Listopad będzie należał do kobiet: Dolnośląski Kongres Kobiet, Festiwal Feminatywa i Gala Wrocławianka roku 2026

 Przed nami w listopadzie co najmniej trzy wydarzenia dla kobiet.

☝☝☝14 listopada 2026, godz. 10-19, Dolnośląski Kongres Kobiet pod hasłem "Jesteśmy zmianą" w Centrum Kongresowym

• kliknijcie: 6. Dolnośląski Kongres Kobiet, 

• kliknijcie: Rejestracja na kongres

Start od godz. 10.00, finisz o 19.00, a rejestrować będzie się można już od godz. 9.00.

W tym roku główną prowadzącą będzie dziennikarka „Wysokich obcasów” Natalia Waloch.

Wśród gościń będą tak znane panie, jak: Janina Ochojska, Maja Staśko, Ewa Sufin-Jacquemart, Magdalena Kozioł, Katarzyna Kotula, Katarzyna Stankiewicz, Natalia Czapińska.

Wirtualna Kultura była na Kongresie rok temu: 

• kliknijcie: Dolnoślązaczki na V Kongresie Kobiet - wpis na blogu

• kliknijcie: Pisarki na V Dolnośląskim Kongresie Kobiet - wpis na blogu.

☝☝☝13 - 20 listopada 2026, 7. Festiwal Feminatywa "Czarownice, transgresje i kobiece doświadczenia", 

• kliknijcie: Miejska Biblioteka Publiczna, Feminatywa

Feminatywa to festiwal feministyczny o tematyce społeczno-kulturalnej, bezpieczna przestrzeń dialogu kobiet na ważne i aktualne tematy. Rozmawiamy o prawach kobiet, ich sytuacji we współczesnym świecie, problemach i wyzwaniach, z jakimi mierzy się świat – lokalnie i globalnie. 

Wydarzenie organizowane jest od 2020 r. przez Miejską Bibliotekę Publiczną im. Tadeusza Różewicza we Wrocławiu. W 2026 r. odbędzie się jego siódma edycja. Chcemy podkreślać fakt, że biblioteki to miejsca sfeminizowane – większość jej pracowniczek i odbiorczyń to kobiety. 

Tegoroczna Feminatywa odbywa się pod hasłem „Transgresje”, nawiązującym do myśli Marii Janion, której setna rocznica urodzin przypada w 2026 roku. Festiwalowe wydarzenia odbywać się będą pod matronatem Fundacji Marii Janion.

Festiwalowe tematy znajdą się też w filmach na ekranie Dolnośląskiego Centrum Filmowego: 

• „Wpatrując się w słońce” Maschy Schilinski (13 listopada), 
• „Silent Twins” Agnieszki Smoczyńskiej (15 listopada),
• „Kobieta idzie na wojnę” Benedikta Erlingssona (20 listopada).

W programiw festiwalu m.in. są

• spacer herstoryczny z Ewą Plutą, 
• wydarzenia w Coffee Planet 
• warsztaty edukacyjno-artystyczne. 

Łącznie festiwal obejmie pięć paneli dyskusyjnych, pięć spotkań autorskich, cztery warsztaty i trzy seanse filmowe, a wydarzenia odbędą się w różnych częściach Wrocławia.

• kliknijcie: Program Festiwalu. 

Wszystkie wydarzenia poza seansami filmowymi są bezpłatne. Na warsztaty obowiązują zapisy przez stronę Miejskiej Biblioteki Publicznej we Wrocławiu (biblioteka.wroc.pl).

Spacer herstoryczny „Niewidzialne bohaterki nauki” z Ewą Plutą 

• 15 listopada, godz. 11, niedziela
• start: Pomnik pamięci zwierząt używanych do eksperymentów medycznych, przy przystanku Bujwida

Jedną z głównych gościń będzie amerykańska pisarka Catherine Lacey (będzie tłumacz).

• 14 listopada, godz. 18, Filia nr 5, Grafit, ul. Namysłowska 8, kliknijcie: Spotkanie autorskie z Catherine Lacey

Tak o festiwalu Wirtualna Kultura pisała rok temu:

• kliknijcie: Festiwal Feminatywa 2025 - (młode?) kobiety zawojują Wrocław.

☝☝☝Uroczysta Gala Wrocławianka roku 2026 w Capitolu w poniedziałek 30 listopada -  będą darmowe wejściówki. Szczegółów jeszcze brak. 

W poszukiwaniu szczegółow zaglądajcie na Facebook Wrocławskiej Rady Kobiet oraz na strony portalu Wrocławia 

• kliknijcie: Wrocławska Rada Kobiet

• kliknijcie: Wrocław miasto równości.

Tak było rok temu:

• kliknijie: Wrocławianki Roku 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 i 2025 - wpis na blogu.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Alicja Kosiba-Lesiak - Sokołowsko i Marie von Colomb

Tajemnicza Alicja z Tarnowskich Gór pojawiła się na blogu pierwszy raz 18 października 2019: 

• pażdziernik 2019, kliknijcie: Jeden dzień z życia "Żółtego Parasola" i Wirtualnej Kultury - wpis na blogu

Wirtualna Kultura poznała ją 17 października 2019 przed Narodowym Forum Muzyki w kolejce po wejściówki na powitanie Noblistki, Olgi Tokarczuk. Połączyła je Tokarczuk i wspólna znajoma prof. Urszula Glensk, urodzona w Tarnowskich Górach: 

• kliknijcie: Urszula Glensk - Wikipedia.

Razem Alicja i Krystyna spędziły cały dzień. Zaliczyły "Made in Wrocław" w Centrum Kongresowym i spotkanie autorskie z Małgorzatą Szejnert w Klubie Proza, odbyły wspólne podróże wrocławskimi tramwajami.

W następnych latach spotykały się wielokrotnie i nie jedną kawę wypiły. Na poniższym zdjęciu są u Urszulanek. Alicja to specjalistka od selfie.

Coś tak wyjątkowego zdarzyło się w życiu Wirtualnej Kultury tylko raz.  Nic dziwnego, bo Alicja Kosiba-Lesiak to osoba o wielu pasjach: 

• absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego (biologia)

• interesuje się historią Tarnowskich Gór - wie wszystko o zabytkach, kliknijcie: Ciapkapusta z karminadlami - wpis na blogu

• co roku bierze udział w tarnogórskim święcie "Gwarków", kliknijcie: Gwarki 2026 – cztery dni świętowania 500-lecia Tarnowskich Gór

• zna się na witrażach - autorka serii artykułów o witrażach m.in. kościoła p.w. św. św. Apostołów Piotra i Pawła w Tarnowskich Górach, kliknijcie: Witraże techniką Tiffany'ego - wpis na blogu

• wiele lat prowadziła blog na Portalu Powiatu Tarnogórskiego, kliknijcie: Portal Powiatu Tarnogórskiego - Tarnowskie Góry

• współautorka kilku książek o historii Tarnowskich Gór i autorka wielu artykułów w historycznym czasopismie, kliknijcie: Montes Tarnovicensis Tarnowskie Góry

• z sympatii do Wrocławia i Dolnego Śląska odbyła wiele (bardzo dużo!) sentymentalnych podróży, zakochała się w Sokołowsku (Görbersdorf) i jego historii.

Oto Alicja na święcie "Gwarków".

Z związku z przygotowaniami do rekonstrukcji i otwarcia w Sokołowsku grobowca rodziny doktora Hermanna Brehmena, pioniera sanatoryjnego leczenia gruźlicy, Alicja poszukiwała i znalazła ciekawe materiały opisujące grobowiec i historię tej rodziny.

• kliknijcie: Hermann Brehmer - Wikipedia

• kliknijcie: Świdnicki Portal Historyczny, Doktor Brehmer.

W roku 2024 wzięła udział w uroczystości otwarcia zrekonstruowanego grobowca w Sokołowsku obok przedstawicieli lokalnych i wojewódzkich władz, konsula niemieckiego i Olgi Tokarczuk,

• kliknijcie: daminfo, Grobowiec Brehmera odrestaurowany - film z uroczystości. 

Na tym zainteresowania Sokołowskiem Alicji Kosiby-Lesiak nie skończyły się. Dzięki dociekliwym badaniom Alicja dotarła do historycznych dokumentów, z kórych wynika, że Sokołowsko nie stałoby się najsłynniejszym sanatorium Europy, gdyby nie Marie von Colomb. Alicja wydobyła z zapomnienia i przemilczania tę niezwykłą kobietę i to wszystko opisała w książce:

„Tragiczna historia Marie von Colomb. Zapomniana założycielka sanatorium w Görbersdorfie”. 

Opowiedziała o tym jako pierwsza prelegentka na konferencji w Sokołowsku z okazji 200 urodzin Hermanna Brehmera. Uroczyste, międzynarodowe obchody i powiązana z nimi konferencja naukowa odbyły się w Sokołowsku 30 września 2026 roku:

• kliknijcie: Stefan Pioskowik, Światło ze Śląska nad Sokołowskiem. Międzynarodowa konferencja w 200. rocznicę urodzin dr Hermanna Brehmera

• kliknijcie: Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie, 200 rocznica urodzin dr. Hermanna Brehmera w Sokołowsku. 

Stefan Pioskowik, autor powyższej relacji z konferencji, popularyzuje książkę Alicji Kosiby-Lesiak w swoich artykułach:  

• kliknijcie: Ślązag, Stefan Pioskowik, Jak Marie von Colomb założyła w Görbersdorf na Dolnym Śląsku najsłynniejsze sanatorium Europy

• kliknijcie: Słowo Polskie, Stefan Pioskowik, Jak Warszawianka założyła sanatorium w Görbersdorf. 

Książkę Alicji Kosiby-Lesiak  można kupić w Sokołowsku (Kino Kawiarnia Zdrowie, Fundacja In Situ), na olx oraz bezpośrednio u autorki. Wirtualna Kultura oczywiście książkę ma. 

Oto początek  książki:

"Podczas moich podróży po Górnym i Dolnym Śląsku trafiałam nieoczekiwanie lub planowo w miejsca o zaskakującej historii. Jednym z nich było Sokołowsko, z przeszłości którego wyłaniali się ludzie nieznani mi wcześniej. Zetknęłam się tam ze śladami kobiety urodzonej prawie 220 lat temu. Dzieje jej życia odkrywałam później powoli i z rosnącym zainteresowaniem, aczkolwiek nie bez żalu i niemalże goryczy.

W 1869 roku w miesięczniku historycznym „Rübezahl” ukazała się krótka wzmianka informująca o śmierci Marie von Colomb. Nie oddaje ona dramatu jej życia: walki o prawo do kształcenia się i wykonywania zawodu lekarza na równi z mężczyznami, konfliktu z rodziną i utraty dzieła, które sama stworzyła".

Dodatek. Na pierwszym zdjęciu Alicja siedzi na resztkach instalacji artystycznej postawionej na fundamentach "Świątyni Humboldta" w Sokołowsku. Aleksander von Humboldt odegrał bardzo ważną rolę w zawodowym życiu Hermanna Brehmera - postarał się o uzyskanie dla Brehmera koncesji na otwarcie ośrodka leczniczego:

• kliknijcie: Wałbrzych dla Was, Sokołowsko: jak Humboldt uratował jego historię? (ARCHIWALNE ZDJĘCIA). 

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Dwa koncerty z przesłaniem - propozycja

Koncerty nie muszą być tylko rozrywką. Może im przyświecać jakiś cel, na przykład, charytatywny lub zwrócenie uwagi na ważne sprawy. Taki chrakter, zdaniem Wirtualnej Kultury, mają na przykład coroczne koncerty organizowane z okazji przyznania nagrody im Sacharowa: 

• rok 2025, kliknijcie: Galowy Koncert z okazji przyznania nagrody im Sacharowa - wpis na blogu.

Poniżej są informacje o dwóch nowych koncertach z przesłaniem:

• darmowy, organizowany przez Fundację Dzielnicy 4 Wyznań, 

• charytatywny (biletowany), organizowany przez Soroptimist International Klub "Wratislavia".

Koncert "Biblia i muzyka", proponowany przez Fundację Dzielnicy 4 Wyznań, będzie poprzedzony rozważaniami nad Psalmem 137 (136) "Nad rzekami Babilonu" przez przedstawicieli czterech wyznań.

Termin: 8 listopada (niedziela), godz. 15:30

Miejsce: kościół pw. św. Antoniego ,OO. Paulinów (ul. św. Antoniego 30) 

Wstęp wolny

Dofinansowano ze środków Gminy Wrocław

Przedstawiciele czterech wyznań podejmą się dialogowania:

• ks. mitrat Grzegorz Cebulski /Kościół Prawosławny
• ks. Karol Długosz /Kościół Luterański
• rabin Boaz Pash /Gmina Wyznaniowa Żydowska
• o. Marcin Sylwan Wirkowski OSPPE /Kościół Katolicki/

Po dyskusji będzie koncert. Wystąpią:

• Chór Synagogi Pod Białym Bocianem, Piotr Rojek – organy, Stanisław Rybarczyk – dyrygent, 
• Kwartet wokalny „Katedra Głosów”

Propozycję drugiego koncertu Wirtualna Kultura dostała od kogoś, kogo poznała rok temu na wydarzeniu: "Kobiety wiedzą, co robią", zorganizowanym we Wrocławiu przez magazyn Wysokie Obcasy:

• kliknijcie: "Kobiety wiedzą, co robią" - projekt Wysokich Obcasów - wpis na blogu

KONCERT CHARYTATYWNY

Termin: czwartek, 19 listopada 2026, godz. 19:00

Miejsce: Sala Kinowa, Budynek NOT ul. Piłsudskiego 74, Wrocław

Organizator: Soroptimist International Klub "Wratislavia"

Wystąpią: 

• Natalia Lubrano, Wrocławianka, wokalistka, kompozytorka i autorka tekstów, artystka o charakterystycznym głosie i muzycznej osobowości, której nie sposób zamknąć w jednym gatunku. Towarzyszyć jej będą muzycy Krzysztof Żesławski i Olek Miśkiewicz. 

• O uśmiech i dobry humor zadbają Kinga Zabokrzycka oraz Janek Węglowski.

• kliknijcie: Szczegóły koncertu "Salony Muzyczne Wratisłavii", Koncert piosenki życzliwej

• kliknijcie: Bilety

Dochód z wydarzenia zostanie przeznaczony na 

• finansowanie zajęć arteterapii dla dziewcząt z pieczy zastępczej, kliknijcie: Cykliczne warsztaty arteterapii dla dzieci z pieczy zastępczej.

• oraz na cele statutowe Klubu Soroptimist International Wratislavia.

To nie jest pierwszy taki koncert organizowany przez Klubu Soroptimist International Wratislavia:

• kliknijcie: Koncert charytatywny w roku 2024. 

Soroptimist International Klub "Wratislavia" działa od roku 2020:

• kliknijcie: Soroptimist International Klub "Wratislavia".

"Klub Wratislavia istnieje od 10 października 2020 roku. Tworzą go aktywne społecznie kobiety. Są wśród nas prawniczki, ekonomistki, psycholożki, wykładowczynie akademickie, przedsiębiorczynie, aktorki i menedżerki. 

(...)

Poprzez swoje zróżnicowane projekty i zaangażowanie, wpływamy pozytywnie na życie kobiet i dziewcząt na całym świecie, kształtując społeczeństwo oparte na równości, szacunku i współpracy".

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Propozycje literacko-muzyczno-artystyczne

Gdy Wirtualna Kultura widzi, że coś organizują: Nowy Pafawag i Ładne Historie, to jest pewna, że warto z propozycji skorzystać. Oto ich propozycja wspólna z Miejską Biblioteką Publiczną, która stale WK zaskakuje pomysłami:

• kliknijcie: Miejska Biblioteka Publiczna - post na Facebooku

Już 17 listopada porozmawiamy o tym co sprawia, że osiedle zaczynamy traktować jako swoje. Naszym gościem będzie Filip Springer - pisarz i fotograf, który od lat zajmuje się opowiadaniem o architekturze w wielu kontekstach.

Rozmowę poprowadzi Arkadiusz Krajewski – mieszkaniec Nowego Dworu, absolwent Szkoły Sąsiedzkich Spacerów i uważny obserwator wrocławskich osiedli.

17 listopada 2026, godz. 18:00
Centrum Kultury Nowy Pafawag, ul. Chociebuska 8-10
udział bezpłatny, bez zapisów

W naszej dyskusji nie zabraknie wątków dotyczących pamięci zapisanej w budynkach, i lokalnych historiach. Punktem wyjścia będą książki Springera, ale ważnym bohaterem spotkania będzie też Nowy Dwór – osiedle z własną historią, architekturą i bardzo konkretną sąsiedzką tożsamością.

Projekt „Wspólnoteki: literatura jako narzędzie lokalności” realizują 

• Fundacja Ładne Historie, 
• Miejska Biblioteka Publiczna we Wrocławiu,
• Centrum Kultury Nowy Pafawag.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego.

☝☝☝Propozycja druga - Dolnośląskie Salony Muzyczne

Krystyna - Wirtualna Kultura znowu dostała mail od Jerzego Owczarza z Dolnośląskich Salonów Muzycznych o koncertach. Oto jego treść:

W tym roku przypada 150 rocznica śmierci Mieczysława Karłowicza. Był on nie tylko kompozytorem, ale również zapalonym taternikiem i fotografem Tatr i to właśnie góry, które tak bardzo ukochał były przyczyną jego tragicznej śmierci. Postanowiliśmy uczcić tę rocznicę prezentując Wam jego dzieła oraz utwory innych kompozytorów, którzy pisali pod wpływem złowieszczego piękna gór oraz żywiołowej kultury górali.

Usłyszycie jednak nie tylko dzieła związane z Tatrami. Postanowiliśmy przybliżyć również rzadko prezentowany dorobek twórców związanych z Karkonoszami. W programie obok dzieł Karłowicza znajdą się utwory Paderewskiego, Moniuszki, Szymanowskiego oraz, działającej na terenie Szklarskiej Poręby: Anny Teichmüller.

W koncertach Muzyka Gór wystąpią:

• Magdalena Wachowska, mezzosopran
• Magdalena Gąsior, skrzypce
• Marek Kaczmarczyk, tenor
• Jerzy Owczarz, fortepian.

Najbliższe koncerty we Wrocławiu i okolicy:

- 8.11.2026 o 17:00 w Zamku w Leśnicy we Wrocławiu (biletowany)
Koncert w Leśnicy - Muzyka Gór

- 11.11.2026 o 16:00 w Miejskim Ośrodku Kultury i Sztuki w Oleśnicy
Koncert w Oleśnicy

- 14.11.2026 o 18:00 w Dolnośląskiej Izbie Lekarskiej we Wrocławiu
Koncert w Dolnośląskiej Izbie Lekarskiej we Wrocławiu

- 04.12.2026 o 19:00 w Obornikach Śląskich
Koncert w Obornikach Śląskich

Propozycja trzecia - Wystawa  "Piękno poza metryką”  20 portretów wrocławskich seniorek w obiektywie Katarzyna Kowaliszyn.

Miejsce: Filia Miejskiej Biblioteki Publicznej nr 5 - GRAFIT, ul. Namysłowska 8

Termin: 4 - 12 listopada 2026

W poniedziałek  9 listopada o godz. 12:00 będzie można spotkać się z autorką i bohaterkami projektu!

Przypomnienie

☝☝☝Festiwal Korelacje na Nowym Dworze w Nowym Pafawagu 26-29 listopada 2026

• kliknijcie: Festiwal Korelacje przed nami - propozycja - wpis na blogu

• kliknijcie: Festiwal Korelacje - bilety - wpis na blogu

Uwaga. "Zemsta" z narracją Artura Andrusa jest 26 i 29 listopada. 

☝☝☝Wystawy prac Tomasza Brody

• kliknijcie: Wystawy prac Tomasza Brody w galerii Versus i Domku Miedziorytnika - wpis na blogu

Rysunki Tomasza Brody z „The New York Timesa” będzie można obejrzeć w Domku Miedziorytnika już 19 listopada o godz. 17 (ul. św. Mikołaja 1). 

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Jak rodziła się sztuczna inteligencja - kilka refleksji po odczycie profesora Jacka Cichonia dla seniorów w Przestrzeni Trzeciego Wieku

Krystyna - Wirtualna Kultura pierwszy raz o AI (artificial intelligence), czyli SI (sztuczna inteligencja) pisała na blogu w maju 2021:  

• maj 2021, kliknijcie: W objęciach sztucznej inteligencji - wpis na blogu.

Wtedy na internetowych stronach Parlamentu Europejskiego znalazła objaśnienia, co to jest sztuczna inteligencja:

• wrzesień 2020, aktualizacja czerwiec 2023, kliknijcie: Sztuczna inteligencja: co to jest i jakie ma zastosowania?.

 Wśród zastosowań sztucznej inteligencji w codziennym życiu wymieniono:

• zakupy online, wyszukiwanie w internecie, tłumaczenie maszynowe tekstów,
• systemy rozpoznawania mowy i twarzy,
• inteligentne budynki, nawigacja samochodów.

Nie podobało się jej nazywanie tego wszystkiego sztuczną inteligencją, co jej zdaniem wprowadzało w błąd sugerując, że sztuczna inteligencja to jakiś twór.

Dzisiaj jej laptop tak podpowiada:

Sztuczna inteligencja to dziedzina informatyki oraz zdolność systemów komputerowych i maszyn do symulowania ludzkich zdolności poznawczych – takich jak uczenie się, rozumowanie, planowanie, rozpoznawanie mowy, obrazów oraz podejmowanie decyzji.

☝☝☝Przełomem w rozwoju sztucznej inteligencji był darmowy ChatGPT udostępniony w 2022 roku przez firmę OpenAI. Komputer stał się partneren w rozmowach, a nie tylko kalkulatorem. Nie musimy umieć programować. To podkreślił prof. dr hab. Jacek Cichoń na odczycie w Przestrzeni Trzeciego Wieku zapowiedzianym w tym wpisie: 

• 1 października 2026, kliknijcie: Profesor Jacek Cichoń specjalnym gościem kolejnego spotkania z cyklu "Równania i rezonanse - Loża Krystyny i Jarosława" - wpis na blogu.

Etapy rozwoju AI świetnie ilustruje ten slajd z odczytu profesora Cichonia. Kliknijcie. 

Kroki milowe: 

• lata 50te, marzenia o myślącej maszynie, test Turinga
• lata 90te-2010, mistrzowie szachów, Deep Blue, AlphaZero
• około 2010, rozpoznawanie obrazów i twarzy
• 2022, rewolucja językowa - duże modele językowe, skok mocy. 

Objaśnienia:

• Test Turinga, kliknijcie: ChatGPT przeszedł psychologiczny test Turinga (marzec 2024)

• Deep Blue - super komputer firmy IBM, zaprojektowany specjalnie do gry w szachy, pokonał arcymistrza szachowego Kasparowa.

• AlphaZero - program komputerowy do gry w szachy, shogi oraz Go

• Modele językowe LLM,  kliknijcie: LLM – co to jest? Jak działają duże modele językowe? (maj 2025)

Zwróćcie uwagę, że Wirtualna Kultura podkreśla, kiedy dany wpis się ukazał. Tempo zmian w możliwościach i zastosowaniach AI jest niesamowite.

 

☝☝☝Wirtualna Kultura nie wiedziała, że ChatGPT jest znany dopiero od roku 2022. Ona pierwszy raz  zastosowała go na warsztatach na Politechnice Trzeciego Wieku w październiku 2025 i na warsztatach w CALu na Kruczej: 

• październik 2025, kliknijcie: Wirtualna Kultura poznaje ChatGPT - wpis na blogu

• luty 2026, kliknijcie: Wirtualna Kultura w CALu na Kruczej - wpis na blogu.

Wtedy zrozumiała, że nie da się krótko wyjaśnić laikom, jak to wszystko zostało wymyślone i zaprogramowane. Wystarczy mieć tylko jakieś intuicje i świadomość, że AI (czat) korzysta z niewyobrażalnej liczby danych (strony internetowe, artykuły, książki, zdjęcia, nagrania wideo, dźwięki, kody źródłowe) i potężnych maszyn. Wyszukiwarka w laptopie podpowiedziała jej, że:

• AI zamienia treść dokumentów na wektory liczbowe, szuka w bazie fragmentów najbliższych znaczeniowo zapytaniu użytkownika i na ich bazie generuje odpowiedź. 

• AI nie „myśli” w sposób ludzki, lecz analizuje gigantyczne zbiory danych, szukając w nich wzorców i zależności.

Na ten temat w internecie jest dużo materiałów. Na przykład z artykułu

•  25 września 2024, zaktualizowano 10 października 2026, kliknijcie: Devstock Academy, Blog, Sztuczna inteligencja: co to jest i jak działa?,

można się dowiedzieć, że

•  Sztuczna inteligencja (AI) działa poprzez analizę ogromnych ilości danych, rozpoznawanie w nich wzorców i przewidywanie najbardziej prawdopodobnych odpowiedzi lub decyzji, zamiast wykonywania sztywno zaprogramowanych reguł.

☝☝☝Profesor Jacek Cichoń na odczycie dla seniorów skupił się na historii sztucznej inteligencji i na praktycznych przykładach, pokazujących jak zmieniały się możliwości AI. Zaczął od zastosowania AI do poprawiania błędów ortograficznych w tekście, a potem ulepszania jego redakcji, a nawet przerobienia tekstu na styl Leśmiana. 

AI poradziła sobie z analizą wyników badania krwi, które były podane systemowi (komputerowi) w formie pliku jpg zdjęcia papierowej wersji wyników. Wirtualna Kultura zapytała profesora Cichonia, jak AI "wydobywa" liczby ze zdjęcia. Ona wie, jak do komputera wprowadza się zwykłe dane liczbowe, ale nie ma pojęcia, jak komputer "odczytuje" dane ze zdjęcia, które składa się z pikseli. Za tym kryją się matematyka i algorytmy.

Następny poziom możliwości AI został pokazany przez Jacka Cichonia na przykładzie opracowania przez AI planu wycieczki z kosztem 2500 zł. AI wszystko perfekcyjnie zaplanowała i wyliczyła - wybrała m.in. hotele. Wirtualna Kultura nie zapamiętała skąd dokąd ta wycieczka miała być.

Było też zadanie rozpoznania przez AI, co jest na zdjęciu. AI nie miała wątpliwości, że to jest kot, a nie pies czy człowiek. Ciekawe było też polecenie odwrotne. AI stworzyła coś, co miało w 35 proc. być kotem i 65 proc. człowiekiem. Wirtualna Kultura zdziwiła się. AI stworzyła dziewczynkę z twarzą kota.   

☝☝☝Po wykładzie profesora Cichonia uczestnicy spotkania chętnie zadawali mu pytania, m.in. o bezpieczeństwo w internecie. Trzeba być ostrożnym w ujawnianiu swoich danych - tylko tyle, ile na wysłanej kartce pocztowej. Pytano też o incydent - "agenci AI" uciekli i włamali się:

• kliknijcie: Portal technologiczny, Agenci AI OpenAI znów wymknęli się spod kontroli.

☝☝☝Prof. dr hab. Jacek Cichoń

• matematyk i informatyk, 
• wieloletni kierownik Katedry Podstaw Informatyki Politechniki Wrocławskiej,
• w roku 2018 został wybrany ulubionym wykładowcą wrocławskich studentów - zdobył Kubek dla Wykładowcy w konkursie Akademickiego Radia Luz

to młodszy kolega Wirtualnej Kultury "z pracy". Dlatego ona wiedziała, że jego marzeniem było uzyskanie wyników naukowych również w fizyce. W trakcie spotkania w Przestrzeni Trzeciego Wieku w ramach "Równań i rezonansów - Loża Krystyny i Jarosława" okazało się, że on już takie publikacje naukowe ma!

☝☝☝Spotkanie z profesorem Cichoniem było we wtorek 20 października. Był to Europejski Dzień Seniora. Z tego powodu nie było części muzycznej Jarosława Woszczyny, bo on brał udział w posiedzeniu Obywatelskiego Parlamentu Seniorów w Warszawie:

• kliknijcie: Obywatelski Parlament Seniorów.

Był to też dzień, w którym IC (Intercity) oferowało na wszystkie trasy bilety po 10 zł. O tym ktoś anonimowo napisał w komentarzu na blogu, wyrażając żal, że na spotkaniu z prof. Jackiem Cichoniem nie może być, bo już wcześniej zaplanował podróż po Polsce.

☝☝☝Wirtualna Kultura jest przekonana, że tylko wiedza może nas chronić przed niebezpieczeństwami, które na nas czyhają w internecie. O tym Wirtualna Kultura (Krystyna Ziętak) pisała dwukrotnie w Gazecie Senior w roku 2022. Oto jeden z jej artykułów

• kliknijcie: K. Ziętak, Co na nas czyha w internecie w 2022 roku?  

Dlatego ona zachęca Was do zdobywania wiedzy. Może zajrzycie na Zintegrowaną Platformę Edukacyjną dla nauczycieli:

• kliknijcie: Ucz, twórz i chroń – z AI w bezpiecznej szkole przyszłości?

Uwaga. Dwa pierwsze zdjęcia zrobiła Agnieszka Żebrowska z PTW-SKW. Więcej zdjęć jest na Facebooku Przestrzeni Trzeciego Wieku w relacji ze spotkania z profesorem Jackiem Cichoniem:

• kliknijcie: Przestrzeń Trzeciego Wieku - Facebook.

Krystyna - Wirtualna Kultura 

Czytaj więcej »

Jak oswoić się z myślą, że nic nie trwa wiecznie, życie też?

Do tego szczególnego wpisu Wirtualna Kultura wybrała zdjęcia z wystawy czasowej "Maestro i uczniowie. Cirillo dell'Antonio i Szkoła Snycerska w Cieplicach" w Muzeum Narodowym:  

• kliknijcie: Muzeum Narodowe, Maestro i uczniowie [wystawa czasowa] Cirillo dell’Antonio i Szkoła Snycerska w Cieplicach 27 października 2026 – 21 lutego 2027

• kliknijcie: Magdalena Talik, Z włoskiej Moeny do dolnośląskich Cieplic. Wystawa prac ciekawego rzeźbiarza i jego uczniów [ZDJĘCIA].

Ona wystawę zobaczyła w poniedziałek, 25 października, z okazji konferencji prasowej. Prezentowane na niej portrety, rzeżby sakralne, szopki bożonarodzeniowe, wizerunki Liczyrzepy itd. zrobiły na niej duże wrażenie - są bardzo nowoczesne w swym wyrazie. Kliknijcie w zdjęcia.

W roku 2023 Krystyna - Wirtualna Kultura pod wpływem rozmów z Ewą Woydyłło i Mariuszem Szczygłem w Nowej Rudzie na Festiwalu Góry Literatury postanowiła opublikować w Gazecie Senior felieton o oswajaniu śmierci: 

• kliknijcie: Krystyna Ziętak, Czy o śmierci powinno się rozmawiać?

Przeczytała go ponownie i stwierdziła, że to nadal nie jest dla niej łatwy temat. Z tego powodu nie wybrała się do Teatru Układ Formalny na spektakl muzyczny "Biforek żałobny", nagrodzony Tukanem OFF na tegorocznym Przeglądzie Piosenki Aktorskiej. Spektakl zaplanowano na dzisiaj i jutro (1 listopada):  

• kliknijcie: Biforek żałobny  

• kliknijcie: Telewizja Festiwalowa | NURT OFF - YouTube.

Może niepotrzebnie zrezygnowała z obejrzenia "Biforka żałobnego". Młodzi przecież inaczej postrzegają świat i warto byłoby się o tym przekonać.

Jutro, 1 listopada, w TVP Info w programie Rozmowy (nie)wygodne o godz. 21:15, Mariusz Szczygieł będzie rozmawiał z Agnieszką Taborską, pisarką, historyczką sztuki i tłumaczką wokół jej książki 

 „Bez skóry. Jak rozmawiać z ludźmi w żałobie”

• kliknijcie: Rozmowy (nie)wygodne - zapowiedź spotkania z Agnieszką Taborską

• 7 września 2026, kliknijcie: Polskie Radio Jedynka, Jak rozmawiać z człowiekiem w żałobie? Agnieszka Taborska o tym, co ważne

• kliknijcie: Agnieszka Taborska, Bez skóry. Jak rozmawiać z ludźmi w żałobie

• kliknijcie: Agnieszka Taborska - Wikipedia.

Krystyna - Wirtualna Kultura  

Czytaj więcej »

Petycja przeciw komercjalizacji przestrzeni Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej

Krystyna - Wirtualna Kultura dostała mail z Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej, Rynek 58, z prośbą o wsparcie petycji:

Szanowni Państwo,
prosimy o zapoznanie się z naszą petycją oraz o wsparcie naszej sprawy:

https://www.petycjeonline.com/nie_dla_komercjalizacji_przestrzeni_dolnolskiej_biblioteki_publicznej

Nie dla komercjalizacji przestrzeni Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej!

Nasz hol wejściowy to przestrzeń, z której jesteśmy dumni. Wyremontowany, nowoczesny i dostępny, służy czytelnikom_czkom, osobom uczestniczącym w wydarzeniach, gościom i wszystkim, którzy odwiedzają nas na Rynek 58.

Z troską przyglądamy się planom naszego Organizatora, który zamierza przeznaczyć naszą reprezentacyjną przestrzeń na działalność handlową i gastronomiczną. Rozumiemy potrzebę promocji dolnośląskich producentów i wierzymy, że można znaleźć dla niej miejsce również w innych przestrzeniach. 

Chcielibyśmy, aby hol nadal pełnił swoją dotychczasową funkcję – był miejscem spotkań, wystaw, bezpłatnych wydarzeń i codziennego kontaktu z kulturą.

(...)

Więcej na ten temat możecie przeczytać na portalu Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej:

• kliknijcie: NIE DLA KOMERCJALIZACJI PRZESTRZENI BIBLIOTEKI | OŚWIADCZENIE I PETYCJA.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Concordia Talks – Joanna Kołaczkowska we wspomnieniach

Concordia Design na Wyspie Słodowej zaprasza na kolejne spotkanie z serii Concordia Talks, 

• kliknijcie: Concordia Talks – Joanna Kołaczkowska we wspomnieniach.

tym razem o książce "Aśka. Joanna Kołaczkowska we wspomnieniach":

• kliknijcie: Aśka. Joanna Kołaczkowska we wspomnieniach - opracowanie zbiorowe.

Pozycja ta stanowi intymny portret artystki obdarzonej wyjątkowym głosem, niepowtarzalnym humorem i śmiechem, który został w pamięci każdego z nas. Joanna Kołaczkowska zmarła 17 lipca 2025 roku w wieku 59 lat po walce z chorobą nowotworową. 

Artystka została uhonorowana pośmiertnie Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w pracy artystycznej i twórczej przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Będzie to spotkanie z twórcami Kabaretu HRABI i Adamem Kołaczkowskim, synem Aśki.

termin: 22 listopada 2026 r. godz. 18:00

miejsce: Concordia Design Wrocław

Wstęp bezpłatny

Obowiązuje rezerwacja miejsc, kliknijcie: Link do rezerwacji

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Seniorzy dla seniorów - Wrocławski Fundusz Senioralny

Wirtualna Kultura nie pamięta, kiedy "obiło się o jej uszy", że powinien powstać specjalny fundusz na mikrogranty dla seniorów. W roku 2020 ona brała udział w projekcie "Dojrzała partycypacja", realizowanym przez Żółty Parasol, 

• kliknijcie: Mentoring z Żółtym Parasolu - wpis na blogu

• kliknijcie: Remanet partycypacyjny - wpis na blogu

• kliknijcie: Jeśli chcesz iść szybko ... - wpis na blogu.

Celem projektu było m.in. zachęcenie seniorów do udziału w projekcie Mikrogranty, prowadzonym dla wszystkich przez Wrocławski Instytut Kultury (Barbara). Jedynym znanym Wirtualnej Kulturze wtedy efektem był projekt Elżbiety Niciak warsztatów malarstwa i rysunku "Namaluj Psie Pole":

• kliknijcie: Czas na malowanie - wpis na blogu. 

☝☝☝W grudniu 2024 Wirtualna Kultura wzięła udział w podsumowaniu mikrogarntów dla młodych w siedzibie Fundacji Umbrella: 

• kliknijcie: Życzę Ci na 2025 rok ... - wpis na blogu.

Pomysły młodych zaimponowały jej. O pomysłach seniorów nie było mowy.

☝☝☝Wreszcie to się zmieniło. W październiku 2026 ogłoszono nabór wniosków do pilotażowego Wrocławskiego Funduszu Senioralnego: 

• kliknijcie: Fundacja Umbrella, Wrocławski Fundusz Senioralny

• kliknijcie: Portal Wrocławia, Dobry pomysł nie ma wieku! Seniorzy ze swoim funduszem na ich realizację.

Rusza pilotażowa edycja Wrocławskiego Funduszu Senioralnego. To program, stworzony po to, aby Wasza wiedza, doświadczenie i pasja mogły przynieść radość mieszkańcom Wrocławia.

Kto może wziąć udział? Potrzebna jest grupa 3 osób w wieku 60+, które mieszkają we Wrocławiu i chcą zrobić coś dobrego dla swojego sąsiedztwa (jako nieformalna grupa senioralna).

Ile środków możecie otrzymać? Na pomysł możecie pozyskać wsparcie finansowe w wysokości od 2 000 zł do 2 500 zł.

☝☝☝Pilotażowa edycja skończyła się sukcesem. Na Facebooku Fundacji Umbrella Wirtualna Kultura przeczytała dzisiaj (środa), że:

Z poniedziałku na wtorek , a dokładnie o północy zakończył się nabór wniosku w debiutującym Wrocławskim Funduszu Senioralnym. Przez dwa tygodnie odpowiadaliśmy na całe mnóstwo pytań osobiście, telefonicznie i mailowo.

I dziś chwalimy się pięknym efektem, a właściwie to aż 39 efektami!  Pięknie dziękujemy 117 wrocławskim Seniorkom i Seniorom, którzy stworzyli 39 grup nieformalnych i przekazali nam swoje pomysły na sąsiedzkie działania. (...)

Wrocławski Fundusz Senioralny - pilotaż 2026 jest finansowany ze środków Gminy Wrocław i realizowany przez Fundację Umbrella w partnerstwie z Wrocławskim Centrum Rozwoju Społecznego.

☝☝☝Pieniądze można będzie przeznaczyć na bezpłatne wydarzenia:

• edukacyjne, kulturalne, integracyjne, prozdrowotne, ekologiczne

organizowane na terenie Wrocławia. Czekamy na decyzje, jakie projekty będą finansowane. Wirtualna Kultura jest mile zaskoczona, że tyle projektów zgłoszono i to w tak krótkim czasie. Do odważnych świat należy!

Harmonogram projektu:

12-26 października 2026 – czas na składanie wniosków

27–30 października 2026 – sprawdzanie i ocena złożonych formularzy

2 listopada 2026 – obrady Komisji Oceny Wniosków

5 listopada 2026 – ogłoszenie wyników i publikacja listy dofinansowanych inicjatyw

6–9 listopada 2026 – szkolenie wprowadzające i podpisanie umów na projekt.

9 listopada – 10 grudnia 2026 – realizacja pomysłów pod opieką doradcy

10–19 grudnia 2026 – złożenie sprawozdania z wykonanych działań.

☝☝☝Wirtualna Kultura regularnie dostaje maile od Fundacji Umbrella 

• kliknijcie: Fundacja Umbrella - historia powstania 

z informacjami, co we Wroclawiu się dzieje, szczególnie  wśród organizacji pozarządowych. Ostatnio zainteresowała ją propozycja dla seniorów Fundacji Veritas: 

• kliknijcie: Fundacja Veritas - kim jesteśmy.

Fundacja realizuje projekt "Seniorzy z inicjatywą". Jest to cykl bezpłatnych wydarzeń, warsztatów tworzonych przez seniorów dla seniorów, podczas których można rozwijać pasje, poznawać nowe zainteresowania i spędzać czas razem. 

• kliknijcie: Seniorzy w inicjatywą - program projektu.

3 i 10 grudnia 2026 będą warsztaty teatralne "Z maską mi do twarzy" - obowiązują zapisy. Adres: ul. Marii Skłodowskiej-Curie, tel. 533 424 730. Swoje pomysły można zgłaszać do Fundacji Veritas: 

• kliknijcie: Ankieta - zgłoś swój pomysł.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Wykłady dla każdego (?)

Nowy rok akademicki już się rozkręcił na dobre. Słuchcze uczelni trzeciego wieku nie nudzą się. Politechnika Trzeciego Wieku ma wykłady w czwartki, godz. 11:15 w bardzo dużej sali 1.31 w "serowcu" (ul. Wybrzeże Wyspiańskiego), więc mogą ich słuchać też inne zainteresowane osoby:  

• kliknijcie: PTW-PWr wykłady plenarne.

29 października Mariusz Urbanek będzie miał wykład o lwowskiej szkole matematycznej i księdze szkockiej. Jest on autorem książki "Genialni. Lwowska szkoła matematyczna". Wirtualna Kultura książkę kupiła w roku 2014 i do tej pory nie ma dedykacji.

Ona poznała Mariusza Urbanka w roku 2018, gdy prowadził spotkanie autorskie z Urszulą Glensk w Muzeum Pana Tadeusza: 

• kliknijcie: Urszula Glensk - czy tylko pisarka, wpis na blogu.

Od stycznia 2025 roku Mariusz Urbanek jest redaktorem naczelnym wrocławskiego miesięcznika literackiego Odra. Jest autorem licznych biografii polskich postaci kultury i historii, a także książek dla dzieci. W tym roku ukazała się jego kolejna książka, tym razem o Gałczyńskim:

• kliknijcie: M. Urbanek, Gałczyński. Kanarek w klatce.

Wirtualna Kultura zastanawia się, kiedy on na to wszystko ma czas. Może zapyta go o to w czwartek.

☝☝☝Studium Generale na Uniwersytecie Wrocławskim ma się dobrze: 

• kliknijcie: Aktualny program wykładów.

Wirtualna Kultura w tym roku akademickim nie była jeszcze na żadnym wykładzie w Oratorium Marianum. Szczególnie żałuje wykładu prof. dr hab. Pawła Rudawego: WYŚCIG NA KSIĘŻYC. Ona była kiedyś na jego bardzo ciekawym wykładzie o wietrze słonecznym. 

WK postara się nie przegapić wykładu Macieja Mulaka w Studium Generale:

• 10 listopada 2026, godz. 17:15, dr Maciej Mulak, prof. PWr: DZIEJE WSZECHŚWIATA

1. Wielki Wybuch, promieniowanie reliktowe.

2. Ekspansja Wszechświata, przesunięcie ku podczerwieni.

3. Cykliczność Wszechświata – hipoteza Rogera Penrose’a.

☝☝☝Jak zwykle na portalu Wrocławia są informacje o edukacji i wykładach:

• kliknijcie: Wykłady we Wrocławiu.

Jest w czym wybierać. Co Was zainteresowało? Czy to (4 listopada, godz. 17, MBP filia 54, ul. Jesienna 22, Krzyki):

• kliknijcie: „Potępione i wyklęte kobiety z Dolnego Śląska. Domniemane czarownice, kanibalki i morderczynie” | Przedsmak Festiwalu Feminatywa.

7. Festiwal Feminatywa, organizowany przez Miejską Bibliotekę Publiczną we Wrocław, będzie w dniach 13-20 listopada 2026.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »