niedziela, 19 lipca 2026

Wielka piątka i długowieczność

Problem długowieczności interesuje Wirtualną Kulturę od lat. Ona o tym pisała już w roku 2018: 

powołując się na wykład Susan Parker i starając się popularyzować czynniki, które wplywają na długość życia. Ostatnio jedna z czytelniczek bloga, pokolenie 30+, nawet zasugerowała, żeby Wirtualna Kultura napisała coś na podstawie własnych doświadczeń, a ma ich dużo.

Do tej pory żaden socjolog, psycholog, naukolog, kulturolog nie wpadł na pomysł, żeby jakiś student napisał pracę magisterską o wpływie bloga "60+ Wirtualna Kultura" na długowieczność Wrocławian, bo przecież celem działalności Wirtualnej Kultury jest spowodowanie u czytelników większej aktywności i ciekawości świata, a od tego podobno m.in. zależy długość życia.     

Jeśłi dobrnęliście do końca tego długiego zdania, to jest szansa, że będziecie czytać dalej, ale czy klikniecie? Dlatego Wirtualna Kultura postanowiła skopiować fragmenty artykułu Agaty Daniluk z 16 lipca 2026, opublikowanego na portalu TVN24, o badaniu dlugowieczności na Sardynii:

W badaniu wzięło udział 125 osób w wieku od 71 do 101 lat. Naukowcy porównali dwie grupy seniorów żyjących w podobnych warunkach ekonomicznych i kulturowych. Pierwszą stanowili mieszkańcy oficjalnej Niebieskiej Strefy na Sardynii, drugą - osoby z sąsiednich wiejskich terenów, gdzie nie obserwuje się aż tak wyjątkowej długowieczności.

(...)

Uczestnicy przeszli testy oceniające 
  • sprawność poznawczą, 
  • jakość życia związaną ze zdrowiem,
  • cechy osobowości według modelu Wielkiej Piątki. To psychologiczny model opisujący m.in. otwartość na doświadczenia, sumienność, ugodowość, ekstrawersję i neurotyczność".
(...)

Wyniki pokazują jednak ważny kierunek: ciekawość, elastyczność, aktywność społeczna i umiejętność radzenia sobie ze stresem mogą wzmacniać to, co w długowieczności najważniejsze - nie tylko liczbę przeżytych lat, ale też ich jakość. 

Naukowcy chcą sprawdzić, czy podobny profil psychologiczny pojawia się także w innych Niebieskich Strefach, m.in. na Okinawie i Ikarii.


O Strefach Niebieskich piszą na różnych portalach. Wirtualna Kultura postanowiła zacytować artykuł z Gazety Senior z roku 2021:
 
"Wielka piątka" to określenie Pięcioczynnikowego Modelu Osobowości, stworzonego przez psychologów. Służy on do oceny osobowości na podstawie 5 podstawowych cech. Tak to opisuje sztuczna inteligencja AI:
  • Otwartość na doświadczenia (Openness) – ciekawość świata, kreatywność, wyobraźnia
  • Sumienność (Conscientiousness) – odpowiedzialność, planowanie, samodyscyplina i dążenie do celów.
  • Ekstrawersja (Extraversion) – towarzyskość, energia, entuzjazm i pozytywne emocje.
  • Ugodowość (Agreeableness) – życzliwość, empatia, gotowość do współpracy i zaufanie.
  • Neurotyczność (Neuroticism) – emocjonalna labilność, skłonność do zamartwiania się, lęku i wahań nastroju.
Porównajcie z Wikipedią:
Testy na Wielką Piątkę stosują m.in. rekruterzy, którzy szukają pracowników:
Czy warto zrobić taki test w wieku 80+? Może da on odpowiedź na pytanie, czy długowieczność jest cechą wrodzoną, czy nabytą i zależy od miejsca zamieszkania.


Dodatek. Wirtualna Kultura zastanawiała się w roku 2024, czy we Wrocławiu są strefy, gdzie żyje się dłużej:
Ona znowu poszła do GUSu na Oławskiej po dane, ale nie ma czasu, żeby się nimi zająć. Oto tylko kilka ogólnych liczb o ludności Wrocławia na dzień 31 grudnia 2025:
  • 316 628 mężczyzn, 355 973 kobiet
  • wiek poprodukcyjny (65+ mężczyźni, 60+ kobiety), 156 515, w tym mężczyzn 53 770, kobiet 102 745
  • 80 lat i więcej, 33 201, w tym mężczyzn 10 364, kobiet 22 837.
W wieku emerytalnym (60+ kobiety, 65+ mężczyźni) kobiet jest we Wrocławiu dwa razy więcej niż mężczyzn. Panie dbajmy o panów!!!

Jaki z tego wszystkiego wypływa wniosek? 
  • Ta statystyka pokazuje, dlaczego oferta klubów seniora i innych tego typu instytucji jest "kobieca".  

Dodatek 2. 19 lipca 2026, godz. 18:34

Pod wpływem jednego z komentarzy Wirtualna Kultura napisała w wyszukiwarce w laptopie:

natura pomyślała o krótszym życiu mężczyzn

i otrzymała taki przegląd od AI
  • To prawda, mężczyźni żyją średnio krócej niż kobiety, w Polsce przeciętnie o ok. 7,3 roku.
  •  Częściowo odpowiada za to biologia (genetyka i hormony), jednak kluczowe są czynniki środowiskowe i behawioralne: styl życia, rzadsze korzystanie z profilaktyki zdrowotnej oraz większa skłonność do ryzykownych zachowań. 
Wpływ poszczególnych czynników przedstawia się następująco:
  • Biologia i geny: Kobiety dysponują dwoma chromosomami X, co lepiej chroni je przed mutacjami genetycznymi. 
  • Ponadto męskie hormony, w tym testosteron, mogą zwiększać ryzyko chorób układu krążenia w młodszym wieku. 
  • Styl życia: Statystycznie to mężczyźni częściej palą tytoń, spożywają więcej alkoholu i zmagają się z nadwagą, co bezpośrednio przekłada się na krótszy czas życia w zdrowiu. 
  • Profilaktyka: Panowie rzadziej i później zgłaszają się do lekarza na badania kontrolne, przez co wiele chorób jest wykrywanych w znacznie bardziej zaawansowanym stanie. 

Uwaga. Wpis zdobią zdjęcia od Krystyny ze Ścinawki. Z taką przyrodą na co dzień żyje się dłużej. 

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »
Autor: 10 komentarzy:
Etykiety: ,

sobota, 18 lipca 2026

Michał Rusinek dla wiedzy i relaksu

Tym razem Wirtualna Kultura nie będzie niczego sugerować na weekend. Czytelnicy bloga, ci z Wrocławia, wiedzą o wydarzeniach więcej niż ona i portal Wrocławia:

Blog 60+ Wirtualna Kultura trafia do wielu pokoleń z przedziału 20-100 lat, więc trudno wymyślać uniwersalne propozycje dla każdego. Wirtualnej Kulturze udało się wymyślić. Ona proponuje, nalega i oczekuje, że obejrzycie 

nagranie spotkania z Michałem Rusinkiem na Festiwalu Góry Literatury 

w Zamku Sarny, które ona obejrzała na żywo na Facebooku w piątek, 17 lipca 2026, o godz. 16:30,
 Nagranie jest już też na YouTube (trzeba pominąć lub przeczekać reklamy):


Michał Rusinek profesor Uniwersytetu Jagielońskiego, literaturoznawca, wirtuoz słów, skarbnica anegdot, dyskretny elegant w każdym calu, wzór rozmówcy itd uwiódł Wirtualną Kulturę już w roku 2023 w Nowej Rudzie:

Przez 15 lat był "sekretarzem" Wisławy Szymborskiej od jej Nobla aż do jej śmierci.Teraz jest zaangażowany w działania  Fundacji, którą Szymborska zaplanowała jeszcze przed śmiercią:
Fundacja Wisławy Szymborskiej została założona w kwietniu 2012 roku, na mocy testamentu pozostawionego przez Noblistkę. Zgodnie z wolą poetki w skład zarządu Fundacji weszli Michał Rusinek, Teresa Walas i Marek Bukowski.

Jak się okazało w trakcie rozmowy Szymborska nie zaproponowała nigdy Rusinkowi przejścia  "na ty". To dało Wirtualnej Kulturze dużo do myślenia. Jej się wydaje, że w trakcie tylko oficjalnych relacji łatwiej wydawać polecenia??? 

Rusinek bardzo taktownie przedstawił obraz prawdziwej Szymborskiej oraz czym kierowal się pisząc o niej książkę. Właśnie ukazało się jej drugie wydanie: 
 Przeczytajcie jeszcze te artykuły:

Wirtualna Kultura zna Janę Karpienko z jej działań na Festiwalach "Góry Literatury" i "Ktoś, a nie coś" oraz na rzecz Olgi Tokarczuk, noblistki. Rozmowa była więc spotkaniem "sekretarki" i "sekretarza" noblistek. To zapewne pozytywnie rzutowało na pytania, które Jana zadawala Michałowi. Oboje oczarowli WK. Bardzo ciekawa, rewelacyjna rozmowa. Dwoje rozmówców wiedziało, o czym mówią. Kopalnia wiedzy!


Wirtualna Kultura w czwartek obejrzala na Fb fragmenty rozmowy Katarzyny Kasi i Grzegorza Markowskiego z Natalią de Barbaro: Przejścia. Którędy do miłości. 
Rozmowa rozczarowała ją, a nawet oburzyła. Na przykład, Natalia de Barbaro zamiast odpowiedzieć na pytanie zadane jej przez Markowskiego oczekiwała, że on sam na nie odpowie. Czyżby nie wiedziała, co powiedzić? 

Właściwie to nie zaskoczyło Wirtualnej Kultury, która kiedyś kupiła książkę de Barbaro "Czuła przewodniczka" i nie mogła się nadziwić, czemu ta książką była tak ważna i odkrywcza dla młodych kobiet. No cóż, widocznie pokolenie 80+ lepiej poznalo życie.

Kliknijcie w pierwsze zdjęcie, które Wirtualna Kultura zrobiła na Festiwalu Góry Literatury w roku 2023. Drugie jest zrzutem ekranu z tegorocznego nagrania, trzecie skopiowane z Facebooka Festiwalu Góry Literatury 2026.

Uwaga. Wirtualna Kultura obejrzała też na Fb rozmowę Urszuli Glensk z Mariuszem Szczygłem, ale wrażeniami podzieli się innym razem.

Krystyna - Wirtualna Kultura 

Czytaj więcej »
Autor: 2 komentarze:
Etykiety: ,

czwartek, 16 lipca 2026

Zatrać się w średniowieczu - spot promujący wystawę "Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej"

Wirtualna Kultura lubi bywać na konferencjach prasowych i wernisażach w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. Tym razem spotkanie było w Kinie Nowe Horyzonty z powodu premiery oficjalnego spotu "Zatrać się w średniowieczu", promującego wystawę 

"Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej" 

w Pawilonie Czterech Kopuł, która będzie czynna od 31 lipca do 30 grudnia 2026. 

Zaraz po premierze spot pojawił się na YouTube:

Krótsza wersja spotu będzie wyświetlana w kinach i w komunikacji miejskiej. 

Reżyseria i scenariusz spotu: Michał Zieliński. Scenariusz powstał we współpracy z pracownikami Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Film nakręciło studio MagicLine:
które od 25 lat tworzy filmy reklamowe, zdobywające wiele nagród, jak na przyklad film promujący turystyczny Wrocław: 
Zobaczcie też film promujący Centrum Historii Zajezdnia:

Głównymi bohaterami spotu "Zatrać się w średniowieczu" są przedwojenni kuratorzy 

Heinz Braune i Erich Wiese, 

autorzy legendarnej wystawy z 1926 r., która stała się kamieniem milowym w badaniach nad średniowieczną sztuką śląską. W spocie pojawiają się również współcześni muzealnicy, pracownicy Muzeum Narodowego we Wrocławiu, pracujący nad tegoroczną wystawą „Stulecie", m.in. Dyrektor Muzeum Piotr Oszczanowski i kuratorka Agata Stasińska.

Wystawa "Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej" jest przygotowana w setną rocznicę ekspozycji „Schlesische Malerei und Plastik des Mittelalters” zorganizowanej przez Heinza Braunego i Ericha Wiesego na wrocławskich Szczytnikach 
W roku 2021 ukazał się artykuł o tej wystawie z roku 1926:
W 1926 r. gotyckie zabytki umieszczone zostały w pawilonie wystawowym mieszczącym dziś Pawilon Czterech Kopuł Muzeum Sztuki Współczesnej. W 2026 r. w gmachu tym arcydzieła śląskiej sztuki średniowiecznej zaprezentowane zostaną ponownie. Rewelacja. Zwiedzający tegoroczną wystawę obejrzą dzieła sztuki średniowiecznej obecne na wystawie sto lat temu i te, które z różnych powodów zostały z niej wycofane oraz takie, których nie udało się na wystawę wtedy zdobyć. 

Filmowi "Zatrać się w średniowieczu" towarzyszy w internecie bardzo ciekawy tekst: 

Co by było, gdyby średniowieczne dzieła sztuki ożyły, a ich tajemnic zaczęły strzec duchy? Spot utrzymany w klimacie ghost story przenosi widzów do świata średniowiecznej sztuki i odsłania sekrety muzealnych eksponatów.

Inspiracją stała się legendarna wystawa z 1926 r., która była kamieniem milowym w badaniach nad średniowieczną sztuką śląską. 

W spocie spotykają się dwie epoki – przedwojenni kuratorzy oraz współcześni pracownicy Muzeum Narodowego we Wrocławiu pracujący nad ekspozycją „Stulecie”. 

Na wystawie „Stulecie” pokazane zostaną najcenniejsze dzieła średniowieczne ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu, a także wypożyczone z innych polskich muzeów. Nie zabraknie  bezcennych przykładów gotyckiej rzeźby i malarstwa na co dzień znajdujących się w kościołach.


Po projekcji spotu "Zatrać się w średniowieczu" była debata. Kliknijcie w pierwsze zdjęcie. Dyrektor Oszczanowski mówił o projekcie "Gotyk w Polsce", w którym biorą udział Muzea Narodowe we Wrocławiu i Poznaniu oraz Zamek Królewski na Wawelu:
oraz o Heinzie Braune i Erichu Wiese. Ci dwaj wielcy, bardzo dobrze wykształceni kustosze wystawy sprzed stu lat zgromadzili też tysiąc dzieł sztuki współczesnej. Kolekcję ukryto, gdy w roku 1933 zmienila się sytuacja polityczna w Niemczech, Heinz Braune i Erich Wiese stracili pracę we Wrocławiu. Naziści arcydzieła sztuki współczesnej nazywali "sztuką upiorną, wynaturzoną":
Wypowiedziom Piotra Oszczanowskiego towarzyszyły wyświetlane na ekranie zdjęcia obrazów sztuki współczesnej, które były częścią zbiorów przedwojennego muzeum. Wirtualna Kultura zachwyciła się nimi. Piotr Oszczanowski zdradził też kulisy powstania tegorocznej wystawy i spotu.



Agata Stasińska i Michał Zieliński mówili, jak powstał spot. Oboje cieszyli się, że na premierę spotu przyszło tyle osób. Widownia była międzypokoleniowa, wsród niej wyróżniali się seniorzy - chyba ze Stowarzyszenia Przyjaciół Muzeum Narodowego: 

Przygotowania do nagrania spotu trwały wiele miesięcy, ale sam spot nakręcono w ciągu dwóch dni we wnętrzach muzeum, zapewniając wszystkim eksponatom bezpieczeństwo. Nic nie uległo zniszczeniu.


Michał Zieliński podkreślał profesjonalizm wszystkich realizatorów, w tym tych od kostiumów i  charakteryzacji oraz wyjątkową współpracę z muzealnikami. Ważni są też statyści. Wirtualna Kultura nie rozpoznała w filmie Agaty Stasińskiej. Piotr Oszczanowski też wyglądał inaczej.

Zobaczcie, co o spocie napisano w Gazecie Wrocławskiej: 
Wirtualna Kultura skopiowała poniższy kadr z filmu z portalu Gazety Wrocławskiej:


W role Heinza Braunego i Ericha Wiesego wcielili się zawodowi aktorzy Adam Pietrzak i Igor Bialiayeu. Obaj mieli role "nieme" - zero tekstu, co nie jest łatwe. Oni są na tym zdjęciu powyżej.

Zapewne się domyślacie, że Wirtualna Kultura skupila swoją uwagę na Adamie, którego zna od lat z Teatru Układ Formalny. Od reżysera spotu wie, że Adam wygrał casting na tę rolę. Michał Zieliński w superlatywach wyrażal się o zdolnościach aktorskich Adama. To nie zdziwiło Wirtualnej Kultury, bo ona wie, jakie Adam ma osiągnięcia:
Po wakacjach możecie Adama zobaczyć w spektaklach Teatru Układ Formalny. Na razie przypomnijcie sobie ten wpis:

Wirtualna Kultura wróciła z premiery spotu naładowana pozytywnymi emocjami, w świetnym humorze i z nową wiedzą. Kultura we Wrocławiu ma się dobrze, bardzo dobrze. Jej twórcom nie brakuje fantazji. W tym mieście nie można się nudzić. A jak Wy korzystacie z "kultury"? Piszcie w komentarzach.

Dajcie znać, jak skróconą wersję "Zatrać się w średniowieczu " zobaczycie w tramwaju lub autobusie. Kliknijcie też w pierwszy link powyżej.

  Krystyna - Wirtualna Kultura 

Czytaj więcej »
Autor: 4 komentarze:
Etykiety: ,

środa, 15 lipca 2026

(Nie)oczywisty sierpień z przewodnikiem

 


Aby poznać warunki korzystania ze spacerów, zobacz, na przykład, opis spaceru 25 lipca: 

Miejsca, ludzie, wydarzenia. Upamiętnienia w przestrzeni miasta

oraz archiwum Stowarzyszenia:


Info ze strony Stowarzyszenia w związku ze spacerem 25 lipca

UWAGA! Obowiązują zapisy. Zapisz się przez:

a) formularz zgłoszeniowy (na każdy spacer inny),  
b) telefon: 693 145 674

c) e-mail: kontakt@nieoczywistywroclaw.pl

W ciągu 3 dni roboczych od przesłania zgłoszenia skontaktujemy się meilowo i potwierdzimy status zgłoszenia. Potwierdzenia są wysyłane osobom, których zgłoszenia wpłynęły najpóźniej 1 godzinę przed terminem rozpoczęcia spaceru. 

W przypadku zgłoszeń, które wpłyną po tym terminie, potwierdzenie nie zostanie wysłane. Nadal jednak możesz wziąć udział w spacerze. Zgłoś się na miejsce zbiórki i zapytaj o dostępność miejsc.

Zobacz poprzedni wpis o spacerach:

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »
Autor: 1 komentarz:
Etykiety:

wtorek, 14 lipca 2026

100 bezpłatnych letnich spacerów z przewodnikiem

Wirtualna Kultura stale trafia w internecie na informacje o bezpłatnych spacerach z przewodnikiem, które cieszą się ogromną popularnością. Ostatnio w jednym z nich wzięło udzial 80 osób. Ona szczerze napisze, że 80 to dla niej za dużo. "Wieki temu" WK wybrała się na spacer, na którym Beata Maciejewska "odkrywała" Ratusz. Też były tlumy. WK nie wytrwała do końca spaceru.

A jak jest teraz na 100 spacerach, które zaplanowano od czerwca do września 2026? 

Wyszukiwarka tych spacerów jest podana na visitwrocław.eu. Można wyszukiwać np. spacery rowerowe, dla rodzin z dziećmi, itp lub według organizatora

"Na letnie spacery zapraszają: 
  • Wydział Promocji Miasta i Turystyki Urzędu Miejskiego Wrocławia 
oraz partnerzy 
  • Koło Przewodników Miejskich Oddziału Wrocławskiego PTTK, 
  • Stowarzyszenie Różnorodności Społecznej UP-DATE, 
  • Via Wrocław, 
  • Vox Vratislaviensia, 
  • Nestor8, 
  • WROCMANIA, 
  • TUiTAM, 
  • Fundacja Katarynka."
Na przykład dwuczęściowe spacery są organizowane przez Stowarzyszenie Różnorodności Społecznej UP-DATE: 

Oczywiście to nie są wszystkie spacery we Wrocławiu. Na przykład CAL "Grunwald od nowa" 
organizuje spacer z Ewą Plutą: 
Zobaczcie też ten wpis:

Dodatek. Jedną z najbardziej aktywnych czytelniczek bloga, znanych Wirtualnej Kulturze, jest Alicja. Ona nie tylko podróżuje po świecie i spaceruje po Wrocławiu, ale też chodzi na spotkania z cyklu  Concordia Talks. 

Kliknijcie na zdjęcie Alicji z bratem na wycieczce rowerowej poza Wrocławiem 9 lipca. Z poniższego wpisu możecie się co nieco dowiedzieć o niej:

Krystyna - Witualna Kultura
Czytaj więcej »
Autor: 3 komentarze:
Etykiety:

niedziela, 12 lipca 2026

Czego Mariusz Szczygieł nie napisał, a młodzi widzą to teraz inaczej


Jakie to uczucie przeczytać czyjś stary artykuł o wydarzeniu, do którego wraca się myślami i o którym samu się kiedyś pisało? Tym wydarzenie jest spotkanie autorskie z Mariuszem Szczygłem w lipcu 2017 w Mediatece na Miesiącu Spotkań Autrskich. Porównajcie: 
Wirtualna Kultura pisała o ogromnym, pozytywnym wrażeniu, jakie zrobił na niej Mariusz, a Piekarska o czym on mówił. Dzięki temu jest potwierdzenie, że Wirtualna Kultura dobrze zapamiętała: w Mediatece Mariusz Szczygieł zapowiadał napisanie książki o losach ludzi, którzy w kwietniu 1982 roku porwali samolot z Wrocławia. Zamiast polecieć do Warszawy samolot wylądował na berlińskim Tempelhof, czyli "na upragnionym w PRL zachodzie".

Do tej historii i pisarskich planów Mariusza Wirtualna Kultura nawiązała w jednym z pytań zadanych mu w Nowej Rudzie w lipcu 2023:

WK. W roku 2017 na spotkaniu autorskim we Wrocławiu w Mediatece mówiłeś, że chcesz napisać książkę o osobach z Dzierżoniowa, które porwały samolot do Berlina. Na to spotkanie namówiła mnie Ela, Twoja wielka fanka. Ona pyta, czy już napisałeś pierwsze zdanie do tej książki?

MSz. Nie, nie napisałem. Powiem dlaczego. Mój tata, lat 91, nie może wytrzymać beze mnie dłużej niż dwa, trzy dni. Po prostu nie mogę wyjechać do Stanów Zjednoczonych i do Niemiec, by poszukać moich bohaterów. Tych bohaterów porwania jest z trzydzieścioro. Musiałbym ich wszystkich i ich rodziny objechać po Stanach — wyjechać na dwa, trzy miesiące. Nie mogę tego zrobić tacie, bo on jest uzależniony od tego, że przynajmniej co drugi dzień widzimy się przez chwilę. On chce, żebym go przytulał, pogłaskał po głowie. Moja mama by wytrzymała. Ona lubi być sama. Tato źle się czuje, jak mnie nie ma. Muszę być w jego orbicie. Rozumiem to i nie jest dla mnie bolesne, że nie pojechałem. Ten temat czeka. Zobaczymy, czy na mnie, czy na kogoś innego.

W tym roku, po dziewięciu latach, Wirtualna Kultura stwierdziła z żalem, że temat czekał na "innych", nie na Mariusza. Mariusz Szczygieł chciał bardzo ambitnie pisać o wszystkich bohaterach tamtego porwania. "Inni" piszą tylko o niektórych. Wirtualna Kultura zna dwa takie przypadki. 

Historia tego porwania samplotu pojawiła sie na wałbrzyskim portalu Gazety Wyborczej  pierwszego maja 2026 w artykule Agnieszki Dobkiewicz: 
a w czerwcu na dokumentalnym czytaniu performatywnym "Dać się porwać" w ramach finału  IV konkursu organizowanego przez Instytut im. J. Grotowskiego - finał był częścią  V Festiwalu Teatru na Faktach "Poziom zero". 
Twórcami "Dać się porwać" są 

Olek Młyński, Grzegorz Grecas, 
Bartosz Kułagowski, Piotr Misztela, Mateusz Zilbert, Anastazja Kowalska

Performatywne czytanie "Dać się porwać", które Wirtualna Kultura obejrzała z zainteresowaniem, otrzymało Nagrodę Radia Wrocław Kultura: 
Bezpośrednio po prezentacjach finałowych czytań była debata. Kliknijcie na zdjęcie, na którym Młyński jest drugi z prawej. 

Olek Młyński opowiedział na debacie, jak wpadł na historię o porwaniu samolotu, jeżdząc po puszczonym lotnisku Tempelhof. Jego zdaniem porwanie było czymś absurdalnym. 

To określenie niemile zaskoczyło Wirtualną Kulturę. Coś, co kiedyś było chyba
  • "odważnym wyczynem", próbą zmiany życia na lepsze przez ludzi, którzy tak naprawdę nie wiedzieli, co ich po porwaniu czeka i ryzykowali wszystko, 
jest teraz dla młodych, podróżujących po całym świecie bez ograniczeń, 
  • czymś absurdalnym. 
To nie było pomylenie słów przez Młyńskiego. W opisie performatywnego czytania "Dać się porwać" też piszą o "absurdalnym wydarzeniu":

Tekst rekonstruuje wszystkie etapy tego absurdalnego wydarzenia – od pierwszych spotkań w piwnicy, poprzez coraz śmielsze plany ucieczki, aż do samego uprowadzenia i dalszego życia

Zresztą sam tytuł czytania zapowiada coś śmiesznego.  Koniecznie kliknijcie jeszcze raz: 
by przeczytać ten fragment opisu czytania, gdzie słowo "absurd" pojawia się też w innym kontekście:

"Pod powłoką zabawnej anegdoty skrywa się nie tylko opowieść o życiu w schyłkowym PRL-u, kiedy to osoby pracujące w zakładach wodnych nie miały dostępu do wody we własnych mieszkaniach, a żołnierze służylibez broni w kaburach. 

Wszystkie te smaczki odnoszą się do absurdów minionego ustroju, ale ucieczkę w „Dać się porwać” można też czytać jako opowieść o współczesności. Polacy – jeszcze kilka dekad temu proszący o azyl i status uchodźcy – dziś mają okazję stanąć w odwrotnej roli". 

Mimo to Wirtualnej Kulturze zrobiło się smutno. Ona właściwie do tej pory nie doświadczyła na własnej skórze, że młodzi inaczej widzą tamte lata, chociaż czasami się przekonywała, że oni ich wcale nie widzą. 

Agnieszka Dobkiewicz używa dla opisu porwania samolotu w kwietniu 1982  określenia "spektakularny":

Porwanie zorganizowane przez mieszkańców Dolnego Śląska 
było jednym z najbardziej spektakularnych, do jakich doszło w PRL.

To bardziej odpowiada realiom czasów, w których to wszystko się wydarzyło.

Jest jeszcze jedna próba wykorzystania tematu porwania samolotu: film dokumentalny TVP z roku 2005
o którym napisano tak:

Antek puka do raju” to fascynujący film dokumentalny, opowiadający o niezwykłych wydarzeniach z historii PRL. Chodzi o porwania samolotów. Ten film dokumentalny można oglądać w TVP VOD.

Filmowi towarzyszy w internecie taki tekst:

PRL i porwania samolotów.W PRL porywano samoloty. Porywacze chcieli wyrwać się na Zachód i zakosztować lepszego życia – bez inwigilacji, z pełnymi sklepami i wolnością. W 1969 roku rozpoczęła się era porwań samolotów pasażerskich. Celem było najczęściej zachodnioberlińskie lotnisko Tempelhof. Pierwszymi obywatelami obozu wschodniego, którzy w ten sposób wybrali wolność, byli – co ciekawe – dwaj Niemcy ze wschodu, czyli z DDR, którzy sterroryzowali załogę samolotu pistoletem przemyconym w beciku z dzieckiem. Potem do porwań wzięli się też Polacy. Ulubionymi kierunkami oprócz Tempelhof były Wiedeń i Kopenhaga. W 1970 roku miało miejsce 20 prób uprowadzeń samolotów pasażerskich. W 1981 roku prób porwań było 15.


Prośba. Jeśli 15 lipca br. po południu będziecie w Dzierżoniowie na spotkaniu z Mariuszem Szczygłem w ramach Festiwalu Góry Literatury, to zapytajcie go, jakim slowem określiłby tamto porwanie. Z pisarzem będzie rozmawiała Dorota Oczak-Stach. Temat: "Mariusz Szczygieł na każdy temat".

Przypomnienie:

Niestety Wirtualnej Kulturze nie udało się zorganizować "wyprawy na Mariusza Szczygła", plany legły w gruzach:
Ona ma w głowie jeszcze takie pytanie do Mariusza:
  • Czy on nadal uważa, że starość jest oazą wolności?
Z tą jego opinią z roku 2023 nie wszyscy się zgadzają:
Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »
Autor: 4 komentarze:
Etykiety: ,

sobota, 11 lipca 2026

Lipcowy Wieczór Tumski: prorok Eliasz i muzyczna opowieść Felixa Mendelssohna-Bartholdy'ego o odwadze


Dyrektor Stanisław Rybarczyk i Fundacja Pro Arte z serca zapraszają na wyjątkowy, lipcowy Wieczór Tumski, który odbędzie się 

25 lipca 2026 (sobota) o godz. 18.00 

w kościele Świętego Krzyża na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu. Wstęp wolny.

Spotkanie rozpocznie słowo Stanisława Rybarczyka „Prorok Eliasz”, poświęcone jednej z najbardziej fascynujących postaci Starego Testamentu.

W drugiej części wieczoru zabrzmi monumentalne Oratorium „Eliasz”  op. 70 Felixa Mendelssohna-Bartholdy’ego (1809-1847) w wykonaniu solistów, chóru i orkiestry Kreuzkirche w Bonn pod dyrekcją KMD Karin Freist-Wissing. Wrocławski koncert będzie częścią tournée zespołu obejmującego Katowice, Legnicę i Wrocław.

Szczegółowe informacje o wydarzeniu: opis oratorium „Eliasz” oraz prezentacja wykonawców są na stronie domowej Fundacji Pro Arte, zobacz też na Facebooku:
Wykonawcy:
  • Stephanie Watin – sopran
  • Ingeborg Danz / Maria Anna Meyer – alt
  • Christoph Behrens-Watin – tenor
  • Andreas Petermeier – bas (Eliasz)
  • Theresa Dewey – sopran (partia chłopięca)
Chór Kreuzkirche Bonn, 
Orkiestra Symfoniczna Kreuzkirche Bonn
Peter Stein – koncertmistrz
KMD Karin Freist-Wissing – dyrygentka


Stanisław Michał Rybarczyk to dyrygent, animator kultury, menedżer i pedagog. Absolwent Akademii Muzycznej we Wrocławiu, związany artystycznie m.in. z Operą Wrocławską, Filharmonią Wrocławską, Radiem i Telewizją we Wrocławiu oraz Warszawską Operą Kameralną. Twórca i dyrektor artystyczny licznych zespołów oraz przedsięwzięć muzycznych, w tym Chóru Synagogi Pod Białym Bocianem, Polsko-Niemieckiej Młodej Filharmonii Dolny Śląsk, Festiwalu Kultury Żydowskiej SIMCHA i Międzynarodowego Festiwalu Moniuszkowskiego w Kudowie-Zdroju. 

Dyrygował koncertami w Polsce, Europie i Chinach, współpracując z wybitnymi artystami i zespołami. Szczególne miejsce w jego działalności zajmuje twórczość Stanisława Moniuszki oraz projekty łączące muzykę, edukację i dialog międzykulturowy. Jest twórcą i dyrektorem artystycznym Wieczorów Tumskich oraz członkiem Rotary International.

Kilka słów o proroku Eliaszu (skrót):

"Historia proroka Eliasza jest opowieścią o odwadze płynącej z wiary. Stając samotnie wobec króla Achaba, królowej Izebel oraz setek proroków Baala, Eliasz podejmuje walkę o prawdę i wierność Bogu. Jego zwycięstwo na górze Karmel, gdzie ogień z nieba staje się znakiem obecności Boga Izraela, należy do najbardziej dramatycznych scen biblijnych. 

Jednocześnie Biblia ukazuje Eliasza jako człowieka doświadczającego lęku i wyczerpania. Uciekając na pustynię przed groźbami Izebel, przeżywa chwile głębokiego kryzysu, by ostatecznie odnaleźć nową siłę w spotkaniu z Bogiem objawiającym się w cichym i łagodnym powiewie".


Skrót materiałów o wykonawcach:

Stephanie Watin – sopran. Od najmłodszych lat rozwijała działalność solową i chóralną. Występowała pod kierunkiem takich dyrygentów jak Peter Neumann, Marcus Creed, Yakov Kreizberg czy Karin Freist-Wissing.

Ingeborg Danz – alt. Jedna z najwybitniejszych niemieckich śpiewaczek specjalizujących się w repertuarze oratoryjnym i pieśniarskim.Współpracowała z najważniejszymi orkiestrami świata, m.in. Royal Concertgebouw Orchestra, Wiener Philharmoniker, Gewandhausorchester Leipzig, Boston Symphony Orchestra oraz Berliner Philharmoniker.

Maria Anna Meyer – alt. Śpiewaczka związana od wielu lat z zespołami VOX BONA i CONSONO. Jako solistka i kameralistka wykonuje repertuar obejmujący muzykę od renesansu po współczesność.

Christoph Behrens-Watin – tenor. Współpracował z wieloma renomowanymi chórami i zespołami kameralnymi, zdobywając doświadczenie pod kierunkiem wybitnych dyrygentów europejskich.

Andreas Petermeier – bas. Występował na wielu międzynarodowych festiwalach, m.in. Bachfest Leipzig, Beethovenfest Bonn i Festival Sagra Musicale Umbra. Krytycy podkreślają jego wyjątkową kulturę słowa, wyrazistość interpretacji oraz szlachetne brzmienie głosu. W oratorium Mendelssohna wykonuje partię tytułowego Eliasza.

Theresa Dewey – sopran. Od 2022 roku związana jest z chórem kameralnym VOX BONA. Wcześniej śpiewała w Mädchenchor am Kölner Dom.

Chór Kreuzkirche w Bonn liczy około 120 śpiewaków i należy do najważniejszych zespołów muzyki kościelnej w regionie Nadrenii. 

Orkiestra Symfoniczna Kreuzkirche Bonn została założona przez Karin Freist-Wissing i od ponad trzech dekad stanowi jeden z najważniejszych filarów życia muzycznego Kreuzkirche w Bonn. Zespół tworzą doświadczeni muzycy amatorzy i profesjonaliści, realizujący repertuar od baroku po muzykę współczesną.

KMD Karin Freist-Wissing – dyrygentka .Od 1990 roku kieruje działalnością muzyczną Kreuzkirche w Bonn. Pod jej kierownictwem chór, orkiestra symfoniczna i zespół VOX BONA stały się jednymi z najważniejszych formacji muzyki kościelnej w Niemczech.

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »
Autor: 2 komentarze:
Etykiety: ,

piątek, 10 lipca 2026

Festiwal Olgi Tokarczuk na Facebooku

Wirtualna Kultura nie jest ani robotem ani sztuczną inteligencją. Ona musi (?) łączyć świat wirtualny z rzeczywistym, stąd biorą się różne luki i opóźnienia. WK znowu jest akredytowana przy Festiwalu Góry Literatury i dostaje maile z informacjami o jego programie, ale nie nadąża o tym na blogu pisać. 

Festiwal odbędzie się pod hasłem „Terytoria”. Wystartował dzisiaj, 10 lipca 2026, w południe na Zamku Sarny i potrwa do 18 lipca. Transmisje online są na Facebooku

Zacząl się od głośnej lektury fragmentów nowej powieści Olgi Tokarczuk w wykonaniu autorki. Ujawniono tytuł i projekt okładki. Kliknijcie w zdjęcie. 

„Świata jest za dużo”  swoją premierę będzie mieć 14 października tego roku. Ukaże się nakładem Wydawnictwo Literackiego.

Festiwal Góry Literatury nie przestaje się rozrastać. 12. edycja festiwalu będzie w 30 lokalizacjach 
  • ziemi kłodzkiej, 
  • aglomeracji wałbrzyskiej,
  • Kotliny Dzierżoniowskiej. 
Przygotowano ponad 170 wydarzeń. Zaproszono 240 gości. 

Więcej info wkrótce.
Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »
Autor: 3 komentarze:
Etykiety: ,

czwartek, 9 lipca 2026

Seniorki na wernisażu jubileuszowej wystawy Wrocławskiej Grafiki Użytkowej „Grafika użytkowa poza ramą”

Wirtualna Kultura zachęcała na blogu do udziału w wernisażu 30. Wystawy Grafiki Użytkowej "Grafika poza ramą" w Concordii Design: 

i bardzo się ucieszyła, gdy na wernisażu zobaczyła Alicję, Ewę, Teresę i Majkę, bo seniorzy powinni być widoczni w życiu miasta. Trzy pierwsze seniorki są na zdjęciu. Kliknijcie.

Wystawę przygotowaną Katedra Grafiki Uniwersytetu SWPS we współpracy z Biurem Strategii Miasta, Biurem Graficzno-Wydawniczym Urzędu Miejskiego Wrocławia i Concordią Design Wrocław będzie można oglądać do 24 lipca.



Zainteresowanie wernisażem było ogromne. W części oficjalnej wystąpili m.in. przedstawiciele władz miasta: pierwszy wiceprezydent Jakub Mazur, dyrektorka Departamentu Strategii i Zrównoważonego Rozwoju Katarzyna Szymczak-Pomianowska i dyrektora Biura Strategii Miasta Marzena Horak.

Prezentowane prace zaskoczyły Wirtualną Kulturę. Ona, nie wiadomo dlaczego, nie kojarzyła afiszy z grafiką użytkową. Kliknijcie.



Historia wystaw wrocławskiej grafiki użytkowej zaskoczyła Wirtualną Kulturę. Wszystko właściwie zaczęło się w roku 1966, ale były okresy przerw. Mówiła o tym dr Dorota Płuchowska z Katedry Grafiki Uniwersytetu SWPS, kuratorka wystawy. Kliknijcie w zdjęcie, na którym oprócz Doroty Płuchowskiej jest Manuela Pliżga, mentorka i mediatorka, oraz Marzena Horak.



Przeczytajcie więcej na temat wystawy i jej historii na portalu Wrocławia:
gdzie również napisano, że

"W ramach wystawy zaprezentowane są ilustracje przygotowane na potrzeby Strategii Wrocław 2050 oraz proces twórczy towarzyszący ich powstawaniu. To okazja, by pokazać, że strategia nie funkcjonuje wyłącznie jako dokument – potrzebuje języka, obrazów i narzędzi komunikacji, które pozwalają mieszkankom i mieszkańcom lepiej rozumieć jej wartości, cele i planowane działania".



Ciekawa była wypowiedź Joanny Gniady, odpowiedzialnej za ilustracje towarzyszące prezentacji Strategii Wrocław 2050. Kliknijcie w jej zdjęcie. Mimo, że temat wiązał się z przyszłościa, ilustratorka nie posłużyła się elementami futurystycznymi, "statkami:", tylko postawiła na "wartości". Wirtualnej te opływowe obrazki podobają się bardzo.


Wirtualna Kultura nie czuła się na wernisażu obco, bo dzięki uczestnictwu w zeszłym roku w konsutacjach Strategii Wrocław 2050 poznała m.in. Marzenę Horak, a na wernisazu nawiązała kontakt z Jakubem Mazurem. 

Na zakończenie ciekawostka. Jakiś nieznany chłopak podszedł do Wirtualnej Kultury i czule ją powitał. On ją rozpoznał, a ona jego nie! To był Marcin Rosiński, na którego warsztaty ona chodziła "wieki temu" w roku 2017 w Żółtym Parasolu. Ostatni raz widzieli się w roku 2019: 
Na wernisażu porozmawiali o studiach na Uniwersytecie SWPS i o Sokolowsku, z którym Marcin był kiedyś związany
Warto chodzić na wernisaże. Nigdy nie wiadomo, kogo ze starych znajomych się spotka i kogo nowego pozna.

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »
Autor: 3 komentarze:
Etykiety: ,

wtorek, 7 lipca 2026

Wystawa zdjęć Marylin Monroe i prac współczesnych artystów w Krupa Art Foundation


Już w maju wiadomo było, że od 15 lipca do 25 października 2026 będzie można obejrzeć w galerii Krupa Art Foundation w Rynku wystawę około 200 zdjęć Marylin Moroe słynnego fotografa Miltona Greene'a, z zakupionej w 2014 roku przez Halę Stulecia kolekcji ponad trzech tysięcy zdjęć Monroe. Do tej pory było sześć wystaw. Ta ma być największa: 

Wystawie będą towarzyszyć prace współczesnych artystów "dialogizujące" z fotografiami. Zapowiada się coś niezwykłego.

Tytuł wystawy: „Marilyn Monroe. Czuję, że ją znam, ale czasem moje ręce wyginają się do tyłu”

Miejsce ekspozycji: Krupa Art Foundation, Rynek 27/28, Wrocław

Termin: 15 lipca – 25 października 2026 r.

Organizatorzy: Krupa Art Foundation, Hala Stulecia

Osoby kuratorskie: Natalia Barczyńska, Monika Łuszpak-Skiba, Katarzyna Młyńczak-Sachs, Łukasz Rusznica

Osoby artystyczne: Arvida Byström, Alison Jackson, Paulina Pawłowska, Gregor Różański, Ana Viktoria Dzinic, Eli Cortiñas, Martina Menegon, Łukasz Stokłosa, Martha Rosler, BORA MURMURE

Zajrzyjcie, na przykład, na te strony, by poznać niektórych artystów:
Darmowych wejściówek na wernisaż 15 lipca już nie ma. Można za to już kupić bilety na wystawę, normalne 35 PLN, ulgowe 25 PLN:


Kliknijcie w zdjęcie Marylin Monroe z kolekcji Hali Stulecia. Wirtualna Kultura skopiowała zdjęcie z portalu Wrocławia.
 
 Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »
Autor: 3 komentarze:
Etykiety: ,
Subskrybuj: Posty (Atom)