Kolejne, piąte spotkanie w ramach cyklu "Równania i rezonanse - Loża Krystyny i Jarosława" minęlo w miłej, a nawet przemiłej (tak to określił Maciej Mulak) atmosferze w Przestrzeni Trzeciego Wieku - Strefa Kultury.
Krystyna - Wirtualna Kultura przedstawiając gościa, Macieja Mulaka, profesora Politechniki Wrocławskiej, zapytała go, dlaczego został fizykiem i czy jego rodzina ma coś wspólnego ze Lwowem, bo jego Wujek, prof. dr hab. Andrzej Mulak, były Rektor Politechniki Wrocławskiej, jest Doktorem Honoris Causa Politechniki Lwowskiej (zob. Dodatek 1).
Mówiła też o sukcesach, jakie Maciej Mulak odnosi jako popularyzator fizyki i współtwórca podcastu oraz videocastu Fizyka bez Zamulania, gdzie razem z redaktor Lucyną Róg-Wolską "rozkłada na czynniki pierwsze tematy z pogranicza fizyki, kosmologii i codziennego życia".
Kanał "Fizyka bez Zamulania" ma na YouTube miliony odsłon - działa od października 2023.
Maciek Mulak w swoim wykładzie: Niewidzialni architekci przyrody - o rozmiarach rzeczy we Wszechświecie
- mówił o pewnych kluczowych stałych fizycznych - architektach przyrody, które wyznaczają granice, których ewolucja, tu na Ziemi, nie przekroczy. Są nimi masa protonu, masa elektronu, stała Einsteina, stała Plancka z mechaniki kwantowej, prędkość światła w próżni, ..., które nie zmieniają się w czasie i przestrzeni. Najbardziej zagadkowa dla Wirtualnej Kultury jest liczba 1/137, która podobno rządzi przyrodą.
- wyjaśniał, skąd biorą się najbardziej fundamentalne ograniczenia wielkości obiektów w przyrodzie? Na przykład, dlaczego człowiek nie może być wyższy niż 2 metry i góry wyższe niż są (na Marsie góry mają 25 km) i dzięki czemu mucha nie spada z sufitu,
- skupił się na znaczeniu grawitacji i elektromagnetyzmu - przy większej grawitacji jablko spadłoby z drzewa,
- wodę nazwał genialną substancją - kropla wody ma 0,5 cm średnicy.
To wszystko prowadzilo do stwierdzenia, że świat jest tak skontruowany, żeby mogło na nim powstać życie. W tym kontekście nie mogło zabraknąć Wielkiego Wybuchu, ciemnej materii itd.
Maciej Mulak ubarwiał wykład anegdotami z życia wielkich odkrywców - to szczególna umiejętność, lubiana przez słuchaczy. Przy okazji się okazało, że genialny fizyk James Clerk Maxwell (1831-1879) pisał wiersze
Znany jest napisany w 1860 roku jego wiersz „Valentine by a Telegraph Clerk” (Walentynki telegrafisty, w którym Maxwell łączy romantyczne uczucie z terminologią elektryczną i telegraficzną.
Zobaczcie na YouTube videopodcast Macieja Mulaka o Maxwellu:
Choć rzadko wymieniamy go jednym tchem obok największych ikon nauki, to właśnie jemu zawdzięczamy fundamenty współczesnego świata. Bez jego pracy nie byłoby radia, Wi-Fi, smartfonów ani... tego nagrania, które teraz oglądasz.
James Clerk Maxwell – genialny Szkot, którego rówieśnicy w szkole przezywali „daftie” (głupek, dziwak). Człowiek, który za pomocą czystej matematyki, bez żadnego eksperymentu, dokonał drugiej wielkiej unifikacji w historii fizyki. Udowodnił, że elektryczność, magnetyzm i światło to w istocie jedno i to samo zjawisko.
By nagrać ten podcast, Maciej Mulak przeczytał około 20 książek i prac naukowych.
Na spotkanie z Maciejem Mulakiem przyszli stali i nowi bywalcy "Równań i rezonansów". To miłe, że tworzy się grupa umysłów otwartych na wiedzę. Krystynę - Wirtualną Kulturę szczególnie cieszy to, że znane jej osoby przyprowadzają swoich znajomych, a jedna z koleżanek przyszła z wnukiem-uczniem.
Jedno z pytań w ramach dyskusji po wykładzie dotyczyło wyboru studiów. Które lepsze: matematyka czy fizyka? O tym rozmawiano też w kuluarach po artystycznej części spotkania, w której Jarosław Woszczyna zagarł kilka romatycznych melodii, takich do tańca. Wirtualna Kultura się rozmarzyła.
Dodatek 1. Z okazji Jubileuszu 90tych Urodzin prof. dr hab. Andrzeja Mulaka warto przeczytać wywiad z nim, który ukazał się w lipcu 2026 na stronach Politechniki Wrocławskiej:
To do tego wywiadu Wirtualna Kultura nawiązała prezentując Macieja Mulaka w Loży.
Mlodzi powinni koniecznie wywiad przeczytać, bo to fantastyczny materiał pokazujący, jak się studiowało w latach 50tych. Wirtualna Kultura może potwierdzić wiele obserwacji prof. Andrzeja Mulaka, bo ona studiowała w pierwszej połowie lat sześćdziesiątych i zanim wybrała matematykę zastanawiała się nad studiami na Wydziale Łączności, obecnie Elektroniki, które Andrzej Mulak studiował z sukcesm.
Dodatek 2. Ciemna materia była jednym z tematów wykładu Macieja Mulaka. Wspomniał w nim o badaniach profesora Krzysztofa Meisnera z Uniwersytetu Warszawskiego. Przypominijecie sobie, co Wirtualna Kultura napisała o czarnej materii po wysłuchaniu wykładu Meisnera w Studium Generale:
Dodatek 3. Dziś, 18 września, o godz. 17. Maciej Mulak ma w Audytorium I w budynku Chemii UWr wykład o fizyce w filmie Interstellar Christophera Nolana. adres: Juliet - Curie 14. Może wpadniecie po Marszu Kapeluszy na Dolnośląski Festiwal Nauki.
Krystyna - Wirtualna Kultura