoszono nabór wniosków do pilotażowego Wrocławskiego Funduszu Senioralnego: 

Rusza pilotażowa edycja Wrocławskiego Funduszu Senioralnego. To program, stworzony po to, aby Wasza wiedza, doświadczenie i pasja mogły przynieść radość mieszkańcom Wrocławia.

Kto może wziąć udział? Potrzebna jest grupa 3 osób w wieku 60+, które mieszkają we Wrocławiu i chcą zrobić coś dobrego dla swojego sąsiedztwa (jako nieformalna grupa senioralna).

Ile środków możecie otrzymać? Na pomysł możecie pozyskać wsparcie finansowe w wysokości od 2 000 zł do 2 500 zł.

☝☝☝Pilotażowa edycja skończyła się sukcesem. Na Facebooku Fundacji Umbrella Wirtualna Kultura przeczytała dzisiaj (środa), że:

Z poniedziałku na wtorek , a dokładnie o północy zakończył się nabór wniosku w debiutującym Wrocławskim Funduszu Senioralnym. Przez dwa tygodnie odpowiadaliśmy na całe mnóstwo pytań osobiście, telefonicznie i mailowo.

I dziś chwalimy się pięknym efektem, a właściwie to aż 39 efektami!  Pięknie dziękujemy 117 wrocławskim Seniorkom i Seniorom, którzy stworzyli 39 grup nieformalnych i przekazali nam swoje pomysły na sąsiedzkie działania. (...)

Wrocławski Fundusz Senioralny - pilotaż 2026 jest finansowany ze środków Gminy Wrocław i realizowany przez Fundację Umbrella w partnerstwie z Wrocławskim Centrum Rozwoju Społecznego.


☝☝☝Pieniądze można będzie przeznaczyć na bezpłatne wydarzenia:

  • edukacyjne, kulturalne, integracyjne, prozdrowotne, ekologiczne

organizowane na terenie Wrocławia. Czekamy na decyzje, jakie projekty będą finansowane. Wirtualna Kultura jest mile zaskoczona, że tyle projektów zgłoszono i to w tak krótkim czasie. Do odważnych świat należy!

Harmonogram projektu:

12-26 października 2026 – czas na składanie wniosków

27–30 października 2026 – sprawdzanie i ocena złożonych formularzy

2 listopada 2026 – obrady Komisji Oceny Wniosków

5 listopada 2026 – ogłoszenie wyników i publikacja listy dofinansowanych inicjatyw

6–9 listopada 2026 – szkolenie wprowadzające i podpisanie umów na projekt.

9 listopada – 10 grudnia 2026 – realizacja pomysłów pod opieką doradcy

10–19 grudnia 2026 – złożenie sprawozdania z wykonanych działań.


☝☝☝Wirtualna Kultura regularnie dostaje maile od Fundacji Umbrella 

z informacjami, co we Wroclawiu się dzieje, szczególnie  wśród organizacji pozarządowych. Ostatnio zainteresowała ją propozycja dla seniorów Fundacji Veritas: 

Fundacja realizuje projekt "Seniorzy z inicjatywą". Jest to cykl bezpłatnych wydarzeń, warsztatów tworzonych przez seniorów dla seniorów, podczas których można rozwijać pasje, poznawać nowe zainteresowania i spędzać czas razem. 
3 i 10 grudnia 2026 będą warsztaty teatralne "Z maską mi do twarzy" - obowiązują zapisy. Adres: ul. Marii Skłodowskiej-Curie, tel. 533 424 730. Swoje pomysły można zgłaszać do Fundacji Veritas: 
Krystyna - Wirtualna Kultura
2 komentarze:

wtorek, 27 października 2026

Wykłady dla każdego (?)

Nowy rok akademicki już się rozkręcił na dobre. Słuchcze uczelni trzeciego wieku nie nudzą się. Politechnika Trzeciego Wieku ma wykłady w czwartki, godz. 11:15 w bardzo dużej sali 1.31 w "serowcu" (ul. Wybrzeże Wyspiańskiego), więc mogą ich słuchać też inne zainteresowane osoby:  

29 października Mariusz Urbanek będzie miał wykład o lwowskiej szkole matematycznej i księdze szkockiej. Jest on autorem książki "Genialni. Lwowska szkoła matematyczna". Wirtualna Kultura książkę kupiła w roku 2014 i do tej pory nie ma dedykacji.

Ona poznała Mariusza Urbanka w roku 2018, gdy prowadził spotkanie autorskie z Urszulą Glensk w Muzeum Pana Tadeusza: 

Od stycznia 2025 roku Mariusz Urbanek jest redaktorem naczelnym wrocławskiego miesięcznika literackiego Odra. Jest autorem licznych biografii polskich postaci kultury i historii, a także książek dla dzieci. W tym roku ukazała się jego kolejna książka, tym razem o Gałczyńskim:
Wirtualna Kultura zastanawia się, kiedy on na to wszystko ma czas. Może zapyta go o to w czwartek.

☝☝☝Studium Generale na Uniwersytecie Wrocławskim ma się dobrze: 
Wirtualna Kultura w tym roku akademickim nie była jeszcze na żadnym wykładzie w Oratorium Marianum. Szczególnie żałuje wykładu prof. dr hab. Pawła Rudawego: WYŚCIG NA KSIĘŻYC. Ona była kiedyś na jego bardzo ciekawym wykładzie o wietrze słonecznym. 

WK postara się nie przegapić wykładu Macieja Mulaka w Studium Generale:
  • 10 listopada 2026, godz. 17:15, dr Maciej Mulak, prof. PWr: DZIEJE WSZECHŚWIATA
1. Wielki Wybuch, promieniowanie reliktowe.
2. Ekspansja Wszechświata, przesunięcie ku podczerwieni.
3. Cykliczność Wszechświata – hipoteza Rogera Penrose’a.


☝☝☝Jak zwykle na portalu Wrocławia są informacje o edukacji i wykładach:
Jest w czym wybierać. Co Was zainteresowało? Czy to (4 listopada, godz. 17, MBP filia 54, ul. Jesienna 22, Krzyki):
7. Festiwal Feminatywa, organizowany przez Miejską Bibliotekę Publiczną we Wrocław, będzie w dniach 13-20 listopada 2026.

Krystyna - Wirtualna Kultura
3 komentarze:

poniedziałek, 26 października 2026

Wystawy prac Tomasza Brody w galerii Versus i Domku Miedziorytnika

Wirtualna Kultura natrafiła na artykuł Magdaleny Talik na portalu Wrocławia o dwa dni za późno 

i dlatego nie była w piątek 23 października o godzinie 18 na wernisażu wystawy 40 plakatów Tomasza Brody w galerii Versus (ul. Podwale 15/1a). Wystawa czynna do końca listopada 2026. Prezentowane są na niej m.in. plakaty

  • z Lubuskiego Lata Filmowego,
  •  z zielonogórskiego Winobrania,
  • z wizerunkami słynnych osób. 

Natomiast rysunki z „The New York Timesa” będzie można obejrzeć w Domku Miedziorytnika już 19 listopada o godz. 17 (ul. św. Mikołaja 1). Zobaczymy 31 rysunków, jakie Tomasz Broda wykonał na zamówienie dziennika „The New York Times” w marcu tego roku. 

Magdalena Talik podaje, że 

Wrocławski rysownik wykorzystał m.in. motywy amerykańskiej popkultury (gazetę papierową czytał m.in. King Kong) i nie tylko. „New York Timesa” czytają na rysunkach jazzmani, pan zabijający muchę gazetą, nowojorska zakupoholiczka, ale też...żona artysty, wrocławska dziennikarka Magdalena Piekarska i ich pies Dasza uwiecznieni razem na jednej z prac.

Wstępy na wystawy są bezpłatne.

Wirtualna Kultura o Tomaszu Brodzie, profesorze Akademii Sztuk Pięknych, pisała na blogu wielokrotnie. Pierwszy raz pierwszego kwietnia 2019:  

a ostatni w kwietniu 2026:


☝☝☝Wirtualną Kulturę ucieszyła podana w artykule Magdaleny Talik informacja, że Magdalena Piekarska jest żoną Tomasza Brody. WK była na trzech wydarzenia prowadzonych przez Magdę Piekarską:


Uwaga. Wirtualna Kultura zdjęcie plakatu Tomasza Brody skopiowała z artykułu Magdaleny Talik (materiały prasowe). 

Krystyna - Wirtualna Kultura

1 komentarz:

niedziela, 25 października 2026

Urodzinowy tort w Teatrze Układ Formalny




Teatr Układ Formalny zaprosił Wirtualną Kulturę na specjalny pokaz „Limby” w reżyserii Piotra Ratajczaka z udziałem zaproszonego gościa, a później na rozmowy, urodzinowe spotkanie i tort w CALu Centrum na Przedmieściu przy ul. Prądzyńskiego 39A. W ten sposób Układ Formalny postanowił 24 października zacząć świętowanie 10. urodzin. W zaproszeniu napisano: 

Od jakiegoś czasu jest Pani blisko naszych działań, wspiera nas Pani i pomaga opowiadać o tym, co robimy, dlatego tym bardziej będzie nam miło spotkać się tego dnia na Sali Formalnej.

Wirtualna Kultura z radością przyjęła zaproszenie i udała się do Centrum Przedmieście, które zna od początku jego istnienia: 
a o Limbie na blogu już pisała: 
Szczelnie wypełniona sala trafnie reagowała na pokazującą nasze wady historię posadzenia limby - drzewka przyznanego lokalnej społeczności w ramach Zielonego ładu.

Po spektaklu wyświetlono film nawiązujący w zabawny sposób do 10. urodzin Układu Formalnego. Zespół Teatru umie się bawić i ma poczucie humoru, co się Wirtualnej Kulturze podoba. 

Odczytano też oficjalne podsumowanie 10 lat działań Teatru Układ Formalny. Oto jego fragmenty:
  • Myśl o wspólnym teatrze pojawiła się jeszcze na studiaxh teatralnych. 
  • Na początku było naprawdę ciężko. Scenografię przechowywaliśmy po piwnicach i we własnych mieszkaniach.
  • Chcieliśmy robić teatr, który mówi o rzczach ważnych i może być częścią zmiany społecznej.
  • Wyprodukowaliśmy 23 spektakle. Zagraliśmy 610 pokazów spektakli. 
  • Odwiedziliśmy 15 z 16 województw. Warmińsko-Mazurskie -pamiętamy. Jeszcze do Was dotrzemy.
  • Nasz rekord to cztery spektakle jednego dnia ("Słowo na G").. "Słowo na G" zagraliśmy 200 razy.
  • Za nami również projekty społeczne i edukacyjne, warsztaty, rozmowy, debaty i niezliczone spotkania. To w nich rozwijamy tę myśl, która towarzyszyła nam oątku: że teatr daje narzędzia do działania także poza samym spektaklem.  
  • To dzięki Wam możemy robić ten trochę dziwny, czasem niewygodny, czasem zabawny, czasem bolesny teatr, który tak bardzo kochamy.
  • Przed nami kolejne spotkania i powody, żebyście do nas zaglądali. Już 11 grudnia zapraszamy na premierę kolejnego spektaklu dla młodzieży "Gdzie kończy się noc" w reż. M. Rabskiego i E. Herbuta, a pod koniec maja zapraszamy Was na premierę, nad którą będziemy pracować z Mirą Mańką. 
  • A na początku czerwca spotkamy się na wydarzeniu podsumowującym i kończącym ten wyjątkowy dla nas sezon. Chcemy przeżyć go razem z Wami - od dzisiejszego wieczoru aż po czerwcowy finał jubileuszowego sezonu.
  • Dziękujemy za Waszą obecność, emocje, wiarę w nas, wsparcie. Za to, że razem z nami tworzycie ten teatr. Za to, że dzięki Wam sztuka staje się przestrzenią dla spotkania i wspólnego doświadczenia.
Info o grudniowej premierze:

W imieniu "Centrum Przedmieście" Gregor Stadnik przekazał zespołowi grafikę Jakuba Zasady, wrocławskiego ilustratora. 




A potem były czułe gratulacje i delektowanie się tortem.




Dodatek. Wirtualna Kultura pierwszy raz pisała na blogu o Teatrze Układ Formalny w marcu 2023:

☝☝☝Przykłady działań Teatru Układ Formalny:
W drugim podcaście nagrano rozmowę z prof. Mirosławem Kocurem: 
Przy tej okazji warto napisać, że profesor Kocur będzie gościem specjalnym  "Loży Krystyny i Jarosława" w Przestrzeni Trzeciego Wieku 26 listopada o godz. 16:30.

☝☝☝W roku 2026 Teatr Układ Formalny znalazl się wśród 30 Kreatywnych Wrocławia. Zobaczcie, jak z tej okazji opisano działania Teatru:
Historia teatru zaczęła się w 2016 roku, gdy we Wrocławiu spotkali się przyjaciele, którzy kończąc wrocławska szkołę teatralną skorzystali z możliwości Europejskiej Stolicy Kultury i postanowili stworzyć niezależną scenę – miejsce, w którym mogliby działać na własnych zasadach i, jak sami mówią, wymyślić siebie jako twórców, traktując teatr jako narzędzie zmiany. 

Debiutowali spektaklem „Matka Courage krzyczy” w nurcie OFF Przeglądu Piosenki Aktorskiej, gdzie zdobyli statuetkę Tukana OFF. Kilka miesięcy później powołali fundację, która pozwoliła im rozwijać działalność artystyczną i społeczną. (...).

Krystyna - Wirtualna Kultura
3 komentarze:

Wystawy - na co się wybrać?

Wirtualna Kultura ostatnio (a może zawsze) nie lubi decydować, gdy ma dużo (za dużo) opcji do wyboru. We wrocławskich muzeach i galeriach tyle się dzieje, że ona siedzi ze smartfonem w dłoni w kawiarniach lub w poczekalniach lekarskich, zamiast być na konferencjach prasowych lub wernisażach, oglądać dzieła sztuki. Czy wiecie, że ona jeszcze nie zobaczyła "Stulecia"!

☝☝☝Na szczęście w poniedziałek, 26 października, ona wybiera się do Muzeum Narodowego na konferencję prasową zapowiadającą wystawę poświęconą słynnej Szkole Snycerskiej działającej w Cieplicach w 1. połowie XX w. oraz najwybitniejszemu artyście z nią związanemu – włoskiemu rzeźbiarzowi Cirillo dell’Antonio. Wystawa zostanie otwarta dla publiczności 27 października – dokładnie w 150. rocznicę urodzin artysty.


☝☝☝Sprawdźcie, co WK na razie przegapiła: 

24.09–21.11 – Joey Holder „Woosfera”, 66P
25.09–30.12 – „Wszystkie kierunki błądzenia”, MWW
25.09–29.03.2027 – Honza Zamojski „Przygody człowieka widzącego”, MWW
26.09–29.11 – „Życie na węglu”, Muzeum Etnograficzne
26.09–4.12 – „Otulina”, Żyjnia BWA Wrocław
do 30.12 – „Stulecie”, Pawilon Czterech Kopuł
do 30.12 – Anna Bujak „Sub rosa”, Pawilon Czterech Kopuł
1.10–30.12 – „Nowożytne złotnictwo śląskich kościołów pokoju”, Muzeum Narodowe
9.10–28.02.2027 – „Pałac Kryształowy”, BWA Wrocław
30.10–10.01.2027 – „Traktor czy reaktor”, BWA Wrocław




☝☝☝Wirtualną Kulturę zaintrygowała wystawa w OP ENHEIM (pl. Solny): 

Otwarcie wystawy „G_OS.T” Mateusza Choróbskiego, które odbędzie się w czwartek, 29 października 2026 roku o godz. 18:00 w OP ENHEIM.

„G_OS.T” to pierwsza we Wrocławiu solowa prezentacja Mateusza Choróbskiego, artysty, który tworzy na styku sztuk wizualnych, dźwięku, filmu i instalacji. Projekt powstał specjalnie dla przestrzeni OP ENHEIM, w bezpośrednim dialogu z architekturą kamienicy i jej historią.

Wystawa podejmuje temat zagubienia, pamięci i niemożności pełnego powrotu, prowadząc opowieść pomiędzy Wrocławiem a Berlinem. Historie miejsc i postaci związanych z oboma miastami stają się punktem wyjścia do refleksji nad tym, co pozostaje z przeszłości, jako ślad, echo czy widmo.

Wydarzeniu towarzyszy oprowadzanie autorsko-kuratorskie.

Wirtualna Kultura  po przeczytaniu zapowiedzi wystawy Mateusza Choróbskiego zapałała chęcią obejrzenia jej, by przekonać się, czy "zwykły śmiertelnik" tego wszystkiego dopatrzy się (zagubienia, braku możliwości powrotu itd). 


☝☝☝Niedaleko pl. Solnego jest Mieszkanie Geppertów (ul. Ofiar Oświęcimskich 1/2), które jest we władaniu Fundacji Art Transparent 
Teraz można tam obejrzeć wystawę "Obliczając i skurcze, i różne rzeczy…", na której obok nowych realizacji Kariny Marusińskiej i Agaty Zworskiej-Story znajdują się historyczne prace Ireny Lipskiej-Zworskiej: 

Wstęp wolny. Godziny otwarcia: poniedziałki, środy, piątki: 11.00–19.00. Kliknijcie w zdjęcie z archiwum Ireny Lipskiej-Zworskiej, które Wirtualna Kultura skopiowała ze strony Fundacji Art Transparent.

O twórczości prof. Ireny Lipskiej-Zworskiej możecie się dowiedzieć z wystawa w galerii SZEWSKA - plansze na ul. Szewskiej. 

☝☝☝O innych wystawach we Wrocławiu możecie przeczytać na portalu Wrocławia:
Krystyna - Wirtualna Kultura
3 komentarze:

sobota, 24 października 2026

Propozycje kulturalne i opinie

Jedni czekają na relacje Wirtualnej Kultury z wydarzeń, w których nie mogli wziąć udziału. Inni czekają na podpowiedzi, jak pożytecznie spędzić czas we Wrocławiu. Co WK powinna zrobić?

Najpierw zajrzyjmy na Rynek 58 do Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej, 

a tam w poniedziałek, 26 października Violetta Nowakowska poprowadzi spotkanie autorskie z Michałem Witkowskim o godz. 18:  

Michał Witkowski to: 

Laureat Paszportu Polityki i Nagrody Literackiej Gdynia, wielokrotnie nominowany do Nike, dwukrotny finalista, zdobywca nagrody Nike Czytelników 2024, nominowany do nagrody Miasta Łodzi im. Tuwima oraz do Nagrody Wielkiego Kalibru. Ostatnio otrzymał nagrodę im. Adama Mickiewicza. Tłumaczony na ponad czterdzieści języków.

Viola Nowakowska jest znana czytelnikom bloga. Na przykład:
O innych wydarzeniach w DBP dowiecie się, klikając w pierwszy link.



☝☝☝To już było. Chyba byliśie 14 października w Hali Stulecia na premierze książki Olgi Tokarczuk: "Swiata jest za dużo": 
Wirtualna Kultura w kolejkach nie stała - zadowoliła się tylko pamiątkową pieczątką w książce. 

Ze spotkania prowadzonego przez Urszulę Glensk, WK zapamiętała szczególnie wypowiedź Olgi Tokarczuk, że na pierwszym spotkaniu autorskim autor nie jest jeszcze przygotowany do odpowiadania na pytania. Wirtualna Kultura nigdy się nad tym nie zastanawiała. Bardzo dociekliwe, głębokie pytania Urszuli Glensk, literaturoznawczyni, mogły być dla autorki "Swiata za dużo" zaskoczeniem, kłopotem. Szkoda, że ta rozmowa nie była nagrywana.




☝☝☝W tym nie weźmiecie udziału 24 października o godz. 12 w Muzeum Pana Tadeusza, bo wszystkie miejsca zajęte: 

☝☝☝W Muzeum Architektory 23 października 2026 wręczono nagrody w konkursie „Wydarzenia Muzealne Dolnego Śląska 2025”. 
Laureatów i wyróżnione przedsięwzięcia oceniano w pięciu kategoriach: 
  • wystawy regionalne, wystawy historyczne, wystawy sztuki, przedsięwzięcia edukacyjne oraz projekty naukowo-badawcze. 
Kapituła konkursu: Izabela Kurc, Monika Czartoryska, dr hab. Rafał Eysymontt, Beata Maciejewska, Anna Nowakowska-Kasprzyk oraz dr hab. Tomasz Przerwa.

W kategorii projekty badawcze wyróżniono: 
  • Muzeum Ceramiki w Bolesławcu – program badawczy „Działalność Rękodzieła Artystycznego «Ceramika Artystyczna» w Bolesławcu w latach 1950–2025”
  • Muzeum Narodowe we Wrocławiu – „Rubens na Śląsku”,
w kategorii: „Przedsięwzięcia edukacyjne” drugą nagrodę otrzymała "Wystawa „Jan Giejson. Od nowa” przygotowana przez Muzeum Etnograficzne, co bardzo ucieszyło Wirtualną Kulturę. Czy pamiętacie te wpisy:

☝☝☝Na to już nie zdążycie: Spacer herstoryczny z Ewą Plutą Śladami Gajowiczanek, 24 października, godz. 11. Spacer rozpocznie się pod kościołem pw. św. Elżbiety Węgierskiej przy ul. Grabiszyńskiej 103.
☝☝☝ Na to macie szanse się "dostać" w Mediatece, pl. Teatralny 5, 3 listopada o godz.18:00:  spotkanie autorskie z Maciejem Siembiedą, które poprowadzi Paweł Zapała: 
Siembieda to 
  • wielokrotnie nagradzany pisarz i reportażysta. Wydał 13 powieści, z których cztery były nominowane do nagrody Wielkiego Kalibru, a w roku 2025 otrzymał jednocześnie Nagrodę Główną i Nagrodę Czytelników Wielkiego Kalibru za „Gołoborze”,
  •  do dziesięciu z trzynastu jego książek sprzedane zostały prawa do ekranizacji.

Krystyna - Wirtualna Kultura
4 komentarze: