piątek, 19 czerwca 2026

Spektakl muzyczny "Zbudujmy świat" z utworami Zbigniewa Wodeckiego w ramach projektu "Głos kultury"



Wirtualna Kultura dostała od Dolnośląskiego Towarzystwa Muzycznego - najstarszego stowarzyszenia muzycznego na Dolnym Śląsku: 
wiadomość o projekcie artystyczno-edukacyjnym "Głos Kultury". 

Stowarzysznie w ramach projektu zaprasza na wyjątkowy spektakl muzyczny „Zbudujmy świat”, w którym muzyka Zbigniewa Wodeckiego nabiera nowego blasku w widowisku łączącym śpiew, taniec i akrobatykę. 
Termin: 26 czerwca 2026 (piątek), godzina: 19:00

Miejsce: Impart Centrum, ul. Piłsudskiego 19

Bilet ulgowy 59 PLN, normalny 89 PLN, kliknijcie: Kup bilet

Całość zabrzmi w autorskich aranżacjach Mateusza Walacha w wykonaniu Orkiestry Kameralnej Silesian Art Collective. Na scenie wystąpią wyjątkowi wrocławscy artyści: 

  • Magdalena Zawartko i Artur Caturian, 
  • soliści Wroclove Musical Choir, 
  • artyści Everest Production, 
  • chór Studium Musicalowego Capitol 

oraz gościnnie Młodzieżowa Akademia Musicalowa. 

Realizacja: 

  • reżyseria i scenariusz – Kamil J. Przyboś 
  • kierownictwo muzyczne – Mateusz Walach 
  • choreografia – Dominika Garbacz 
  • przygotowanie wokalne – Magdalena Zawartko 
  • reżyseria świateł – Marcin Smiatek 
  • realizacja dźwięku – Mateusz Sołtysik 
  • kostiumy – Sara Bartoszewska 

produkcja: Everest Production, Anna Cielecka

Dolnośląskie Towarzystwo Muzyczne prowadzi 10 ognisk muzycznych i artystycznych na Dolnym Śląsku, organizuje koncerty i wydarzenia kulturalne, a przede wszystkim – od lat uczy, że 

muzyka to radość i wspólnota.

Prezesem Dolnośląskiego Towarzystwa Muzycznego jest dr Maria Zawartko, znana z działań również na rzecz seniorów - była przewodnicząca Wrocławskiej Rady Seniorów pierwszej kadencji. 


Uwaga. Wirtualna Kultura skopiowała zdjęcie z Facebooka Dolnośląskiego Towarzystwa Muzycznego.

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

czwartek, 18 czerwca 2026

Spotkanie z Henrykiem Koczanem w Przestrzeni Trzeciego Wieku w ramach cyklu "Równania i rezonanse - Loża Krystyny i Jarosława"

Serdecznie zapraszamy na kolejne spotkanie w ramach cyklu "Równania i Rezonanse". Tym razem będzie to spotkanie z Henrykiem Koczanem autorem książki „Lustra Pana B.”:

oraz z przyjaciółmi ze Stumyślowego Lasu dyskutującymi o filozoficznej i teologicznej spuściźnie Dietricha Bonhoeffera, pochodzącego z Wrocławia pastora, zamordowanego za udział w antynazistowskim spisku na osobisty rozkaz Hitlera miesiąc przed zakończeniem II Wojny.

„Lustra pana B.” Henryka Koczana to alegoryczne powiastki, w których duch Dietricha Bonhoeffera spotyka się z lekkością Kubusia Puchatka i głębią filozofii. Proste w formie, pełne humoru, a zarazem przenikliwe – prowadzą czytelnika ku pytaniom o wiarę, wolność i odpowiedzialność.

Henryk Koczan, urodzony w 1961 roku w Kamiennej Górze, to wrocławski kulturoznawca i menedżer. Studiował na Uniwersytecie Wrocławskim, Politechnice Wrocławskiej oraz w Ewangelikalnej Wyższej Szkole Teologicznej we Wrocławiu. 

Żyje w zawodowym trójkącie pomiędzy kulturą, gospodarką a polityką. Obecnie wicedyrektor Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu

Przez ponad 20 lat zarządzał kreatywną agencją reklamową. Pracował dla Wojewody Dolnośląskiego i Kancelarii Sejmu. Zasiada w Radzie Programowej TVP Wrocław. 

Przebiegł i wychodził kilkanaście maratonów. Podszywa się pod Misia o Bardzo Dużym Apetycie na Miód.

Część artystyczna – Jarosław Woszczyna (saksofon)

Gospodarzami spotkania będą jak zwykle Krystyna Ziętak i Jarosław Woszczyna.

Termin:  25 czerwca 2026 r.  (czwartek), godz.16.30

Miejsce: Przestrzeń Trzeciego Wieku - Strefa Kultury, pl. Solidarności 1/3/5, Aula (s.403)

Zapisy na spotkanie i więcej informacji:

Punkt Informacyjny PTW – SK, pl. Solidarności 1/3/5, pok.318, tel.739 194 102 i 739 194 072 


Dodatek. Henryk Koczan już gościł na blogu w październiku 2025 przy okazji spotkania z Violettą Nowakowską w Klubie Muzyki i Literatury, zorganizowanego przez Ewę Gil-Kołakowską w ramach cyklu "Dowód tożsamości":


On sam był też gościem Ewy Gil-Kołakowskiej w lutym 2026 i w części artystycznej zaśpiewał:
Może da się go na to znowu namówić??? 

Jeśli kliknicie w drugi link powyżej, to się dowiecie o związkach Henryka Koczana z teatrami. Był on wyróżniony 
  • Wrocławską Nagrodą Teatralną za osiągnięcia w zakresie upowszechniania teatru (1987)
  •  odznaka honorową Wrocławskiego Towarzystwa Przyjaciół Teatru (1995).
Henryk Koczan to człowiek wielu specjalności i zainteresowań. Ostatnio Wirtualna Kultura spotkała go na Festiwalu Teatru na Faktach w Instytucie im. J. Grotowskiego. 19 i 20 czerwca będziecie mogli go zobaczyć w Muzeum Pana Tadeusza na konferencji zorganizowanej przez OKIS:
Krystyna - Wirtualna Kultura



Czytaj więcej »

Czerwcowe Święto Wrocławia 2026


Wirtualna Kultura już pisała o niektóych wydarzeniach w ramach tegorocznego Święta Wrocławia, które trwa cały czerwiec. 

Na koncercie 30 czerwca na pl. Wolnosci wystąpią m.in.

Edyta Górniak, Margaret, Andrzej Piaseczny, Ralph Kaminski, 
Janusz Radek, Alicja Szemplińska, Jakub Józef Orliński. 

Wirtualna Kultura wspomniała o nich już we wpisie:

Impreza goni imprezę. Jeden z czytelników zwrócił uwagę Wirtualnej Kulturze na koncert: 

Nieszpory Ludźmierskie, 26 czerwca o godz. 19 
w Bazylice św. Elżbiety - Kościół Garnizonowy, 

też w ramach Święta Wrocławia. Rewelacja. Wstęp wolny. Kliknijcie w afisz lub tutaj:

Program wszystkich wydarzeń ŚWIĘTA WROCŁAWIA jest tutaj:

Koniecznie zobaczcie ten program!!! Szczegóły wydarzeń znajdziecie tutaj:
Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

środa, 17 czerwca 2026

Uzupełnienie czterech wpisów na blogu


Uzupełnienie informacji z czterech poprzednich wpisów na blogu.

☝☝☝Wirtualna Kultura brała udział w otwarciu Rezerwatu "Las Pilczycki" im. prof. Dariusza Tarnawskiego 15 czerwca 2026: 
Ona w tym wpisie zapomniała napisać, że do rezerwatu nie wolno wejść na spacer z psem lub jeździć rowerem
Dodała też zdjęcie mapy rezerwatu. Mapa jest też na portalu Wrocławia. 

☝☝☝WK pamięta o wyprawie "na Mariusza Szczygła" 15 lipca do Dzierżoniowa. Grupa liczy już 6 seniorek, a trzy z nich mają samochody.
Czekamy na dalsze zgłoszenia. Wyprawa zapowiada się ciekawie.

☝☝☝WK nie zapomniała też o koncercie 30 czerwca 2026 na placu Wolności:
Wiadomo już, że wystąpią m.in.: 

Edyta Górniak, Margaret, Andrzej Piaseczny, Ralph Kaminski, 
Janusz Radek, Alicja Szemplińska, Jakub Józef Orliński. 
Koncert będzie trasmitowany przez telewizję Polsat.  

☝☝☝W niedzielę, 14 czerwca był finał konkursu na dokumentalne czytanie performatywane w Żywej Piekarni w ramach Festiwalu Teatru na Faktrach. Poziom zero. Wirtualna Kultura spotkała na nim m.in. Lenę Bielską, znaną jej od lat z różnych projektów, m.in. dla seniorów. Gdy robiła jej zdjęcie, nie przewidywała, że Lena wystąpi w zwycięskim czytaniu "... obierania..."


W tym roku Wirtualna Kultura obejrzała tylko jeden festiwalowy spektakl: pełnowymiarową wersję  zeszłorocznego zwycięzcy konkursu:
a za to większość z ośmiu finałowych czytań konkursowych:
Znowu miała szczęście, bo tak jak w zeszłym roku obejrzała zwyciezcę konkursu,  czyli "... obierania ...", kliknijcie w pierwsze zdjęcie oraz w opis: 
oraz dwa wyróżnienia: "Ruda wiewiórka" i "Dać się porwać" (kliknijcie w zdjęcia poniżej)
Wirtualna Kultura zdjęcia skopiowała z Facebooka Instytutu im. J. Grotowskiego (autor Tobiasz Papuczys), gdzie można znaleźć też wielogodzinne nagranie całego finału konkursu.

Wirtualna Kultura przygotowuje oddzielny wpis o "Dać się porwać".



Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

wtorek, 16 czerwca 2026

Nowy termin Senior Art Walk z Ewą Plutą


Wirtualna Kultura dostała od Ewy Pluty mail ze szczegółami Senior Art Walks w ramach Przeglądu Sztuki Survival w starych budynkach kliniki na Bujwida  i nowym terminem spaceru 28 czerwca (niedziela), godz. 12 - nie 30 czerwca, jak napisano w poprzednim wpisie o Przeglądzie:

Oto mail od Ewy:

Szanowni Państwo,
tradycyjnie już zapraszam na letni spscer w ramach Senior Art Walk po Przeglądzie Sztuki Survival, który w tym roku odbędzie się w dawnej Klinice Psychiatrii i Neurologii przy ulicy Bujwida 44 (vis a vis cmentarza ś. Warwrzyńca). 
Tym razem wyjatkowo spotykamy się w niedzielę 28 czerwca o godz. 12.00 przy infopunkcie (Bujwida 44).

Jak zawsze na Survivalu

  • opowiem trochę o historii tego niezwykłego kompleksu klinik psychiatrycznych i neurologicznych wzniesionych w 1907 roku. 
  • Wejdziemy też do historycznych przestrzeni klinik, również takich, które były niedostępne przez niemal cały okres istnienia tu szpitala m.in. spalarni odpadów medycznych czy izolatorium.
  • Nie zabraknie oczywiście sztuki. 
Tytuł tegorocznej edycji Survivalu „Palec w sercu” odwołuje się do słynnego wydarzenia z udziałem wrocławskiego kardiochirurga Wiktora Brossa. Bross używał swojego palca do poszerzenia zastawki mitralnej operowanej osoby, począwszy od pierwszej operacji na otwartym sercu w 1955 r. Do dziś na Uniwersytecie Medycznym przechowywany jest odlew palca profesora będący bezcenną pamiątką tego wyjątkowego gestu. 

W odpowiedzi na hasło, a także miejsce Survival, osoby artystyczne z Polski i z zagranicy zaproponowały prace w różnych technikach, w których motyw nauki, medycyny, choroby i wiedzy poddali osobistemu namysłowi i krytycznej refleksji.

Wstęp na spacer jest wolny, ale z powodu ograniczonych miejsc bardzo proszę o zapisanie się na spacer: 

  •  można napisać do mnie maila e.pluta@arttransparent.org 
  • lub smsa 601359923.


☝☝☝Dodatek. Gdyby Państwo mieli ochotę, to w najbliższą sobotę 20 czerwca będę prowadziła spacer śladami architektury utytułowanej legendarnym odznaczeniem „Mister Wrocławia”. 

Informacja o spacerze

Ostatni spacer w ramach projektu przejdziemy trasą oznaczoną w książce Mister Wrocław jako Centralna. Rozpoczyna się ona 
  • przy budynku-ikonie i zwycięzcy plebiscytu na Mistera Wrocławia w 1967 r.: Trzonolinowcu przy ul. Kościuszki 72, autorstwa Jerzego Burzyńskiego i Andrzeja Skorupy.
Idąc ulicą Kołłątaja, obejrzymy Mezonetowiec i budynek mieszkalno-usługowy zaprojektowany przez Marię Tawryczewską, a następnie zagłębimy się w ulice otaczające wrocławski Rynek, które kryją takie perełki, jak mister roku 1962 przy Wita Stwosza i budynek ZETO - ostatni punkt wycieczki.

Naszą przewodniczką będzie historyczka sztuki Ewa Pluta. Spacer będzie zawierał audiodeskrypcję.

Kiedy: 20 czerwca (sobota), godz. 11.00

Gdzie: zbiórka przy Trzonolinowcu, ul. T. Kościuszki 72

Czas trwania spaceru: ok. 3 godz.

Wstęp bezpłatny/ zapisy: info@fundacjafandom.pl, tel. 572 566 450


☝☝☝Uwaga. Wirtualna Kultura skopiowała zdjęcia z portalu Przeglądu Sztuki Survival. Autorem zdjęć jest Tobiasz Papuczys
Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

poniedziałek, 15 czerwca 2026

Otwarcie we Wrocławiu Rezerwatu "Las Pilczycki" im. prof. Dariusza Tarnawskiego


Wirtualna Kultura z Anią wzięły dzisiaj, czyli 15 czerwca 2026, udział w bardzo ważnym dla Wrocławia wydarzeniu: 

powołaniu Rezerwatu "Las Pilczycki" im. prof. Dariusza Tarnawskiego.

Rezerwat jest częścią Lasu Pilczyckiego. Nie ma w nim szlaków. Dzika przyroda sama o sobie decyduje.

W internecie jest już bardzo dużo relacji z wydarzenia. Wirtualna Kultura wybrała to:
Rezerwat leży w "trójkącie" o bokach: obwodnica autostradowa (Most Rędziński), Ślęża i Odra - brzeg zaznaczono pomarańczowym kolorem. Uroczystość była w dolnym rogu. Kliknijcie.



WK nie bez powodu znalazła się na tej uroczystości. Ona prof. Tarnawskiego, 
  • dyrektora Instytutu Biologii Środowiskowej i kierownika Zakładu Biologii, Ewolucji i Ochrony Bezkręgowców Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego, 
poznała w roku 2020. Był on mężem Teresy, znanej jej z zajęć w Żółtym Parasolu. Oboje pomagali Wirtualnej Kulturze na początku pandemii COVID, na przykład robili zakupy. Ona do tej pory używa czajnika elektrycznego, który jej wtedy kupili. W czerwcu 2020 pojechali z nią do Oleśnicy.


W Oleśnicy o profesorze Tarnawskim tak napisano, gdy nagle zmarł tam w lutym 2021:
"Dariusz Tarnawski dorastał w Oleśnicy. Ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego i zawsze wracał do naszego miasta jak do rodzinnego domu".

W utworzenie Rezerwatu "Las Pilczycki" im. prof. Dariusza Tarnawskiego było zaangażowanych wielu ludzi i instytucji. Koncepcja utworzenia rezerwatu przyrody została poddana przez 
  • Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych we Wrocławiu po zaopiniowaniu przez Regionalną Radę Ochrony Przyrody działającą przy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska we Wrocławiu. 
Wirtualna Kultura ma nadzieję, że tego wszystkiego nie pokręciła. Powołanie Rezerwatu ogłosiła dzisiaj Minister Ministerstwa Klimatu i Środowiska na wydarzeniu w Lesie Pilczyckim. 

Wirtualna Kultura nie wie, ile czasu upłynęło od pomysłu do powołania Rezerwatu. W roku 2020 Gazeta Wyborcza pisała o powstaniu „Porozumienie dla Lasu Pilczyckiego”. Aktywiści apelowali, by przekształcić Las Pilczycki z gospodarczego w chroniony. Już wtedy Las Pilczycki w całości był obszarem europejskiego programu Natura 2000: 

Kim był profesor Tarnawski możecie się dowiedzieć kilkając poniżej w ostatnie zdjęcie. Na pierwszym zdjęciu widać tablicę poświęconą Profesorowi. Odsłoniła ją Teresa, małżonka Profesora w obecności synów.


Najlepiej sylwetkę i osiągnięcia prof. Dariusza Tarnawskiego przedstawiono na Facebooku Zakładu Biologii. Ewolucji i Ochrony Bezkręgowców:
Jest to niewątpliwie zasługa prof. Marcina Kadeja, wychowanka Profesora, który jest na tym zdjęciu z Teresą.


W poście na Fb wymieniono też, kto wziął udział w dzisiejszej uroczystości. Lista jest bardzo długa. Są na niej
  • członkowie Uniwersytetu Wrocławskiego, Rządu, Lasów Państwowych, Sejmu, Sejmiku Wojewódzkiego, Urzędu Miasta Wrocławia, itd
  • Porozumienia dla Lasu Pilczyckiego oraz znajomi i przyjaciele Profesora. 
Na tym zdjęciu jest Ania i Bożenka, znajome Teresy.



Najważniejsze jednak jest to, że w uroczytości wzięła udział rodzina prof. Tarnawskiego: małżonka Teresa, synowie Krzysztof i Jakub oraz brat Ireneusz z synem Przemysławem. Są oni na pierwszym zdjęciu.


 Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

niedziela, 14 czerwca 2026

Ida, Zimna wojna i Ojczyzna Pawła Pawlikowskiego

Wirtualna Kultura pisze ten wpis, bo obiecała go młodszemu koledze, który jest zainteresowany jej wrażeniami z filmu Pawła Pawlikowskiego "Ojczyzna".  Ale jak pisać o "Ojczyźnie", by nie zdradzić fabuły i przesłania?

  • Ida, rok 2013, po wyjściu z DCF Wirtualna Kultura chciała do kina wrócić i dalej oglądać, bo film zrobił na niej ogromne wrażenie (WK nie była jeszcze blogerką), ona wtedy odkryła Agatę Kuleszę i Dawida Ogrodnika, 
  • Zimna wojna, rok 2018, po wyjściu z kina (którego?) Wirtualna Kultura mogła godzinami słuchać "czarnych oczek", Joanna Kulig oczarowała ją bez reszty na stałe, kliknijcie: Czarne oczka, co płaczecie ...wpis na blogu
  • Ojczyzna, rok 2026, po wyjściu z Nowych Horyzontów Wirtualna Kultura pobiegła do domu, by w laptopie poszukać prawdy o Tomaszu Mannie i jego dzieciach, po drodze w tramwaju zastanawiając się, dlaczego po ostatnim kadrze w trakcie "napisów" widzowie masowo opuszczali salę i czy Pawlikowski myśli, że jego film trafi do wszystkich pokoleń.
Ta ostatnia wątpliwość wiąże się z pytaniem, czy to jest film o czasach zimnej wojny (nieznanych młodym), rok 1949, czy film o relacji ojciec-dzieci (relacji mąż-żona w filmie nie ma) - tak myśli chyba większość recenzentów: 

Uwaga Wirtualnej Kultury skupiła się na córce Manna, Erice fantastycznie zagranej przez niemiecką aktorkę Sandrę Huller. Filmowy Tomasz Mann nie wzbudza sympatii - podobno niemiecki aktor Hanns Ziler swoją grą uratował postać Manna w filmie (?):

Wirtualna Kultura nie może więcej pisać o wrażeniach, bo zapewne wybierzecie się na Manna do kina (oficjalna premiera 19 czerwca). Film trwa 82 minuty:
Wirtualna Kultura chciałaby tylko dodać, że się zagapiła i nie zauważyła na ekranie Joanny Kulig, która w filmie jest solistką zespołu jazzowego. Za to przyglądała się strojom Eriki, która preferowała spodnie, co WK zaskoczyło.Poza tym była świetnym kierowcą. Trasę Frankfurt-Weimar pokonała bez przeszkód, nawet poradziła sobie na granicy NRF/NRD.

Czy Mann przed II Wojną Światową był mentalnie taki sam jak w roku 1949?  Wirtualna Kultura błędnie myśłała, że czarno-biały film Pawlikowskiego jest dokumentalny. Pawlikowski, reżyser i współautor scenariusza, bardzo sprytnie fakty przeplatał fabułą.
Bardzo dobrze się stało, że ona do kina poszła nieprzygotowana teoretycznie. Nic o prywatnym Mannie nie wiedziała. Film trzymał ją w napięciu jak kryminał i za wcześnie się skończył. Sami się o tym przekonajcie.

Podobno Pawlikowskiemu proponowano nakręcenie filmu biograficznego o Tomaszu Mannie na podstawie książki, na co on się nie zgodził. Wirtualna Kultura nie zapamiętała, o którą biografię chodziło:
  • "Tomasz Mann: Życie jako dzieło sztuki” – Hermann Kurzke
  • „Czarodziej” – Colm Tóibín.
Chyba o tę pierwszą.

Wirtualna Kultura widziała przedpremierowy seans. Jak wrócicie z kina, to przeczytajcie, co o filmie piszą inni (recenzji w internecie jest bardzo dużo):

Uwaga. Ruiny pałacu w filmie to nie jest Boszków. Jedna z najważniejszych scen filmu została zrealizowana w dawnym zespole pałacowym w Goszczu - w tamtejszym kościele poewangelickim: 
Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

sobota, 13 czerwca 2026

Czy "deep listening" to to samo co "głębokie słuchanie"?

I co mi zrobicie! Ja i tak będę używał angielskich zwrotów, bo to mądrzej (?) brzmi. Wirtualna Kultura wymyśliła te zdania, by podkreślić, że z anglizacją języka polskiego sobie i tak nie poradzimy. Zdaniem Masłowskiej "język polski nie nadąża, stąd w nim anglicyzmy, które ją martwią": 


W objaśnieniach, co było celem Festiwalu Ciszy, pojawia się angielski zwrot "deep listening": 
Czytając ten tytuł zapowiedzi Festiwalu Ciszy na portalu Wrocławia, Wirtualna Kultura zastanawiała się, czemu polskich terminów nie lubi się. Czemu angielskiemu terminowi "deep listening" przyporządkowują szersze znaczenie niż polskiemu odpowiednikowi "głębokie słuchanie"? A co "deep listening" znaczy dla Anglika? Może Anglik powinien użyć polskiego "głębokiego słuchania"???? Tylko jak go do tego przekonać? 

Ojej, Wirtualna Kultura wymądrza się. Dalej będzie jeszcze gorzej. Zobaczcie dodatek na dole wpisu.


Wirtualna Kultura wzięła udział tylko w jednym wydarzeniu w ramach Festiwalu Ciszy przygotowanego przez Instytut im. J. Grotowskiego:

Był to wykład i warsztaty w Żyjni, BWA na Świdnickiej. Zajęcia prowadziła Marta Łowejko, doktor filozofii, filolog i muzyk, współautorka muzyki m.in. do spektaklu Ziemia. 
To festiwalowe wydarzenie przygotowały dwie instytucje:
  • Fundacja Upstream,
  • Instytut im. Jerzego Grotowskiego.
Celem wykładu Marty Łowejko była prezentacja dorobku trzech awangardowych kompozytorów związanych z "głębokim słuchaniem": 
Wirtualna Kultura nie miała zielonego pojęcia o zaprezentowanych na wykładzie dziwnych dla niej nurtach badań. Przypomniała sobie, jakie na niej wrażenie zrobiły nagrania zaprezentowane na wykładzie Roberta Losiaka (Instytut Muzykologii) Słuchając śpiącego miasta. Tajemnice nocnych dźwięków Wrocławia, wygłoszonym na IV Nocach Humanistów: 
o czym w Żyjni opowiedziała w ramach warsztatów.

Na Festiwalu Ciszy wyświetlono film o Pauline Oliveros, która jest jedną z pierwszych twórczyń muzyki elektronicznej. Lista różnych form jej działalności i osiagnięć robi wrażenie: 
Wirtualna Kultura filmu nie widziała.

Murray Schafer był znany z badań dźwieku w terenie - akustyka ekologii. Kto z Was był ostatnio poza miastem, by wczuć się i przeżyć dźwięki przyrody? W muzyce współczesnej każdy kraj ma jednego artystę, którego uznaje się za „największego". W Kanadzie jest nim właśnie Murray Schafer. Przeczytajcie ten artykuł o Schaferze, żeby przy okazji poznać (jeśli nie znacie) tych "największych" w różnych krajach: 

W Polsce mieliśmy Witolda Lutosławskiego i Krzysztofa Pendereckiego, „największych po Szymanowskim”, a jeśli ktoś woli, „po Chopinie”.

Droga życiowa Pierra Schaffera, kompozytora, pedagoga, teoretyka, pisarza, twórcy muzyki konkretnej, była burzliwa. Najpierw ukończył studia inżynierskie. W 1939 zmobilizowany, służył w armii francuskiej jako porucznik telegrafista. itd.

Wirtualną Kulturę na wykładzie najbardziej zaskoczyły informacje, jak próbowano (próbuje się?) zapisać dźwięki, które nas otaczają. Nigdy się nad tym nie zastanawiała. Ona nie mogła sobie tego wyobrazić, mimo że kiedyś znała nuty, bo grała na pianinie. Jak skomponować i zapisać utwór, w którym tak naprawdę są dźwięki z "ulicy". To się "wielkim tego świata" udaje - Marta Łowejko odtworzyła w Żyjni takie utwory.  

W ramach warsztatu po wykładzie odbyła się dyskusja na temat hałasu, dźwięków itp. Można było dobrowolnie odpowiedź na wylosowane pytania. Wirtualna Kultura wylosowała takie:
  • Jaki dźwięk Cię fascynuje?
  • Kiedy nie słuchasz?
Do tej pory się zastanawia nad odpowiedzią. Nie może się zdecydować, bo po głowie chodzą jej wspomnienia z warsztatów empatycznego słuchania:



Dodatek. Co to jest głębokie słuchanie?
Przeczytajcie, co na stronie Instytutu Grotowskiego napisano: 

"Trzecia edycja Festiwalu Ciszy koncentruje się wokół koncepcji deep listening, rozumianej jako
  •  wielowymiarowa praktyka percepcyjna, obejmująca zarówno procesy sensoryczne, jak i poznawcze. 
Termin ten odnosi się do pogłębionego, intencjonalnego słuchania, które wykracza poza samą rejestrację bodźców akustycznych, angażując uwagę oraz pamięć.

W ujęciu interdyscyplinarnym deep listening można rozpatrywać jako 
  • strategię badawczą i artystyczną, sytuującą się na styku studiów nad dźwiękiem, psychoakustyki oraz praktyk performatywnych. 
Kluczowe znaczenie ma tu relacja między sygnałem a tłem, a także rola ciszy jako aktywnego komponentu środowiska audialnego, wpływającego na organizację percepcji i interpretację dźwięku.

Strasznie to bardzo skomplikowane. Jak po ludzku wytłumaczyć, co to jest "deep listening" i dlaczego nie można go nazwać "głębokim słuchaniem"?

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

piątek, 12 czerwca 2026

Porozmawiajmy o siedmiu pudełkach - wrażenia z Festiwalu Teatru na Faktach. Poziom zero


Wirtualna Kultura odkryła Festiwal Teatru na Faktach w roku 2021 i się tam zadomowiła. 

Bywała na nim w Piekarni, czyli w Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego, ul. Księcia Witolda 62 (Piekarnia Żywa Kultura) lub oglądała na Facebooku Instytutu im. J. Grotowskiego:

W tym roku spektakle są pokazywane też w Sali Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego, Przejście Żelaźnicze w Rynku, na przykład, spektakl Kobietostanu w sobotę 13 czerwca 2026, godz. 17:00 i 19:00
Wirtualna Kultura zna z widzenia niektórych bywalców Festiwali. Cieszy się bardzo, gdy czekając na otwarcie sali wymieniają uśmiechy w holu. Tak było wczoraj o godz. 19tej przed rozpoczęciem Festiwalu, którego pełna nazwa w tym roku brzmi: V Festiwal Teatru na Faktach POZIOM ZERO: 
Z powodu pandemii jeden rok wypadł i teraz mamy piąty, a nie szósty Festiwal. 


Festiwal otworzył Kuba Tabisz, Dyrektor Artystyczny Festiwalu, i podziękował widowni, że przyszła mimo gradobicia. Tym razem mówił krótko. Powiedział, że (tak to WK zanotowała):
  • Rozmowa z drugim człowiekiem to trudna sprawa.
  • To, co zobaczymy, powstało na podstawie rozmów.
  • To, co wydarzło się, jest pretekstem do rozmowy.
Tak, to rozmowy są najważniejsze. Potraktujcie ten wpis jako rozmowę WK z czytelnikami. 

Inauguracja kolejnej edycji Festiwalu Teatru na Faktach rozpoczęła się od pełnej wersji spektaklu, który wygrał zeszłoroczny konkurs na dokumentalne performatywne czytanie:
Jego pierwsza część była podobna do zeszłorocznej, ale druga zaskoczyła Wirtualną Kulturę. Widownia została zaproszona na scenę, na której bohater spektaklu rozsypał zawartość pudełek. Była jeszcze część trzecia.

Bohater i twórca spektaklu w roku 2013 wyjechał z Polski do Hiszpani. Miał wtedy 20 lat. W roku 2018 jego mama zaczęła remont domu i jego rzeczy zaniosła do magazynu w Katowicach. Remont skończyl sie w roku 2021. Mama chciała, żeby rzeczy z magazynu zabrał. I tak się zaczęła w magzynie sentymentalna historia. On zredukował swoją przeszłość do siedmiu pudełek. Tej bardzo trudnej akcji przyglądał się i komentował ją w Katowicach magazynier.

Na scenie tak naprawdę było osiem pudełek, nie siedem. W ósmym zamknął się skulony bohater. Pudełka miały swoje nazwy:  
  • kaseta z lat 90., historia pudełek, tajemniczy pan z magazynu, najgorszy współlokator, co zrobiśz ze swoimi szczątkami.
Widownia w tajnym głosowaniu zadecydowała, że nie otwarto pudełka "Granat w szafie". Po kolei poznawaliśmy historie różnych etapów życia bohatera zawartcyh w pudełkach, a bohaterm był Tomasz Borczyk. Poznaliśmy też jego hiszpańskiego kolegę Carlosa Tunon, który wpadł na pomysł, jak historię rzeczy z magazynu zamienić w spektakl performatywnego czytania. 

W pewnym momencie pojawiła się na scenie trzecia postać. Nowe wcielenie nieznanego mężczyzny z magazynu w Katowicach. Znalezienie takiego wolontariusza we Wrocławiu nie było łatwe.

W spektaklu liczba siedem występuje w różnych rolach:
  • siedem krajów, siedmiu przyjaciół, siedem gestów, siedem zbliżeń, ...
Do jakiej liczby moglibyście zredukować swoje życie? 


Festiwalowi towarzyszy konkurs na dokumentalne performatywne czytanie. Finał jak zwykle będzie w niedzielę, czyli 14 czerwca 2026, od godz. 13:45 w dwóch blokach, w Piekarni, wstęp wolny: 

Wirtualna Kultura zachęca do spędzenia kilku godzin w Piekarni Żywa Kultura na performatywnym czytaniu. Tak było rok temu:



Dodatek. W roku 2023 Wirtualna Kultura była współautorką projektu "Pokolenia. 59 pytań", który znalazł się w finale konkursu na dokumentalne performatywne czytanie. Spektakl reżyserował Henryk Mazurkiewicz na podstawie 30 rozmów pokolenia 20+ z pokoleniem 70+, i na odwrót:
Tekst towarzyszący nagraniu na YouTube:

"Inspiracją dla inicjatywy stała się lista 59 pytań skierowanych przez osoby studiujące dziennikarstwo na Uniwersytecie Wrocławskim do 80-letniej Krystyny, blogerki prowadzącej blog Wirtualna Kultura 60+. Celem projektu jest konfrontacja z wyobrażeniami na temat pokoleń i nakreślenie mapy nieporozumień i punktów zapalnych między boomersami i zetkami ? mapy wzajemnej, bo obejmującej nie tylko pytania młodych do starych, ale również na odwrót. 

W artykule "Głosy innych ludzi" Katarzyna Niedurny pisała, że jedną z najważniejszych rzeczy w teatrze dokumentalnym jest możliwość "oddania sceny głosom innych ludzi […], ponieważ "inny" to ten, którego zazwyczaj nie ma na scenie, który może nie mieć okazji do mówienia, bycia słyszanym, znaczenia. To ten, którego my - publiczność - w normalnych warunkach nie wysłuchalibyśmy, nawet gdyby mówił patrząc nam głęboko w oczy". 

W naszym hołdującym kultowi młodości społeczeństwie tymi "innymi" stali się seniorzy. Chcemy zatem pytać młodych choćby o to, jakie uczucia budzi w nich widok starego człowieka i co robią ze światem, by rzeczywiście go zmieniać."

Po trzech latach Wirtualna Kultura z rozrzewnieniem obejrzała swoją wypowiedź rozpoczynającą spektakl "59 pytań". Nic się od tego czasu nie zmieniło poza Wrocławiem. Kliknijcie w ostatnie zdjęcie zrobione wczoraj  na podwórku Piekarni. Tego wieżowca trzy lata temu nie było. Ale "my" byliśmy i jesteśmy.

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

środa, 10 czerwca 2026

Program 24. Przeglądu Sztuki Survival oraz Senior Art Walk


Znany jest już program 24. Przeglądu Sztuki SURVIVAL "Palec w sercu", 26–30 czerwca 2026 (piątek–wtorek) w dawnej Klinice Psychiatrii i Chorób Nerwowych UMW, ul. Bujwida 44, Wrocław:

"Na wszystkie wydarzenia wstęp jest bezpłatny i wolny, jeśli nie zaznaczono inaczej. Zapisy na portalu evenea, kliknijcie: evenea rozpoczeły się 10 czerwca 2026! Jeżeli nie zaznaczyliśmy inaczej, wydarzenie odbywa się w języku polskim".


Selekcja zgłoszonych na Przegląd Sztuki Survival prac była ostra:

"Przed naszym zespołem kuratorsko-producenckim stało nie lada wyzwanie, bo otrzymaliśmy od Was aż 903 zgłoszenia. Jeszcze raz dziękujemy za każde z nich! Spośród nich wybrane zostały 33 propozycje, które zaprezentujemy na 24. SURVIVALU".

Swoje prace wystawią:
Będą też wydarzenia towarzyszące Przeglądowi Sztuki, na przykład: 
  • warsztaty„Szybki kurs przetrwania w świecie zdrowia online” , 
  • interaktywne badania UMW: „Mapa zaufania: komu wierzymy w zdrowiu? – raport dezinformacja”,
  • performensy dźwiękowe,
  • działanie teatralne UMW i Układu Formalnego: „Szpital kłamstw”, 
  • itd.
Jest w czym wybierać.

Zwróćcie uwagę na after party w Klubie Festiwalowym w godz. 22:00 - 1:00 w dwa pierwsze wieczory oraz na oprowadzanie kuratorskie dla seniorów. Zbiórka przy Punkcie Informacyjnym:
  • 30 czerwca (wtorek), godz. 16, Senior Art Walk!, prowadzi Ewa Pluta, start: Infopunkt, zapisy: evenea.
Uwaga. Zmiana 30 czerwca na niedzielę 28 czerwca o godz. 12.


Będzie też nagroda publiczności:
"Co roku podczas Przeglądu Sztuki SURVIVAL zapraszamy do głosowania w plebiscycie Nagroda Publiczności. Każda osoba odwiedzająca Przegląd może oddać głos na ulubioną pracę.

Osoba artystyczna, której praca zdobędzie najwięcej głosów, otrzyma nagrodę pieniężną oraz możliwość realizacji indywidualnej wystawy w prowadzonej przez fundację Art Transparent galerii Mieszkanie Geppertów (ul. Ofiar Oświęcimskich 1/2, Wrocław)".

Na ostatnim Senior Art Walk w kwietniu było oglądanie w galerii Mieszkanie Geppertów prac Irminy Murawskiej, zeszłorocznej zwyciężczyni nagrody publiczności:

Organizatorem Przeglądów Sztuki Survival jest Fundacja Art Transparent:
Warto przypomnieć ten wpis:

Uwaga. Autorem zdjęć jest Tobiasz Papuczys. Wirtualna Kultura skopiowała je ze stron Przeglądu Sztuki Survival (kliknijcie w pierwszy link).
 
Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »