Urszula i Mariusz - propozycja na upały

Drodzy czytelnicy, jeśli upalne dni zastaną Was na "blokowisku" bez ławek w cieniu, to chyba nie wyjdziecie z domu. Wtedy będziecie mieli czas na obejrzenie na YouTube Festiwalu Góry Literatury 2026. Wirtualna Kultura szczególnie, wiadomo dlaczego, poleca rozmowę Urszuli Glensk z Mariuszem Szczygłem na Zamku Sarny:

• kliknijcie: Zawód: reporter, Mariusz Szczygieł.

Specjalistka rozmawiała ze specjalistą. Oboje kształcą studentów dziennikarstwa i są laureatami m.in. nagrodów Grand Press:

• Mariusz: Dziennikarz Roku 2013

• Urszula: Książka Reporterska roku 2025 za "Pinezka. Historie z granicy polsko-białoruskiej" (ex aequo z: Heweliusz. Tajemnica katastrofy na Bałtyku Adama Zadwornego).

Urszulę określa się jako literaturoznawczynię i krytyczkę literacką, Mariusza jako dziennikarza i reportażystę. Łączy ich reportaż. Urszula za książkę (to była jej habilitacja):

• kliknijcie: Historia słabych. Reportaż i życie w Dwudziestoleciu (1918-1939)

dostała Nagrodę Historyczną Polityki i Nagrodę Prezesa Rady Ministrów. Mariusz na Festiwalu Góry Literatury 2026 w rozmowie z Urszulą wyróżnił trzy tomy Antologii Polskiego Reportażu XX Wieku pod jego redakcją:

• Antologia Reportażu Polskiego XX Wieku.
  

Urszula Glensk zaczęła spotkanie od stwierdzenia, że Mariusza Szczygła nie trzeba przedstawiać, co oznaczało, że wszyscy go znają. To podsunęło Wirtualnej Kulturze pomysł, żeby się zastanowić, co łączy, a co dzieli Urszulę i Mariusza. To oczywiście będzie subiektywne porównanie. 

Mariusz jest o rok starszy od Urszuli. Wirtualna Kultura poznała Mariusza w roku 2017, a Urszulę w 2016 - podsumowanie 10 lat znajomości z Ulą zrobiła na blogu:

• kliknijcie: Spotkania z Urszulą Glensk - 10 lat znajomości - wpis na blogu.

Za rok to samo zrobi z Mariuszem i być może napisze o nich nowe artykuły do Gazety Senior (tylko, czy redakcja to zaakceptuje). Wirtualna Kultura rozpoczęła współpracę z Gazetą Senior pod warunkiem, że będzie mogła napisać o Mariuszu. Tak się stało. To był jej pierwszy w życiu nienaukowy artykuł. Drugi był o Uli:

• listopad 2018, Autorskie spotkania z Mariuszem Szczygłem
• styczeń 2019, Zrozumieć krew. Historyczno-literackie fascynacje

Zajrzyjcie do Wikipedii, by się przekonać, co jeszcze łączy Ulę i Mariusza - zwróćcie uwagę na NIKE:

• kliknijcie: Urszula Glensk - Wikipedia

• kliknijcie: Mariusz Szczygieł - Wikipedia.

A co ich dzieli? Z tym Wirtualna Kultura ma problem. Mariusz zmieniał zawody, a Ula cały czas jest nauczycielką akademicką. On działa w Internecie, ona rzadko tam się pojawia. On w rozmowach idzie "na całość" i dużo mówi o sobie, ona jest bardzo powściągliwa. Może Wy wiecie, czym ta wspaniała dwójka jeszcze się różni.

Ale wróćmy do punktu wyjścia, czyli do rozmowy w Sarnach, kliknijcie w pierwszy link. Wirtualna Kultura obejrzała rozmowę na żywo i drugi raz na YouTube. Za pierwszym razem robiła notatki - to jest jej wersja wypowiedzi Mariusza:

• W reportażach jest własna wizja świata. Od doboru słów, opisujących to samo zdarzenie, zależy, co pomyśli czytelnik. Mariusz zilustrował to bardzo przekonywującymi przykładami.

• Mariusz, ateista, marzy o napisaniu książki o ludziach, którzy nie są nim - materiały już ma i nadal zbiera. Ma tylko problem, jak to napisać. 60 osób zareagowało na jego apel, z tego wybrał już 24. Napisali, jak się modlą i po co. Pod wpływem tych materiałów zmienił zdanie, czym jest modlitwa. Modlić się to żyć pełniej?

• On łatwo wchodzi w kontakty z ludźmi - gdy byl listonoszem, dostawał napiwki.

• Trzeba tak pisać, żeby nie krzywdzić. Mariusz potrafi chronić rozmówców przed nimi samymi i ich powstrzymać przed zbytnimi zwierzeniami, pytając, czy pani to zautoryzuje.

• Chciałby napisać coś o ludziach złośliwych - skąd to się w nich bierze. Przy tej okazji ujawił swoje "socjotechniki", gdy rozmówca mówi o sobie źle.

• Marzy, by być małomównym maczo.

Wirtualna Kultura jest przekonana, że po przeczytaniu tych jej notatek, obejrzycie nagranie, by się przekonać, w jakiej atmosferze na luzie przebiegała rozmowa i jak Ula pięknie się uśmiechała do Mariusza. To wszystko przerwał Irek Grin, bo czas na rozmowę się skończył i zaczynały się Kwiatki Polskie.

Zwróćcie uwagę na komentarze pod nagraniem rozmowy. Oto jeden z nich:

 "Z przyjemnością wysłuchałam Państwa rozmowy, a pani Urszuli składam szczególne podziękowanie za obronę Kapuścińskiego przed osądem Domosławskiego. Podzielam Pani zdanie i bojkotuję utwory tego ostatniego".

Wątek "Kapuścińskiego" pojawił się też w roku 2023 w rozmowie Wirtualnej Kultury z Mariuszem Szczygłem w Nowej Rudzie - ona zadała mu wtedy pytania przygotowane m.in. przez czytelników bloga:

• kliknijcie: Starość to oaza wolności. Wirtualna Kultura 60+ i Mariusz Szczygieł [Rozmowa]

"Kapuściński" jest też w książce:

• kliknijcie: Mariusz Szczygieł, Fakty muszą zatańczyć, Dowody na Istnienie, Warszawa 2022,

która była punktem wyjścia (pretekstem?) do rozmowy Urszuli z Mariuszem. 

Dodatek. Na kanale Fundacji Olgi Tokarczuk można obejrzeć nagrane wydarzenia z Festiwali Góry Literatury z tego roku i z lat poprzednich:

• kliknijcie: Kanał na YouTube Fundacji Olgi Tokarczuk.

Nagrania są pogrupowane w playlisty: 

• kliknijcie: Kanał na YouTube Fundacji Olgi Tokarczuk - playlisty,

więc łatwo odnajdziecie nagrania z tegorocznego Festiwalu, na przykład

• kliknijcie: Krystyna Janda

• kliknijcie: Kwiatki Polskie na Festiwalu Góry Literatury

• kliknijcie: Adam Michnik

• kliknijcie: Anda Rottenberg

• kliknijcie: Ewa Woydyłło.

Uwaga. Autorem obu zdjęć jest Jerzy Wypych. Wirtualna Kultura dostała je w materiałach dla mediów. Zwróćcie uwagę, jak grube są trzy tomy Antologii. Urszula zapytała Mariusza, jak to czytać. Mariusz polecił jej specjalną poduszkę jako podkładkę na kolana. To też jest nagrane.

Krystyna - Wirtualna Kultura