Porozmawiajmy o siedmiu pudełkach - wrażenia z Festiwalu Teatru na Faktach. Poziom zero

Wirtualna Kultura odkryła Festiwal Teatru na Faktach w roku 2021 i się tam zadomowiła. 

• 1 lipca 2021, kliknijcie: Artykuł 30 na Festiwalu "Teatr na faktach" - wpis na blogu.

Bywała na nim w Piekarni, czyli w Centrum Sztuk Performatywnych Instytutu Grotowskiego, ul. Księcia Witolda 62 (Piekarnia Żywa Kultura) lub oglądała na Facebooku Instytutu im. J. Grotowskiego:

• kliknijcie: Instytut Grotowskiego - Facebook.

W tym roku spektakle są pokazywane też w Sali Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego, Przejście Żelaźnicze w Rynku, na przykład, spektakl Kobietostanu w sobotę 13 czerwca 2026, godz. 17:00 i 19:00

• kliknijcie: Chłopaki prawo głosu.

Wirtualna Kultura zna z widzenia niektórych bywalców Festiwali. Cieszy się bardzo, gdy czekając na otwarcie sali wymieniają uśmiechy w holu. Tak było wczoraj o godz. 19tej przed rozpoczęciem Festiwalu, którego pełna nazwa w tym roku brzmi: V Festiwal Teatru na Faktach POZIOM ZERO: 

• 29 maja 2026, kliknijcie: V Festiwal Teatru na Faktach POZIOM ZERO - wpis na blogu

• kliknijcie: Strona domowa Festiwalu - program, bilety.

Z powodu pandemii jeden rok wypadł i teraz mamy piąty, a nie szósty Festiwal. 

Festiwal otworzył Kuba Tabisz, Dyrektor Artystyczny Festiwalu, i podziękował widowni, że przyszła mimo gradobicia. Tym razem mówił krótko. Powiedział, że (tak to WK zanotowała):

• Rozmowa z drugim człowiekiem to trudna sprawa.
• To, co zobaczymy, powstało na podstawie rozmów.
• To, co wydarzło się, jest pretekstem do rozmowy.

Tak, to rozmowy są najważniejsze. Potraktujcie ten wpis jako rozmowę WK z czytelnikami. 

Inauguracja kolejnej edycji Festiwalu Teatru na Faktach rozpoczęła się od pełnej wersji spektaklu, który wygrał zeszłoroczny konkurs na dokumentalne performatywne czytanie:

• kliknijcie: 7 pudełek (premiera).

Jego pierwsza część była podobna do zeszłorocznej, ale druga zaskoczyła Wirtualną Kulturę. Widownia została zaproszona na scenę, na której bohater spektaklu rozsypał zawartość pudełek. Była jeszcze część trzecia.

Bohater i twórca spektaklu w roku 2013 wyjechał z Polski do Hiszpani. Miał wtedy 20 lat. W roku 2018 jego mama zaczęła remont domu i jego rzeczy zaniosła do magazynu w Katowicach. Remont skończyl sie w roku 2021. Mama chciała, żeby rzeczy z magazynu zabrał. I tak się zaczęła w magzynie sentymentalna historia. On zredukował swoją przeszłość do siedmiu pudełek. Tej bardzo trudnej akcji przyglądał się i komentował ją w Katowicach magazynier.

Na scenie tak naprawdę było osiem pudełek, nie siedem. W ósmym zamknął się skulony bohater. Pudełka miały swoje nazwy:  

• kaseta z lat 90., historia pudełek, tajemniczy pan z magazynu, najgorszy współlokator, co zrobiśz ze swoimi szczątkami.

Widownia w tajnym głosowaniu zadecydowała, że nie otwarto pudełka "Granat w szafie". Po kolei poznawaliśmy historie różnych etapów życia bohatera zawartcyh w pudełkach, a bohaterm był Tomasz Borczyk. Poznaliśmy też jego hiszpańskiego kolegę Carlosa Tunon, który wpadł na pomysł, jak historię rzeczy z magazynu zamienić w spektakl performatywnego czytania. 

W pewnym momencie pojawiła się na scenie trzecia postać. Nowe wcielenie nieznanego mężczyzny z magazynu w Katowicach. Znalezienie takiego wolontariusza we Wrocławiu nie było łatwe.

W spektaklu liczba siedem występuje w różnych rolach:

• siedem krajów, siedmiu przyjaciół, siedem gestów, siedem zbliżeń, ...

Do jakiej liczby moglibyście zredukować swoje życie? 

Festiwalowi towarzyszy konkurs na dokumentalne performatywne czytanie. Finał jak zwykle będzie w niedzielę, czyli 14 czerwca 2026, od godz. 13:45 w dwóch blokach, w Piekarni, wstęp wolny: 

• kliknijcie: Finaliści Konkursu na dokumentalne performatywne czytanie

• kliknijcie: Instytut Grotowskiego - kalendarium.

Wirtualna Kultura zachęca do spędzenia kilku godzin w Piekarni Żywa Kultura na performatywnym czytaniu. Tak było rok temu:

• 8 lipca 2025, kliknijcie: Refleksje Wirtualnej Kultury wokół teatru na faktach - wpis na blogu.

Dodatek. W roku 2023 Wirtualna Kultura była współautorką projektu "Pokolenia. 59 pytań", który znalazł się w finale konkursu na dokumentalne performatywne czytanie. Spektakl reżyserował Henryk Mazurkiewicz na podstawie 30 rozmów pokolenia 20+ z pokoleniem 70+, i na odwrót:

• 16 lipca 2023, kliknijcie: Fotorelacja z Festiwalu Teatru na Faktach "Antybohaterka" w Instytucie im. J. Grotowskiego - wpis na blogu

• nagranie spektaklu, kliknijcie: 59 pytań - YouTube. 

Tekst towarzyszący nagraniu na YouTube:

"Inspiracją dla inicjatywy stała się lista 59 pytań skierowanych przez osoby studiujące dziennikarstwo na Uniwersytecie Wrocławskim do 80-letniej Krystyny, blogerki prowadzącej blog Wirtualna Kultura 60+. Celem projektu jest konfrontacja z wyobrażeniami na temat pokoleń i nakreślenie mapy nieporozumień i punktów zapalnych między boomersami i zetkami ? mapy wzajemnej, bo obejmującej nie tylko pytania młodych do starych, ale również na odwrót. 

W artykule "Głosy innych ludzi" Katarzyna Niedurny pisała, że jedną z najważniejszych rzeczy w teatrze dokumentalnym jest możliwość "oddania sceny głosom innych ludzi […], ponieważ "inny" to ten, którego zazwyczaj nie ma na scenie, który może nie mieć okazji do mówienia, bycia słyszanym, znaczenia. To ten, którego my - publiczność - w normalnych warunkach nie wysłuchalibyśmy, nawet gdyby mówił patrząc nam głęboko w oczy". 

W naszym hołdującym kultowi młodości społeczeństwie tymi "innymi" stali się seniorzy. Chcemy zatem pytać młodych choćby o to, jakie uczucia budzi w nich widok starego człowieka i co robią ze światem, by rzeczywiście go zmieniać."

Po trzech latach Wirtualna Kultura z rozrzewnieniem obejrzała swoją wypowiedź rozpoczynającą spektakl "59 pytań". Nic się od tego czasu nie zmieniło poza Wrocławiem. Kliknijcie w ostatnie zdjęcie zrobione wczoraj  na podwórku Piekarni. Tego wieżowca trzy lata temu nie było. Ale "my" byliśmy i jesteśmy.

Krystyna - Wirtualna Kultura