niedziela, 31 maja 2026

Ciemna materia - czego jeszcze o wszechświecie nie wiemy


Wirtualna Kultura po ponad rocznej przerwie postanowiła znowu zgłosić jakiś artykuł do miesięcznika Gazeta Senior. Napisała w nim: 

We Wrocławiu jest dużo możliwości pogłębiania wiedzy i nie warto się przejmować, że czasami nie zrozumie się wszystkiego. Moim zdaniem, ważne jest, żeby się dowiedzieć, że ktoś coś bada i rozwija. O tym przekonałam się, słuchając wykładów w działającym od ponad 30 lat Interdyscyplinarnym Seminarium Studium Generale Universitatis Wratislaviensis im. prof. Jana Mozrzymasa w Uniwersytecie Wrocławskim.

WK  ponad pół wieku skupiona na swojej pracy zawodowej nie zauważała (nie miała czasu?) innych specjalizacji. Teraz próbuje to nadrobić. 26 maja 2026 wysłuchała w Studium Generale wykładu prof. dr hab. Krzysztofa Meissnera, światowej sławy fizyka z Uniwersytetu Warszawskiego, który jest też znanym popularyzatorem fizyki i kosmologii. Co nieco o prof. Meissnerze można się dowiedzieć z książki: 
Info ze strony wydawcy:

"Wywiad rzeka z prof. Krzysztofem Meissnerem o fizyce, o jej związku z życiem i o możliwych konsekwencjach światopoglądowych współczesnej nauki.

Fizyka nie jest nauką tajemną, ale potrzebne do jej zgłębienia narzędzia matematyczne utrudniają laikom zrozumienie, czym zajmują się dzisiaj fizycy. Wybitny uczony, profesor Krzysztof Meissner, zgodził się na serię rozmów z humanistą, którego intryguje świat, jaki wyłonił się z odkryć naukowych ostatnich 120 lat. Przystępnie opowiedział mi o teorii względności Einsteina, o dziwacznych właściwościach kwantów, o przeszłości i przyszłości Wszechświata i o tym, co jego zdaniem wynika z tego wszystkiego dla kwestii światopoglądowych. Czy religia i wiedza naukowa starły się w nieuniknionym konflikcie? A wreszcie skąd wzięła się jego fascynacja fizyką, jaki w tym udział miała rodzina, wychowanie, szkoła? Te spotkania były dla mnie wielką przygodą mam nadzieję, że będą także dla Czytelników tej książki. [Jerzy Sosnowski]".

Czy nie macie czasami ochoty poznawać z bliska ludzi wybitnych? W różnych światowych rankingach polskie uczelnie nie zajmują wysokich miejsc. Ale są na nich naukowcy, którzy mają wysokie notowania. Uniwersytet Warszawski chwili się, że na opublikowanej przez Stanford University liście "World’s Top 2% Scientists 2023", dwóch procent najczęściej cytowanych naukowców z całego świata,  jest 76 badaczy z Uniwersytetu Warszawskiego, wśród nich jest Krzysztof Meissner:
 
Wykład Krzysztofa Meissnera w Studium Generale o ciemnej materii, której istnienie się podejrzewa, zdumiał Wirtualną Kulturę - ciemnej materii ma być więcej niż tego, co już znamy. 
Na jej istnienie wskazują, m.in., za duże szybkości poruszania się jakiś obiektów na brzegach galaktyk. Jak można to badać, skoro, na przykład, od Andromedy dzieli nas 2,5 miliona lat świetlnych.
Ciemne materie nie świecą. Argumenty za ich istnieniem są przekonywujące. Potrzebne są jednak eksperymenty, żeby to potwierdzić. 

Na koniec wykładu Krzysztof Meissner opowiedział, że razem z współpracownikami, m.in. z Instytutu Maxa Plancka, mają nadzieję, że Chińczcy w swojej kuli wypełnionej jakimś olejem i otoczonej kulą z wodą - wszystko zakopane  pod ziemią - przeprowadzą eksperyment potwierdzający ich przypuszczenia o istnieniu pewnej formy ciemnej materii - grawitino, niesamowicie ciężkiej: 
W takim eksperymencie oczekiwana reakcja (błysk?) może się zdarzyć raz na rok. Istnienie grawitino wynika z jakichś obliczeń.

Nie możecie zakładać, że Wirtualna Kultura to wszystko dobrze opisała. Na szczęście na YouTube jest wykład Krzysztofa Meissnera też o ciemnej materii:


Nie możemy stwierdzić, czy wszechświat teraz się rozszerzył, bo to wszystko jest tak daleko, że sygnał dotrze do nas za milion (?) lat. 15 marca 2016 roku prof. Krzysztof Meissner wygłosił na Uniwersytecie Warszawskim wykład pt. „Przyszłość Wszechświata”. Mówił o historii, stanie obecnym i możliwych scenariuszach ewolucji Ziemi, Układu Słonecznego oraz naszej Galaktyki. Było to kolejne spotkanie z cyklu „8 Wykładów na nowe tysiąclecie":
Film na YouTube w ciągu 10 lat obejrzało 6,5 miliona internautów o różnych zawodach i wykształceniu. Warto przeczytać ich komentarze. 

Dodatek. Czy tego chcecie czy nie, Wirtualna Kultura i tak będzie pisać o tym, co ją fascynuje. Na końcu wpisu:
zapytała czytelników, o jakich zaległych wydarzeniach ma napisać. Tylko jeden z czytelników na to zareagował - wybrał relację z wykładu prof. Meissnera i z "Forum oddolnych inicjatyw lokalnych. Sztuka sąsiedztwa", które było w Barbarze 23 maja. 

Do listy "zaległości" trzeba dołączyć wczorajsze spotkanie z Andrzejem Draganem, też fizykiem, w Concordii Design, na którym były m.in. Jola i Ola, czytelniczki bloga - na szczęście przyszły wcześniej i miały miejsca siedzące.

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

sobota, 30 maja 2026

Kryminał na Prądzyńskiego

Idealny (?) pomysł na życie to działalność, która daje satysfakcję i również cieszy. Zdaniem Wirtualnej Kultury tak jest w przypadku zespołów Przestrzeni Trzeciego Wieku i Teatru Układ Formalny. To potwierdzają ich zdjęcia. Pracują i przy okazji się bawią. Ciekawe, czy oni się zgadzają z tą diagnozą Wirtualnej Kultury,

Układ Formalny nie tylko spektakle wystawia na Prądzyńskiego. Obchodzi też urodziny (kliknijcie na zdjęcie):

a ostatnio nagrał niecodzienny film na YouTube: 
Sztuczna inteligencja AI tak podsumowuje ten film:

"Ośmioro aktorów spotyka się w teatrze, aby rozegrać nietypową partię mafii w świecie fantasy. Uczestnicy wcielają się w mieszkańców wioski Wellington, gdzie w obliczu tajemniczych zjawisk i mrocznych sekretów muszą wykazać się umiejętnością kłamania, dedukcji oraz knucia intryg, aby zidentyfikować zjawię pośród siebie".

Z tego opisu nie wynika najważniejsza rzecz: wszystko jest improwizacją!!! Tego Wirtualna Kultura domyśliła się z faktu, że Teatr Układ Formalny stworzył ten film razem z AktoGrami:
które tak piszą o sobie:

AktoGry - Projekt, w którym grupa przyjaźniących się aktorek i aktorów - ale nade wszystko NERDÓW - postanowiła podzielić się swoimi przygodami z grami RPG!
 
i o filmie (to jest tylko fragment, kliknijcie w drugi link):

To nasz największy projekt do tej pory i ogromnie cieszymy się na współpracę z fenomenalnymi aktorami z Układu Formalnego! Ogromne podziękowania dla: Najlepszego gościnnego zespołu aktorskiego:

Wiktoria Czubaszek- Myśliwy
Przemysław Furdak- Strażnik
Jerzy Górski- Szewc
Adam Michał Pietrzak- Karczmarz
Marcin Mieszała- Rolnik
Jan Dusza- Poeta. 

W tym miejscu są potrzebne wyjaśnienia dla pokolenia 80+:
  • RPG (ang. Role-Playing Game) to gry fabularne, w których wcielasz się w postać, podejmujesz decyzje wpływające na fabułę i rozwijasz swoje umiejętności. 

I co teraz? Wirtualna Kultura chciałaby razem z innymi seniorami też taki film nagrać. Wstępny szkic scenariusza zrodził się 1 kwietnia 2020:

Może Teatr Układ Formalny udostępni ekipę techniczną, bo kręcenie filmów nie jest łatwe.
Jeśli klikniecie w drugi link, to będziecie marzyć jak Wirtualna Kultura. Te marzenia przydadzą sie na 1 czerwca. Pamiętajcie, że  dziećmi jesteśmy całe życie. 

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

piątek, 29 maja 2026

V Festiwal Teatru na Faktach POZIOM ZERO


 V Festiwal Teatru na  Faktach POZIOM ZERO odbędzie się w dniach 11–14 czerwca 2026

  • Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego (Piekarnia), ul. Księcia Witolda 62
  • Sala Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego, Przejście Żelaźnicze w Rynku.

Harmonogram Festiwalu POZIOM ZERO:

CZWARTEK, 11 CZERWCA | Centrum Sztuk Performatywnych
19:00 – rozpoczęcie festiwalu, PREMIERA spektaklu 7 Pudełek, reż. Carlos Tuñón i Tomasz Borczyk
21:30 – dyskusja Życie na waleta

PIĄTEK, 12 CZERWCA | Centrum Sztuk Performatywnych
18:00 – spektakl Royberki, reż. Lena Witkowska
20:00 – PREMIERA spektaklu Inwazja, reż. Alina Kostiukova
21:30 – dyskusja Kobieta pracująca niczego się nie boi

Sala Teatru Laboratorium
12:00 – spektakl Good Waves Only, reż. Paweł Bernadowski
19:00 – spektakl Good Waves Only, reż. Paweł Bernadowski
20:30 – dyskusja Znajdź swojego wieloryba - rozmowa o samotności

SOBOTA 13 CZERWCA | Centrum Sztuk Performatywnych
15:00 – spektakl Szpieg z krainy Głuchych, spektakl Edyty Kozub, Marka Śmietany i Lukasa Wojcickiego
16:30 – dyskusja Dlaczego w szkole teatralnej nie ma Głuchych?
18:00 – spektakl Meltdown, reż. Małgorzata Lech
21:00 – premiera spektaklu Czarna Skrzynka, reż. Ada Tabisz
22:30 – dyskusja Odchodzenie po ludzku


Dyrektorem Artystycznym Festiwalu Teatru na Faktach jest Jakub Tabisz, który 

" jest twórcą spektakli dokumentalnych „Pogranica”, „Nowi”, „Kwarantanna”, „Paraliż. Sprawa Igora Stachowiaka” oraz akcji performatywnej „Bohater.dok”. 

Był dwukrotnie nominowany (w latach 2019 i 2021) do Wrocławskiej Nagrody Artystycznej, został także wyróżniony tytułem „30 Kreatywnych Wrocławia 2021”. 

Na co dzień pracuje w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego, gdzie prowadzi projekt „Teatr na Faktach".


Jakub Tabisz tak mówi o temacie Festiwalu (fragment wypowiedzi):

"Chciałbym by teatr, który wam przedstawimy podczas festiwalu, był obecny w tym miejscu
i czasie, na poziomie ulicy, w oddechu człowieka spieszącego na spotkanie i czekającego na kogoś, w spojrzeniu, myślach, mowie i ciele. 

Wiele z tych historii będzie wydawać się niewiarygodna i odległa, w części – jestem przekonany – odnajdziecie samych siebie. Ale to zawsze będzie próba znalezienia się jak najbliżej naszego bohatera – na poziomie zero”.


Festiwal otwiera premiera spektaklu "7 pudełek". Wirtualna Kultura rok temu widziała jego krótszą wersję, która wygrała konkurs na dokumentalne performatywne czytanie. To był też jej faworyt w konkursie: 

Kliknijcie w zdjęcie z "7 pudełek",  zrobione przez Tobiasza Papuczysa. Pierwsze zdjęcie jest fragmentem afisza festiwalowego:


W niedzielę, 14 czerwca 2026, będzie finał konkursu na dokumentalne performatywne czytanie na żywo w Piekarni i on line na Facebooku: 
Na podstawie przesłanych zgłoszeń zostało wyłonionych osiem czytań performatywnych wykonywanych przez osoby prywatne, kolektywy i grupy twórcze, którzy zaprezentują je na scenie Instytutu Grotowskiego w niedzielę 14.06.2026 podczas V Festiwalu Teatru na Faktach, transmitowanego na żywo na Facebooku Instytutu Grotowskiego/Teatru na Faktach.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

czwartek, 28 maja 2026

Kogel-mogel wydarzeń

Co Was cieszyło w dzieciństwie? Wirtualną Kulturę cieszył kogel-mogel, chociaż nie miała cierpliwości do ucierania żółtka z cukrem - wolała, gdy mama to robiła:

Ten wpis nie będzie jednak o słodkościach, tylko o tym, gdzie Was nie było.

Wernisaż wystawy "Antyczna matematyka" w galerii Łącznik UWr zgromadził przede wszystkim fachowców od sztuki, których powitała kuratorka Ewa Martyniszyn,
Wirtualna Kultura dowiedziała się od niej, że co roku w Łączniku UWr jest pięć wystaw.

Na wernisażu był między innymi Dyrektor Centrum Sztuki WRO przy ul. Widok. Wirtualna Kultura ostatni raz była w Centrum rok temu z okazji Biennale sztuki mediów:

Tytuł wystawy mógł odstraszyć byłych maturzystów, którzy matematyki nie wspominają dobrze. To pomyłka, Na wystawie były tylko duże linijki w czerwoną skalą i dziwna piramida, znane ze szkoły. Zero matematyki!

Za to można było zobaczyć zdjęcia dokumentujące happening duetu amerykańsko - polskiego Mira Boczniowicz i Dariusz J. Gorski - Mira z Wrocławia, Dariusz z Berkeley w USA. 


Na ile sposóbów, w parze i solo, można trzymać piramidę i linijki!!! Wirtualna Kultura nie publikuje więcej zdjęć, żeby Was zachęcić do wpadnięcia na wystawę do 11 października 2026. Oprowadzanie będzie 22 czerwca o godzinie 18. Dajcie znać, z czym się Wam prace kojarzą. Czy zgadzacie się z tym, co o wystawie napisali organizatorzy? Kliknijcie w drugi link powyżej. 

Wirtualna Kultura zwróciła uwagę na ujęcie postaci Miry na powyższym zdjęciu - coś tu nie gra. Stopy z przodu, włosy z tyłu? Nie, włosy zarzuciła na twarz do przodu!!!


Wirtualna Kultura skorzystała z okazji i porozmawiała z dr hab. Mirą Boczniowicz, prof. ASP. Bardzo interesująca rozmowa. Kliknijcie na pierwsze zdjęcie. Artyści są niesamowicie kreatywni. 
  • Prace powstały w roku 2024 z okazji 20. rocznicy śmierci Czesława Miłosza. Rok 2024 był ustanowiony Rokiem Czesława Miłosza przez Senat RP. 
  • Wystaę pokazano też w Kownie, bo Miłosz urodził się w Szetejniach koło Kowna. Jest doktorem honoris causa Uniwersytetu w Kownie.
  • Skala na bardzo długich linijkach jest czerwona, bo kolor czerwony wiąże się z ostrzeżeniem, a linijki artystom skojarzyły się z wykresam na giełdach, na którym panuje na ogół chaos.

Ciekawe było objaśnienie przez Mirę, co wyryto na bokach piramidy. Otóż, są tam fragmenty tekstu Miłosza (po polsku i angielsku) z książki "Ziemia Ulro".
oraz mapa ścieżek, po których Miłosz chodził w Berkeley. Czesław Miłosz był pracownikiem Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley
Cytowany na piramidzie tekst zaczyna sie od słów Miłosza:

Liczba cztery odgrywała dużą rolę u Swenborga (Cztery wieki ludzkości, cztry pory roku, cztery strony świata, cztery sezony życia ludzkiego). .... 

To może wyjaśniać, skąd się wzięła nazwa wystawy. Wirtualna Kultura nie przypomina sobie, czy o czterech wiekach ludzkości czytała u Parandowskiego:
Ona w Liceum przygotowywała się do udziału w Olimpiadzie Języka Łacińskiego i mitologię znała. Niestety nie wystartowła w Olimpiadzie, bo dyrektor LO nie wyslał zgłoszenia. 

Wirtualna Kultura poszła na wystawę artystów, a przy okazji wzbogaciła swoją wiedzę o twórczość Czesława Miłosza.

Dodatek. Nie wiadomo, czy i kiedyWirtualna Kultura podzieli się refleksajmi z wydarzeń, na których była w ciągu ostatnich dwóch tygodni - o niektórych wydarzeniach już napisała.  
  • wykład "Jak dożyć 100 lat w zdrowiu?" prof. dr hab. Zbigniewa Dobrzańskiego, Politechnika Trzeciego Wieku, 14 maja
  • Kongres wrocławskich organizacji pozarządowych w Centrum Kongresowym 16 maja
  • występy Skoczylasek w PTW-SKW 18 maja
  • spotkanie z Sylwią Chutnik w Pawilonie Czterech Kopuł 22 maja 2026
  • "Forum oddolnych inicjatyw lokalnych. Sztuka sąsiedztwa" w Barbarze 23 maja
  • wykład prof. dr hab. Krzysztof Meissner CIEMNA MATERIA w Studium Generale - Interdyscyplinarne Seminarium Studium Generale Universitatis Wratislaviensis im. Profesora Jana Mozrzymasa 26 maja.
Ona nie wie, czego oczekują czytelnicy bloga.

Krystyna - Wirtualna Kultura.
Czytaj więcej »

wtorek, 26 maja 2026

Filmy warte obejrzenia

Wirtualna Kultura lubi chodzić do kina, chociaż czasu jej często na to brakuje. Jeden  film, pełną optymizmu romantyczną komedię, już przegapiła - za szybko zniknął z ekranów:  

Chciała na nim odpocząć od zgiełku dnia codziennego. 

Teraz nie będzie zwlekać i szybko obejrzy "Ojczyznę", dokumentalny film Pawła Pawlikowskiego, nagrodzonego na Festiwalu Filmowym Cannes 2026 Złotą Palmą za najlepszą reżyserię. Film był nominowany do Złotej Palmy w konkursie głównym: 
Fragment opisu filmu ze strony FilmWeb:
"Ojczyzna" opowiada o relacji między Thomasem Mannem (Hanns Zischler), laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury, a jego córką Eriką (Sandra Hüller) – aktorką i pisarką. Akcja rozgrywa się w szczytowym okresie zimnej wojny. 

Ojciec i córka wyruszają w trudną, pełną emocji podróż czarnym Buickiem przez zrujnowane Niemcy – z Frankfurtu pod kontrolą amerykańską do Weimaru pod wpływem sowieckim. Po raz pierwszy od wojny Mann wraca do swojej ojczyzny, po tym jak podjął wcześniej trudną decyzję o emigracji do Stanów Zjednoczonych.

Wirtualna Kultura ucieszyła się bardzo, że Joanna Kulig gra w filmie piosenkarkę jazzową. WK nie zapomniała, jak Kulig zaśpiewała "Dwa serduszka, cztery oczy" w "Zimnej wojnie": 

Oficjlana polska premiera "Ojczyzny" ma być 19 czerwca, ale na stronach Dolnośląskiego Centrum Filmowego (DCF) zapowiedziano dolnośląską premierą "Ojczyzny" we wtorek 2 czerwca o godzinie 19:
Po pokazie odbędzie się spotkanie z twórcami filmu: Ewą Puszczyńską – polską producentką, Katarzyną Sobańską i Marcelem Sławińskim – scenografami, Aleksandrą Staszko – kostiumografką i Piotrem Wójcikiem – montażystą.

Przedpremierowe pokazy "Ojczyzny" będą też w Nowych Horyzontach od 6 czerwca

Wirtualna Kultura chciałaby polecić jeszcze jeden film w Nowych Horyzontach, którego nie obejrzała na 23. Millenium DOCS Against Gravity w DCF: 
"Szaleni naukowcy i podróżnicy to ulubieni bohaterowie filmów Wernera Herzoga. Tym razem reżyser skupia się na poszukiwaniu olbrzymich słoni-duchów, których daleki krewny został wystawiony w Muzeum Historii Naturalnej w Waszyngtonie. Dr Steve Boyes tropi ukrywające się przed człowiekiem stado w Angoli, na niezamieszkałych terenach wielkości Anglii, które tubylcy nazywają końcem świata".

Dokumentalne filmy przyrodnicze mają swój urok.

Dodatek. Link do komedii kryminalnej w Nowych Horyzontach, którą polecił Wirtualnej Kulturze jeden z czytelników - świat ludzi oczyma owiec:
Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Koncerty i tańce - to lubią seniorzy


Wirtualna Kultura od ponad dziesięciu lat obserwuje, jakie formy aktywności preferują wrocławscy seniorzy. Popularność potańcówek jej nie zaskakuje. Już wiele lat temu grupy senioralne rezerwowały na tańce salę w "Tratwie" przy ul. Legnickiej, tańczono też w innych miejscach, na przykład w Klubie Anima i na Nadodrzu: 

Efektem "Roku Dobrych Relacji - Przeciw Samotności" była popularność potańcówek na pl. Wolności, która stale rośnie:

W tym roku wszystkie zaczynają się o godzinie 18 i trwają do godz. 22 lub 23:

  • 19 czerwca – Wrocławska Potańcówka na Placu Gołębim w Rynku
  • 27 czerwca – Wrocławska Potańcówka na Placu Wolności
  • 11 lipca – Wrocławska Potańcówka na Placu Wolności
  • 25 lipca – Wrocławska Potańcówka na Placu Wolności
  • 8 sierpnia – Wrocławska Potańcówka na Placu Wolności
  • 22 sierpnia – Wrocławska Potańcówka w Rynku pod pręgierzem
  • 29 sierpnia – Wrocławska Potańcówka w Rynku pod pręgierzem.
Plac Wolności to też miejsce dużych koncertów. Jedna z czytelniczek bloga, Zofia, przysłała Wirtualnej Kulturze info o koncercie Mazowsza i zespołu Kombii na placu Wolności:

w piątek 5 czerwca o godz. 20tej, wstęp wolny
"Podczas wydarzenia będziecie mogli usłyszeć zarówno klasyki zespołu „Mazowsze” 
  • „Kukułeczkę”, „Cyt, cyt” czy „Furmana”, jak i ponadczasowe hity Kombii: „Black & White”, „Pokolenie” czy „Słodkiego miłego życia”. 
Nie zabraknie również niespodzianek – Grzegorz Skawiński zaśpiewa mazowszańskie piosenki, a zespół „Mazowsza” pod batutą maestro Jacka Bonieckiego zagra hity Kombii. 

Całość dopełni feeria barw słynnych na całym świecie kostiumów „Mazowsza” oraz taniec w wykonaniu artystów zespołu".

Kliknijcie w afisz, który Wirtualna Kultura skopiowała z portalu Wrocławia.

Innym plenerowym miejscem koncertów jest Marina Kleczków:
Koncerty odbywają się w każdy wtorek, a godzina rozpoczęcia zależy od zachodu słońca:
  • kwiecień–maj: 19:00
  • czerwiec: 20:00
  • wrzesień: 19:00
Koncertów można słuchać także z tarasu całorocznej restauracji Messa Marina. Miejsce w reastauracji trzeba rezerwować: kliknijcie: Messa Marina.

W przypadku niepogody wydarzenie może zostać odwołane – warto śledzić aktualizacje organizatora. Wstęp: wolny. Miejsce: Pasterska 2B.
  
Jeśli interesują Was też inne wydarzenia we Wrocławiu, to stale zaglądajcie na portal Visit Wrocław:
no i na portal Wrocławia:
Dla każdego znajdzie się coś ciekawego, dla turystów też. Wirtualna Kultura zwróciła uwagę na koncert  w środę 3 czerwca o godz. 18:15. Miejsce: Stary Refektarz Klasztoru o. Dominikanów. Wstęp wolny
"Instytut Piramowicza zaprasza na koncert Artura Caturiana w ramach projektu Ormianie na Śląsku 3.06.26 o godzinie 18:15. Wydarzenie odbędzie się w Starym Refektarzu, Klasztoru o. Dominikanów, Plac Dominikański 2. Wrocław. Wstęp wolny!

Artur Caturian to absolwent wrocławskiej PWST, od wielu lat związany z Teatrem Capitol we Wrocławiu. Laureat Grand Prix – Złotego Tukana w Konkursie Aktorskiej Interpretacji Piosenki na 37. Przeglądzie Piosenki Aktorskiej (2016)".


Wirtualna Kultura była w Starym Reflektarzu na koncercie duetu Go Arm, który poznała w Żółtym Parasolu w roku 2024:

Dodatek. Wirtualną Kulturę cieszą próby aktywizacji panów!!!
i w Przestrzeni Trzeciego Wieku - Strefa Kultury Wrocław nowy cykl "Przestrzeń mężczyzn w PTW", kliknijcie w afisz.


Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

poniedziałek, 25 maja 2026

Festiwal Ciszy

Czy macie jakiś swój ulubiony festiwal? A może wiecie, o jakich festiwalach Wirtualna Kultura pisze co roku lub pisała? Ona teraz wspomni tylko o

Festiwal ciszy. Program trzeciej edycji festiwalu został zaprojektowany jako eksperymentalna platforma doświadczalna, w której koncerty, warsztaty somatyczne, spacery dźwiękowe i wykłady funkcjonują jako narzędzia eksploracji rozszerzonych form słuchania. Uczestnicy zostają zaproszeni do refleksji nad własnymi nawykami percepcyjnymi oraz do pogłębiania słuchania jako świadomej praktyki.

Oto tylko kilka propozycji z programu Festiwalu Ciszy. Chyba jeszcze nie braliście udziału w czymś takim (dziwnym?). Wirtualna Kultura wybrała wydarzenia w centrum Wrocławia, nie Na Grobli.

☝☝☝W ramach tego festiwalu w środę 3 czerwca o godzinie 18:00  w Żyjnii – BWA, ul. Świdnicka, będzie pokaz filmu dokumentalnego, opowiadającego historię amerykańskiej ikonicznej kompozytorki, performerki, nauczycielki, filozofki, innowatorki technologicznej i humanistki 
Wstęp wolny, wymagane zapisy przez formularz (kliknijcie). 

☝☝☝Po projekcji filmu będzie spacer dźwiękowy o godz. 20: 
Wstęp wolny, wymagane zapisy przez formularz (kliknijcie). Start z Żyjnii ul. Świdnicka 4.

Zamiast koncentrować się na wskazywaniu miejsc o szczególnie wysokim natężeniu hałasu, warto zadać pytanie: które „krajodźwięki” chcemy zachować, rozwijać i wzmacniać, a które – jako nużące lub szkodliwe – powinniśmy wyeliminować?

☝☝☝Sesja terapii falą dźwiękową w czwartek  4 czerwca, godz. 18:00, Żyjnia BWA, ul. Świdnicka 4. 
Wstęp wolny, wymagane zapisy przez formularz (kliknijcie). 

Wydarzenie dźwiękowe oparte na terapii falą dźwiękową, którego celem jest wprowadzenie ciała w stan głębokiej relaksacji i rozluźnienia poprzez wibracyjne oddziaływanie dźwięku, które aktywizuje organizm i pomaga uwolnić napięcia. (...)

Podczas sesji wykorzystywane są precyzyjnie dobrane częstotliwości, które oddziałują na ciało poprzez fale akustyczne. Ta forma pracy z dźwiękiem wpływa na układ nerwowy, stopniowo prowadząc do fizycznego rozluźnienia. Dźwięk działa tu nie tylko jako tło, ale jako realny bodziec wspierający procesy regulacyjne organizmu.

☝☝☝piątek 5 czerwca, godz. 18:00. Wykład i warsztat „ćwiczenia z myślenia”: Uchwycić fenomen dźwięku – koncepcje i praktyki głębokiego słuchania. Żyjnia BWA, ul. Świdnicka 4. Wstęp wolny, wymagane zapisy przez formularz (kliknijcie)
Wykład zostanie poświęcony współczesnym koncepcjom głębokiego słuchania. Przybliżone zostaną sylwetki Pauline Oliveros (Deep Listening), Raymonda Murraya Schafera (soundscape) oraz Pierre’a Schaeffera (słuchanie zredukowane). (...)

Jaki jest pierwszy dźwięk, który pamiętasz? Jak daleko słyszysz dźwięki? Jakie „markery” dźwiękowe możesz wysłyszeć w miejscu, w którym mieszkasz? Jak zmienił się przez ostatnie lata pejzaż dźwiękowy Wrocławia? 

Kliknijcie w afisz autorstwa Michaliny Kraucewicz. 

Krystyna - Wirtualna Kultura.  
Czytaj więcej »

Antyczna matematyka - wystawa w łączniku UWr

Wirtualna Kultura była 40 lat związana z Uniwersytetem Wrocławskim  - 5 lat studiów i 35 lat pracy. I co prawda przeniosła się potem na Politechnikę Wroclawską, nigdy nie straciła kontaktów z macierzystą uczelnią. Dzięki byłym jej studentom, teraz już profesorom, dostaje informacje o wernisażach, które odbywają się w łączniku między budynkami matematyki i informatyki nad Odrą, obok mostu Grunwaldzkiego. 

Serdecznie zapraszamy na wernisaż wystawy fotografii i obiektów pt. "Antyczna matematyka" duetu polsko-amerykańskiego The Self Preservation Society w składzie: 

  • Mira Boczniowicz i Dariusz J. Gorski.

Kuratorka wystawy: Ewa Martyniszyn

Termin: 27 maja 2026, godz. 17.00 (środa)

Miejsce:  galeria Łącznik UWr., wejście od Instytutu Informatyki, ul. Fryderyka Joliot Curie 15

Pogoda murowana, więc oprócz wernisazu możecie zaplanować spacer nad Odrą!!! 

Budynek informatyki jest między chemią i matematyką (kliknijcie w środek zdjęcia).


Materiały organizatorów:

Wystawa pt. "Antyczna matematyka" jest oryginalną propozycją polsko-amerykańskiego duetu artystycznego pod nazwą The Self Preservation Society artystów: Miry Boczniowicz i Dariusza J. Gorskiego proponującą wielowymiarową refleksję na temat kruchości ludzkiej istoty względem surowych prawideł będących dziedzictwem antycznej geometrii.

Performatywne działania artystów, zarejestrowane na czarno-białych fotografiach, rozgrywają się wokół dwóch wykonanych przez nich unikatowych przedmiotów – piramidy i 13-jadowej miary graficznej.

Wykonana z surowego drewna piramida jest bogata w symbole i znaczenia. Jej wyważone proporcje symbolizują stabilność, hierarchię i harmonię, ściany pokryte są laserowo wygrawerowaną mapą i kaligramami. Zapisany w formie wklęsłego reliefu tekst nawiązuje do mistycznej symboliki liczby cztery odnoszącej się do pism Swedenborga i wizji Blake’a na temat konfliktu pomiędzy częściami ludzkiej natury jakimi są: ciało (Tharmas), wyobraźnia (Urthon), uczuciowość (Luvah) i rozum (Urizen). Żadna z nich nie powinna dominować, gdyż grozi to tyranią, chaosem, ślepotą lub oderwaniem od rzeczywistości.

Drewniana wieloelementowa miara, o autorskiej konstrukcji, nawiązuje do dynamiki współczesnej ekonomii i giełdowych rynków. Fotografie ukazują próbę okiełznania chaosu Flammable Chart (Łatwopalnego Wykresu) i ciekawość względem statecznej formy piramidy. Wzbogacone tonalnie fotografie uwypuklają fakturę przedmiotów, uwidaczniają grawerunki i napięcia w ciele usiłujące stabilizować dynamiczną sytuację.

„Poprzez te dwa cykle fotografii, stworzone dzięki wnikliwej obserwacji i posługiwaniu się warsztatem optycznym, stawiamy pytanie o możliwość zachowania równowagi w świecie rozdartym między chłodnym rozumem (Urizenem) a płynną naturą zysku i straty. Piramida i Wykres, ujęte w achromatycznych kadrach, stają się dla nas narzędziami namysłu nad naszą rolą wobec porządków, które sami stworzyliśmy. Jesteśmy ich tymczasowymi depozytariuszami – mimo ich kapryśności, próbujemy nadać stały kształt temu, co w swej naturze pozostaje płynne i łatwopalne.”

Działania performatywne grupy The Self Preservation Society skłaniają do refleksji nad kondycją człowieka we współczesnym świecie – sprawiającym wrażenie chaotycznego i nieprzewidywalnego, w którym przewaga jednego elementu: rozumu, emocji, instynktu lub wyobraźni, zaburza równowagę pozostałych aspektów ludzkiej natury. Odwołanie do czterech Zoas – mitologicznych postaci stworzonych przez Williama Blake’a, personifikujących podstawowe składowe człowieka – podkreśla znaczenie równowagi pomiędzy nimi. Symboliczna Piramida

o czterobocznej podstawie przypomina o harmonii i stabilności, umożliwiających pełny rozwój człowieka, prowadzący ku osiągnięciu wyższego poziomu świadomości i stanowiący istotę prawdziwego postępu zgodnego z ludzką naturą.

☝💗☝💗☝💗☝💗☝💗

THE SELF PRESERVATION SOCIETY to polsko-amerykański duet artystyczny, który zadebiutował w galerii Entropia w 2015 roku instalacją i działaniami pt. „Pomiar Entropii”. Od tego czasu jest zaangażowany w rekonstrukcję działań, obiektów, znaków, znaczeń miejsc i zaobserwowanych sytuacji, w których pracuje. Posługuje się głównie medium fotograficznym, filmowym i instalacją rzeźbiarską. Tworzy wieloelementowe instalacje. 

Swoje prace prezentował m.in.
  • w De Young Museum w San Francisco / California [USA], 
  • w Axis Gallery w Sacramento/ California [USA]
  • na Festiwalu Punto y Raya we Wiedniu [AT], 
  • Muzeum Literatury Litewskiej Maironisa w Kownie [LT]. 
  • trzykrotnie na Scenie Sztuki Intermedialnej Festiwalu „Podwodny Wrocław Industrial Art” we Wrocławiu [PL
  • W galerii Entropia i na zaproszenie galerii Entropia 
  • w Muzeum w Budowie – Międzynarodowego Laboratorium Kultury w Sokołowsku [PL], 
  • w Muzeum Sztuki Współczesnej – Pawilonie Czterech Kopuł Muzeum Narodowego, Wrocław [PL].

kliknijcie: THE SELF PRESERVATION SOCIETY


Mira Boczniowicz alias MiRART.73 – artystka wizualna i profesora wrocławskiej Akademii Sztuk Pięknych. W swoim laboratorium artystycznym łączy rygor naukowy z humanistyczną intuicją, zgłębiając socjologię wizualną oraz technologie neuromorficzne. Jej twórczość redefiniuje tradycyjne sposoby zapisu treści audiowizualnych i dystrybucji obrazu. Projektuje doświadczenia na styku ciała i technologii, sprawiając, że czysta informacja nabiera somatycznego, niemal namacalnego wymiaru.

Twórczyni i wykonawczyni zaprezentowanej w Narodowym Forum Muzyki ucieleśnionej „obrazowej partytury” pt. „…Something…”, za którą otrzymała nominację do Wrocławskiej Nagrody Artystycznej 2025. Jako dokumentalistka od lat związana z Centrum Sztuki WRO. Współautorka i partnerka takich inicjatyw jak: THE SELF PRESERVATION SOCIETY, „Program eUterus”, „CENTREAL” oraz „i inni.”. Od wielu lat mieszka i pracuje we Wrocławiu.


Dariusz J. Gorski – artysta multidyscyplinarny, którego twórczość wymyka się sztywnym ramom jednej dziedziny. Jest absolwentem poznańskiej uczelni artystycznej (dzisiejszego UAP), a swoją drogę twórczą zaznaczył już w 1990 roku jako współzałożyciel legendarnej Grupy ANTYLE2. Dwa lata później powołał do życia młodzieżowy Teatr Form Nieforemnych, łącząc sztuki wizualne z ekspresją sceniczną.

Jego dorobek obejmuje liczne wystawy indywidualne i zbiorowe, a kunszt artystyczny został doceniony przez środowisko fotograficzne – Dariusz jest laureatem złotego, srebrnego oraz brązowego medalu Związku Polskich Artystów Fotografików. Obecnie współtworzy polsko-amerykański duet THE SELF PRESERVATION SOCIETY, a jego prace znajdują się w kolekcjach publicznych i prywatnych. Na co dzień mieszka i tworzy w Berkeley w (California) [USA].
Czytaj więcej »

niedziela, 24 maja 2026

Siła i marzenia kobiet

Może zamiast pisać na blogu o zapowiedziach kulturalnych wydarzeń Wirtualna Kultura powinna pisać pamiętnik? Ten wpis to przymiarka do innej koncepcji bloga - jeszcze bardziej osobistej. Co Wy na to?

Ostatnio Wirtualna Kultura przekonała się na własnej skórze, czym się różni kupowanie biletu w kasie od kupowanie przez "internet". Przez to, że kupiła bilet w kasie, nie dostała wiadomości, że zmieniła się prowadząca warsztaty "Narysuj swoją siłę" w Centrum Kultury Nowy Pafawag. Zamiast Lucyny Cwiach, którą WK bardzo chciała bliżej poznać, była Aleksandra Podralska. 

Lucyna Cwiach dostała w kwietniu 2026 Dolnośląskie stupendium artystyczne:

WK jest bardzo roztrzepana i nie przeczytała dokładnie opisu warsztatów w Nowym Pafawagu. To nie były warsztaty z rysunków tylko z odkrywania swojej siły (psychicznej?):

"Podczas spotkania, wykorzystując proste techniki rysunkowe i symbolikę, przyjrzysz się swoim zasobom, doświadczeniom i temu, co daje Ci siłę. Stworzysz osobistą mapę siły – narzędzie, które pomoże Ci zobaczyć i nazwać to, co już w Tobie jest."   

Bardzo tym zaskoczona WK już na początku zajęć stwierdziła, że jest silna, bo znalazła sposób na życie na emeryturze, i powołała się na wydarzenie sprzed lat, zorganizowane przez Lenę Bielską w Klubie Proza w Domu Literatury:
z którego zapamiętała, że trzeba wierzyć i powtarzać:

"jestem wystarczająco dobra".

Słowo "dobra" oznacza w tym zdaniu, że wiem, umiem i potrafię "to" zrobić. WK myśli, że ta rada przydała się młodym uczestniczkom warsztatów w Centrum Kultury Nowy Pafawag. 

Kliknijcie w pierwsze zdjęcie. To pamiątka z warsztatów "Narysuj swoją siłę". To nie jest dzieło Wirtualnej Kultury. Ona tylko dorysowała trzy geometryczne figury. WK się zagapiła i niedosłyszała, że trzeba było się czegoś doszukać w tych kolorowych plamach. Dopiero po narysowaniu trójkata, kwadratu i okręgu ona próbowała się dopatrzeć czegoś w tych kleksach. A co Wy w nich widzicie?
 
Celem zajęć było narysowanie mapy (swojej) siły. Do tego były potrzebne symbole siły, kompletnie nieznane Wirtualnej Kulturze:
  • Lew, jeden z najpotężniejszych symboli siły. Reprezentuje: odwagę, przywództwo, dominację, pewność siebie, waleczność.
  • Drzewo, jeden z najpiękniejszych symboli siły. Symbolizuje: trwałość, zakorzenienie, cykliczność, życie, wzrost, zdolność regeneracji.
Powadząca zajęcia Aleksandra wyświetliła na ekranie bardzo dużo znaczeń różnych symboli. Wirtualna Kultura na ich podstawie narysowała mapę swojej siły, ale ona nie pamięta już ich znaczenia:



Po powrocie do domu Wirtualna Kultura zapytała internet o "siłę" i dostała link do książki:

Jak WK mogła przeżyć 80 lat bez warsztatów i książek pomagających teraz młodym kobietom żyć? Jak Wy sobie z tym radzicie?

Z okazji 8 marca w Twoim Stylu ukazał się w tym roku artykuł pełen cytatów:
  • "Silna kobieta to ta, która wie, czego chce, i jest gotowa zdobywać to z determinacją." - Oprah Winfrey
  • "Siła kobiety tkwi w jej zdolności do podniesienia się po upadku." - Maya Angelou
  • "Kobieta jest jak herbata - prawdziwa siła i smak ujawniają się w trudnych momentach." - Eleanor Roosevelt
  • „Kobieta jest organizmem ultradoskonałym. Potrafi się regenerować po ekstremalnie ciężkich doświadczeniach.” – Katarzyna Nosowska
  • ”Kobiety są twardsze. Mniej przewidywalne. Lepiej znoszą ból. A kiedy trzeba chronić najbliższych potrafią być o wiele bardziej bezwzględne.” - Harlan Cobe.

Dodatek. Narysowanie mapy siły jest trudniejsze niż narysowanie mapy marzeń, ponieważ wymaga znajomości symboli siły. Wirtualna Kultura w roku 2019 myślała, że marzeń nie ma, ale jak przejrzala wycinki z gazet, to marzenia wymyśliła. Ona wtedy prowadziła inny blog: 
Jednym z jej marzeń były wycieczki rowerowe z koleżankami. Marzenie okazało się nie do spełnienia tak jak nauka pływania. 

Mariusz Szczygieł niedawno napisał na Fb, że nie ma marzeń, bo wszystko już się spełniło (WK nie pamięta dokładnie jego wypowiedzi). Na to WK napisała komentarz, że marzenia zawsze są, tylko ich się nie uświadamia.

Uwaga. Wirtulna Kultura znowu ma zaległości w relacjach z wydarzeń, w których wzięła udział, w tym ze spotkania z Sylwią Chutnik w Pawilonie Czterech Kopuł 22 maja i "Forum oddolnych inicjatyw lokalnych. Sztuka sąsiedztwa" w Barbarze 23 maja. 

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

sobota, 23 maja 2026

Jarek nad Odrą

 


Już w kwietniu Przestrzeń Trzeciego Wieku zapowiadała niespodziankę: zmianę lokalizacji Galerii Muzyki Jarosława Woszczyny. No i juz wiadomo! Kliknijcie w afisz.

Restauracja "Rajskie Ogrody" ma tarasy nad brzegiem Odry i to tam usłyszycie klarnet i saksofony Jarka w czwartek 28 maja o godzinie 17:30. Jak zwykle obowiązują zapisy.


W "Rajskich Ogrodach" można czasami spotkać Wirtualną Kulturę w porze obiadowej. W niedzielę nawet prof. Jan Miodek czeka z rodziną na stolik, o czym się WK przekonała, gdy niedawno była tam z Ewą Woydyłło:

Czytaj więcej »

piątek, 22 maja 2026

Majowy Wieczór Tumski - 50-lecie kapłaństwa ks. Aleksandra Radeckiego



Wirtualna Kultura dostała mail z Fundacji ProArte: 
Oto jego treść:

Zapraszamy 31 maja 2026 na godzinę 19:00 do Katedry Wrocławskiej na majowy Wieczór Tumski, który w całości będzie poświęcony 50-leciu kapłaństwa ks. Aleksandra Radeckiego.
  • W pierwszej części Wieczoru rozmowę z Jubilatem przeprowadzi red. Agnieszka Bugała,
  • a w drugiej zaś wystąpią wrocławscy Kantorzy - „Cantores Minores Wratislavienses" - pod dyrekcją Marii Piotrowskiej-Bogaleckiej. 
W programie utwory m.in.: A. Koszewskiego, M. Bembinowa czy H. M. Góreckiego.

Wstęp wolny.

Dodatek

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

czwartek, 21 maja 2026

Spotkanie z profesorem Januszem Deglerem

Wirtualna Kultura ponownie wybrała się do Gabinetu w Muzeum Teatru, by porozmawać z prof. dr hab. Januszem Deglerem, em. profesorem Uniwersytetu Wrocławskiego, o jego wykładzie planowanym w Przestrzeni Trzeciego Wieku w ramach cyklu "Równania i rezonanse - Loża Krystyny i Jarosława" w

czwartek 17 września 2026, godz. 16:30. 

temat wykładu: Witkacy - nasz współczesny.

Termin wykładu wiąże się z datą 18 września1939, samobójczej śmierci Stanisława Ignacego Witkiewicza, znanego jako Witkacy: 

Profesor przyjmuje w Gabinecie w każdy czwartek w godz. 13-14. Jest bardzo punktualny. Drzwi do Gabinetu są zawsze otwarte. Skorzystały z tego dwie turystki, akurat zwiedzające Muzeum Teatru i dołączyły do rozmowy. Kliknijcie na zdjęcie. Obie panie zanotowały wrześniowy termin spotkania z prof. Deglerem w Przestrzeni Trzeciego Wieku.

Jedna z nich (ta w niebieskiej sukience) była studentką magistra Jana Miodka, teraz profesora. Z rozrzewieniem wspomniała jego ponadplanowy wykład o nożach, łyżkach i widelcach. Okazało się prof. Jan Miodek był studentem prof. Janusza Deglera. Druga z pań była zainteresowna tym, że Janusz Degler jest też em. profesorem wrocławskiej filii Akademii Sztuk Teatralnych w Krakowie.  

W oczekiwaniu na wrześniowe spotkanie z prof. Deglerem posłuchajcie jego wspomnień: 

"Od dzieciństwa wychowywałem się wśród ludzi sztuki, kultury, nauki. Wokół Polskiego Radia były wille poniemieckie i tam mieszkania otrzymali ludzie pracujący w Polskim Radiu - wspominał prof. Janusz Degler".


Dodatek. Relacja z pierwszego spotkania z prof. Deglerem w Gabinecie: 


Uwaga. Gościem ostatniego przed wakacjami spotkania "Równania i rezonanse - Loża Krystyny i Jarosława" w czwartek 25 czerwca, będzie Violetta Nowakowska, wrocławska dziennikarka, pisarka i publicystka. Temat:

Fakt. Biografia. Wspomnienie. Jak powstaje reportaż.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

środa, 20 maja 2026

Sławek Gortych i Pieśń Kozła na żywo lub na YouTube

Wirtualna Kulura ma zawsze dylemat, czy pisać o wydarzeniach, w których udzial zależy od objętości portfela. Tak było ze spektaklami w czerwcu teatru Pieśni Kozła, którego nie było we Wrocławiu od kilku lat, bo jeździł i odnosił sukcesy na świecie. O jego powrocie Wirtualna Kultura pisała w marcu:

W kwietniu pojawiła się informacja o wznowieniu przez teatr "Pieśni Leara" w czerwcu:
"Po 6 latach Teatr Pieśń Kozła wraca do Wrocławia. Pieśni Leara znów zabrzmią. Szekspir w rytmie głosu, ciała i muzyki".

Na początku maja Wirtualna Kultura trafiła na info o sprzedaży biletów i po kilku dniach wahań, czy o tym pisać, biletów już nie było, błyskawicznie je sprzedano. W tej sytuacji pozostało czekanie na premierę w październku lub zajrzenie do Internetu. Oto kilka fragmentów spektakli teatru "Pieśń Kozła": 

Prościej jest ze spotkaniami autorskimi, które są darmowe. Wirtualna Kultura chętnie w tym celu zagląda do Concordii Design na Wyspie Słodowej. 

2 czerwca 2026, godz. 18 Sławek Gortych będzie gościem cyklu Concorodia Talks we Wrocławiu. Obowiązują wejściówki:

Spotkanie poświęcone będzie najnowszej powieści autora z jego bestsellerowej Karkonoskiej Serii Kryminalnej, zatytułowanej "ŚWIĘTO KARKONOSZY", której premiera odbyła się 6 maja 2026.
 
"Sławek Gortych to  autor bestsellerowych i wielokrotnie nagradzanych kryminałów, których akcja rozgrywa się w Karkonoszach, i wielki miłośnik gór. Od najmłodszych lat zgłębia karkonoskie sekrety, związane z nimi legendy i historie. Poza tym stomatolog z wykształcenia i pasji. W wolnych chwilach prowadzi blog "Zagubiony w Karkonoszach". 
Inspirację do swojej twórczości czerpie z wędrówek po górach oraz rozmów z ich mieszkańcami".

Jego książka: 

SCHRONISKO, KTÓRE ZOSTAŁO ZAPOMNIANE, Wydawnictwo W.A.B.

zdobyła tytuł Bestselleru Empiku 2025 w kategorii kryminałów. 

Jeśli nie będziecie mogli wpaść na Wyspę Słodową 2 czerwca, to możecie obejrzeć w internecie nagranie spotkania ze Sławkiem w Poznaniu rok temu:

Spotkanie we Wrocławiu będzie prowadził Igor Borkowski:

profesor nauk humanistycznych, Dziekan Wydziału Prawa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu. Zaczynał jako dziennikarz "Wieczoru Wrocławia" i badacz języka propagandy politycznej (stąd książka: Świt wolnego słowa. Język propagandy politycznej w prasie 1981-1995).

Krystyna - Wirtualna Kultura
Czytaj więcej »

poniedziałek, 18 maja 2026

Spotkanie z Sylwią Chutnik, slam rebel haiku, taniec intuicyjny, warsztaty z wytwarzania pigmentu z cegieł, wystawy

Sylwia Chutnik jest ambasadorką Muzeum w Pawilonie Czterech Kopuł, które obchodzi 10lecie istnienia. Z tej okazji będzie specjalne spotkanie z pisarką w Paqwilonie w 

piątek, 22 maja, godz. 17:30 , wstęp wolny

"Podczas spotkania, które poprowadzi dziennikarka Magdalena Piekarska, można będzie posłuchać o ulubionych dziełach Ambasadorki pokazywanych na wystawie stałej Pawilonu, o sztuce feministycznej i o związkach sztuki i literatury!"

Czy pamiętacie ten wpis:


☝☝☝☝Oto edukacyjne wydarzenia w Pawilonie Czterech Kopuł do końca maja:
w tym slam poetycki 30 maja o godz. 17tej, wstęp wolny
Czym jest SLAM? To interdyscyplinarny konkurs poetycki. Swoisty żywy organizm, w którym rywalizują poeci, osoby piszące, slamerzy, zwykli i nie zwykli ludzie, którzy mają głos, mają czułość i widzą rzeczywistość.

Formuła slamu rebel haiku jest podana w linku powyżej: 

W slamie może wziąć udział każda osoba pełnoletnia, która zapisze się pod adresem: 

justyna.oleksy@mnwr.pl. 

Prosimy o podanie pseudonimu artystycznego bądź imienia i nazwiska. Liczba miejsc mocno ograniczona! (...)

☝☝☝☝Warto też zainteresować się tańcem intuicyjnym 30 maja, godz. 18 też w Pawilonie Czterech Kopuł:
Będą to warsztaty tańca intuicyjnego dla dorosłych w ramach cyklu „Co mnie porusza w sztuce współczesnej”, towarzyszące wystawie „Wschód słońca na Zachodzie”, prowadzenie: Barbara Przerwa

Bilety w cenie 20 zł do nabycia w kasie muzeum. Zapisy w tygodniu poprzedzającym zajęcia:

  barbara.przerwa@mnwr.pl lub tel. 71 712 71 81


☝☝☝☝Muzeum Architektury zaprasza na warsztaty dla dorosłych z wytwarzania pigmentów z cegieł 23 maja, sobota, g. 13.00–16.00. Wstęp wolny, ale obowiązują zapisy: zapisy@ma.wroc.pl

"Podczas warsztatów zapoznamy się z metodą wytwarzania pigmentów z cegieł. Każda osoba samodzielnie przygotuje pigment, który następnie będzie mogła użyć do barwienia tkanin lub jako podstawy do farby akwarelowej. Zaprezentowane zostanie również jak wykorzystać tego typu pigmenty w dawnych technikach fotograficznych".

☝☝☝☝Muzeum Architektury organizuje we wtorek 26 maja o godz. 17 spacer badawczy - Co mówią budynki i jak czerpać z nich informacje:  
Trasa: Muzeum Architektury we Wrocławiu – Bernardyńska – Nowy Targ – Szewska – Most Uniwersytecki – Nadodrze.

Miejsce zbiórki: Muzeum Architektury, ul. Bernardyńska 7
Prowadząca: Agata Gabiś
Wstęp wolny, bez zapisów


☝☝☝☝W piątek, 15 maja Wirtualna Kultura była na konferencji prasowej w Muzeum Etnograficznym, otwierającej wystawę czynną do 16 sierpnia 2026:
"Ala Savashevich od kilku lat bada w swojej twórczości temat pracy kobiet. Pochodząca z białoruskiej wsi artystka została wychowana w kulcie ciężkiej pracy. „Jej bardzo konsekwentnie realizowana praktyka artystyczna prowokuje istotne pytania: czy można zrozumieć, czym jest praca bez jej wykonywania? Jak podejmowane działania zapisują się w naszym ciele? I wreszcie – czy chcemy pamiętać o doświadczeniach naszych przodkiń i w jaki sposób chcemy je pamiętać?” – mówi kuratorka wystawy Marta Derejczyk."

Wystawie towarzyszą różne wydarzenia i warsztaty, szczegółnie rodzinne dla dzieci.

Wpis zdobią zdjęcia z wystawy prac Ali Savashevich i konferencji prasowej. Kliknijcie.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

niedziela, 17 maja 2026

Chichoty architektury i Filip Springer

Chichot architektury to nowy termin, który Wirtualna Kultura poznała 8 maja 2026 w Dolnośląskiej Bibliotece Publicznej w Rynku na spotkaniu w Filipem Springerem. Temat spotkania był wieloskładnikowy: Reportaż. Przestrzeń. Klimat. Odpowiedzialność, czyli o wszystkim, a nie o jednej konkretnej książce:

To było szóste spotkanie Wirtualnej Kultury z Filipem Springerem we Wrocławiu, nie licząc Festiwalu w Miedziance w latach 2018 i 2019. Za każdym razem pisała o tym na blogu, więc dużo już o Filipie wiecie. Możecie zajrzeć jeszcze tutaj: 
Spotkanie w DBP prowadziła Ewelina Adamik, doktor nauk humanistycznych, literaturoznawczyni, krytyczka literacka, publikowała m.in. w „Vogue Polska”, „Dwutygodniku” i „Odrze”. Związana z redakcją „Kultury Liberalnej”.

Wirtualna Kultura się ucieszyła, że pierwsze pytanie Adamik do Springera było związane z jego książką "Nie wiem" z roku 2024, napisaną na podstawie podcastów, które nagrywał w czasie pandemii. Powodem pytania, czego się nie wie, były zadawane w czasie pandemii pytania, co się wie o niej i jej skutkach. Cytat ze wstępu do książki:

"Ekspertki i eksperci dwoili sie i troli w telewizjach i gazetach, by nam objaśnić tę nową, przerażającą rzeczywistość, unikając jak ognia narzucającej się odpowiedzi, która brzmiała: nie do końca wiemy, co sie dzieje, i z pewnością .nie wiemy, co będzie dalej..."
Wirtualna Kultura chętnie zapytałaby Springera: Jak można odpowiedzieć, czego się nie wie, skoro się tego nie wie? Książka się jej podobała. Wygodnie się ją czyta, bo to zbiór krótkich rozdziałów, każdy o kimś innym.


Spotkanie w DBP było bardzo ciekawe. Z "nie wiem" wiązało się drugie pytanie Adamik: Jak przekazywać wiedzę? Znowu się okazało, że Springer nie myśli o czytelnikach jak pisze, bo skoro nic o nich nie wie, to nie może się przygotować "pod kątem czytelnika". Zadaniem redaktora książki jest zauważyć, czego czytelnicy mogą nie rozumieć w książce i to trzeba wyjaśnić. Porównajcie, co o relacjach: "Springer - czytelnik" wynika z innego spotkania autorskiego:
Była też mowa o 
  • różnych budynkach w Polsce, np. budynek Opery w Szczecinie nie ma dostępu do światła,
  • etyce w architekturze wypartej przez realizm - kto się zastanawia, czy ten budynek jest potrzebny lub pożyteczny - czy pożyteczny tylko dla inwestora?
  • mikrokawalerkach, które nie są miejscem do życia,
  • zanieczyszczeniach, mikroplastikach w wodach płodowych,
  • fotografiach, które dają coś czego nie daje tekst - fotografowanie uruchamia ciało, trzeba się ruszyć, by zrobić zdjęcie z dachu, 
  • tym, że Springer nie lubi rozmawiać z taksówkarzami i nie czyta "dla przyjemności", za to słucha audiobooki,
  • nostalogii, itd
Byly jeszcze dwa ciekawe wątki: 
  • chichoty w architekturze, na przykład w Warszawie w dawnym budynku PZPR jest biuro papierów wartościowych
Filip Springer razem z Julią Fiedorczuk prowadzą Szkołę ekopoetyki przy Instytucie Reportażu. AI tak o tym pisze:

"Szkoła Ekopoetyki to unikatowy projekt edukacyjny stworzony w ramach warszawskiej Fundacji Instytut Reportażu. Zainicjowana w 2020 roku przez pisarza i reportera Filipa Springera, a programowo prowadzona przez poetkę i literaturoznawczynię Julię Fiedorczuk, szkoła skupia się na relacji między człowiekiem, kulturą a środowiskiem w dobie kryzysu klimatycznego". 

Na zakończenie spotkania jedno z pytań było o plany wydawnicze Filipa Springer. Pisarz odpowiedział, że na jesieni 2027 "nadejdzie" jego nowa książka, ale tytułu i tematu nie chciał zdradzić. On, zdaniem Wirtualnej Kultury, już "tak ma": z góry nie wie, jaka książka powstanie. To skojarzyło się Wirtualnej Kulturze z jego książką: "Dwunaste: Nie myśl, że uciekniesz". Filip Springer pojechał do Danii, żeby pisać książkę o mostach, a wrócił z prawem Jante:

Dodatek. Przeczytajcie, jaki żart powstał z "Nie ma" Mariusza Szczygła i "Nie wiem" Filipa Springera:
Krystyna - Wirtualna Kultura 

Czytaj więcej »