Wrześniowa Loża Krystyny i Jarosława - spotkanie z Maciejem Mulakiem

Gościem kolejnego spotkania w Przestrzeni Trzeciego Wieku w ramach cyklu "Równania i rezonanse - Loża Krystyny i Jarosława" będzie Maciej Mulak, profesor Politechniki Wrocławskiej, który stara się "zbratać" humanistów i ścisłowców. Tytuł jego wykładu: 

"Efekt skali, czyli dlaczego mrówka uniesie 50 razy swój ciężar, a słoń ledwo wstaje z ziemi".

albo bardziej poważnie 

„Rozmiar ma znaczenie — fizyka wielkości od DNA do wieloryba".

W części artystycznej zagra jak zwykle Jarosław Woszczyna.

Termin spotkania: 17 września 2026, godz. 16:30 (czwartek)

Miejsce: Przestrzeń Trzeciego Wieku - Strefa Kultury Wrocław, 

pl. Solidarności 1/3/5, aula (sala 403), IV piętro (jest winda)

Tak jak poprzednio chęć udziału w spotkaniu należy zgłosić w Punkcie Informacyjnym Przestrzeni Trzeciego Wieku

 

telefonicznie 739 194 102 lub 739 194 072 albo osobiście p. 318.

Temat wykładu:

• Skąd biorą się najbardziej fundamentalne ograniczenia wielkości obiektów w przyrodzie? 
• Jak stałe fizyczne wyznaczają granice, których ewolucja, tu na Ziemi, nie przekroczy. 

To tematy, które zaczynają się od obserwacji na spacerze, a kończą na filozofii nauki, hipotezie fine-tuning, czy multiwersum. Właśnie ta rozpiętość sprawia, że działają zarówno na młodych, jak i na starszych.

Będzie to wykład z pokazem slajdów. Nie trzeba znać (pamiętać) fizyki!

Dowiemy się, dlaczego bardziej opłaca się obierać duże ziemniaki niż małe. Albo dlaczego mrówka bez trudu dźwiga wielokrotność swojej masy, podczas gdy słoń ledwo podnosi się z ziemi? Choć pytania te brzmią jak kuchenne i przyrodnicze ciekawostki, prowadzą wprost do jednej z najbardziej fundamentalnych zasad przyrody: efektu skali. Rozmiar ma znaczenie.

Bio

Maciej Mulak, dr inż. prof. PWr — popularyzator fizyki z Wydziału Podstawowych Problemów Techniki i współtwórca podcastu oraz videocastu Fizyka bez Zamulania, gdzie razem z redaktor Lucyną Róg rozkłada na czynniki pierwsze tematy z pogranicza fizyki, kosmologii i codziennego życia. 

To z zamiłowania dydaktyk, przekonany, że nauka nie zamula, jeśli tylko zacząć od dobrego pytania. 

• kliknijcie: Maciej Mulak - Wikipedia

• kliknijcie: WPPT, Maciej Mulak.

"Kanał Fizyka bez Zamuleń" ma na YouTube miliony odsłon - działa od października 2023. W czerwcu 2024 w Katowicach liderzy przedsięwzięcia: Maciej Mulak i Lucyna Róg-Wolska uzyskali wyróżnienie Stowarzyszenia PR i Promocji Uczelni Polskich „PRom” w kategorii „Popularyzacja nauki". 

Przygotowanie każdego podcastu lub wykładu poprzedza czytanie wielu książek nie tylko o epokowych odkryciach, ale o ludziach, którym to zawdzięczamy. Wirtualna Kultura jest przekonana, że 17 września dowiemy się dużo o tych, którzy wyjaśnili (wyjaśniają?) architekturę przyrody.

Więcej  o wykładzie

To prawa fizyki i uniwersalne stałe przyrody wyznaczają granice, których ewolucja nie może przekroczyć, wpływając na rozmiary komórek, drzew, zwierząt, a nawet planet.

Zastanowimy się, dlaczego Wszechświat wydaje się niemal podejrzanie dobrze przygotowany do tego, by mogło w nim powstać życie. Czy jesteśmy rezultatem niewiarygodnego kosmicznego szczęścia? Czy życie jest konsekwencją konieczności, która wymaga jedynie niewyobrażalnie wielkiego Wszechświata? A może jesteśmy przypadkowym odłamkiem w nieskończonym multiwersum?

Wykład połączy proste, zaczerpnięte z codzienności intuicje z najgłębszymi pytaniami współczesnej fizyki i kosmologii.

Wirtualna Kultura była już na kilku wykładach profesora Macieja Mulaka i jest nim zachwycona, na przykład:

• kliknijcie: Czarne łabędzie w fizyce - wpis na blogu

• kliknijcie: Fizyka według Macieja Mulaka bez zamulania - wpis na blogu.

Uwaga. Wirtualna Kultura zdjęcie Macieja Mulaka skopiowała ze stron Wydziału Podstawowych Problemów Techniki PWr.

Dodatek. Plany Loży Krystyny i Jarosława 

W październiku prof. dr hab. Jacek Cichoń będzie mówił o sztucznej inteligencji, a w listopadzie prof. dr. hab. Mirosław Kocur o opętaniu i symulacjach (szamanów?). 

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

I Ogólnopolska Konferencja Późnej Dojrzałości

Oj, we Wrocławiu dzieje się. Trudno to wszystko ogarnąć, szczególnie, gdy wskutek pomyłki wykasowalo się w laptopie tysiące maili, w tym te z linkami do ciekawych wydarzeń. A takim niewatpliwie jest I Ogólnopolska Konferencja Późnej Dojrzałości na Uniwersytecie Przyrodniczym 11 i 12 września 2026:  

• kliknijcie: I Ogólnopolska Konferencja Późnej Dojrzałości.

Współorganizatorami wydarzenia są Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Klinika Geriatrii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, przedstawiciele Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu oraz Wrocławskie Centrum Rozwoju Społecznego.

Honorowy patronat nad konferencją objęli JM Rektor Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu prof. Krzysztof Kubiak oraz Prezydent Wrocławia.

Zakres tematyczny Konferencji obejmuje naukowe i praktyczne aspekty zagadnień o kluczowym znaczeniu dla populacji osób starszych, w szczególności dotyczące sposobu żywienia, aktywności fizycznej oraz relacji międzyludzkich w kontekście pomyślnego i zdrowego starzenia się.

Spotkanie odbędzie się w Auli Jana Pawła II Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, Centrum Dydaktyczno-Naukowe (Budynek C3), pl. Grunwaldzki 24 A.

Program Konferencji

• kliknijcie: Komunikat i program konferencji.

11 września

godz. 8:30 - 9:00 rejestracja, 

godz. 9:00-9:30 otwarcie konferencji i wystąpienia Gości:

JM. Rektor Krzysztof Kubiak (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu); 

Mateusz Żak (W-ce Prezydent m. Wrocław); 

Agata Gwadera-Urlep (Pełnomocnik Prezydenta m. Wrocław ds. Zdrowia i Seniorów); 

Dorota Feliks (Dyrektor Wrocławskiego Centrum Rozwoju Społecznego); 

Teresa Ziegler (Prezes Federacji Uniwersytetów Trzeciego Wieku)

godz. 9:30 - 14:00 krótkie wykłady z przerwą kawową 11:30-12:00, 

godz. 14:00-14:30 dyskusja

Sesja 1 - wykłady, godz. 9:30 - 11:30

1 Robert Gajda: Żywieniowe modele długowieczności

2 Izabela Zając-Gawlak: Neuroprotekcyjny potencjał żonglowania w kontekście starzenia

populacji i zespołu kruchości poznawczej

3 Anna Skrzek: Osteosarkopenia

4 Monika Ratajczak, Mariusz Ptak, Rafał Kubacki: Z wiekiem mózg się zmienia – dlaczego

trzeba uważać na urazy głowy 

Sesja 2 - wykłady, godz.  12:00-14:00

1 Małgorzata Sobieszczańska: Ból – częsty towarzysz wieku podeszłego 

2 Ireneusz Cichy, Regina Kumala, Marta Baranowska: Aktywność fizyczna w późnej dorosłości – aktualne rekomendacje i implikacje praktyczne 

3 Anna Janocha: Dlaczego boimy się starości 

4 Piotr Stelmaszewski: Dojrzała długowieczność jako wyzwanie wobec zmian demograficznospołecznych 

5 Marta Iskra: Relacje które leczą, Dlaczego potrzebujemy siebie nawzajem 

12 września 

godz. 9 - 13 warsztaty, 

godz. 13:00-13:30 dyskusja i zakończenie konferencji,

godz. 13:30-14:30 poczęstunek

Wirtualną Kulturę najbardziej zainteresował wykład prof. Ireneusza Cichego i oraz prof. Małgorzaty Sobieszczańskiej, bo ona z gimnastyką nigdy sobie nie radziła, a kręgosłup od dawna się buntuje. Ona często na blogu pisała o aktywności fizycznej, ale tylko na pisaniu to się kończyło: 

• 13 stycznia 2026, kliknijcie: O projekcie "Będziesz mógł więcej" - jak żonglowanie może zapobiegać upadkom - wpis na blogu

• 5 stycznia 2025, kliknijcie: Wpisy na blogu kołem się toczą - wpis na blogu

•  12 marca 2020, kliknijcie: Gimnastyka poranna dla seniorów - wpis na blogu

• 24 października 2020, kliknijcie: Trenuj z NFZ - wpis na blogu.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Film dokumentalny "Orzech - zawsze chciałem być z ludźmi"

Ewa, jedna z czytelniczek bloga, przysłała Wirtualnej Kulturze informację o dokumentalnym filmie o ks. Stanisławie Orzechowskim (1939-2021), który przez 56 lat był kapłanem archidiecezji wrocławskiej, z czego przez 54 lata służył kolejnym pokoleniom studentów jako duszpasterz akademicki DA „Wawrzyny”. Scenariusz i reżyseria filmu: Magdalena Piejko, Damian Żurawski, zdjęcia: Damian Żurawski

• kliknijcie: „Orzech – zawsze chciałem być z ludźmi” - YouTube.

Ks. Stanisław Orzechowski w latach 1964-1967 pracował jako wikariusz w parafii św. Barbary w Nowej Rudzie-Drogosławiu.

W 1967 r. został duszpasterzem akademickim w DA „Wawrzyny” przy ul. Bujwida we Wrocławiu. Jednocześnie pełnił też funkcję wikariusza i katechety w parafii pw. św. Wawrzyńca, na terenie której działa duszpasterstwo studentów. 

29 sierpnia 1980 r. celebrował Mszę św. w Zajezdni Autobusowej nr VII MPK we Wrocławiu. Od września tego roku był kapelanem wrocławskiej „Solidarności.

Od 1979 r. był organizatorem i Głównym Przewodnikiem Pieszej Wrocławskiej Pielgrzymki do Sanktuarium św. Jadwigi w Trzebnicy, a od 1981 r. na Jasną Górę oraz studenckich pielgrzymek na Ślężę. Pielgrzymowanie było jednym z najważniejszych sposobów, w jaki oddawał cześć Panu Bogu.

• kliknijcie: Wawrzyny, Duszpasterstwo Akademickie

• kliknijcie: Stanisław Orzechowski - strona domowa

• kliknijcie: Stanisław Orzechowski - Wikipedia.

Ks. Stanisław Orzechowski uhonorowany był m.in.:

1. Nagrodą Polcul Foundation (przed 1990)
2. Nagrodą Kolegium Rektorów Wrocławia i Opola (1997)
3. Srebrnym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej (2004)
4. Nagrodą Wrocławia (2005)
5. Medalem Wdzięczności KZ NSZZ „Solidarność” Zakładu Przewozów Regionalnych –Wrocław (2005)
6. Medalem „Zawsze Solidarni” (2005)
7. Medalem Tygodnika Katolickiego „Niedziela” Mater Verbi (2005)
8. Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2006)
9. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2006)
10. Tytułem Honorowego Obywatela Wrocławia (2015)
11. Tytułem Honorowego Obywatela Dolnego Śląska (2018)
12. 14 września 2005 r. zajął trzecie miejsce w plebiscycie Gazety Wyborczej „Wrocławianin Naszych Czasów”

Prezydent RP Andrzej Duda nadał pośmiertnie ks. prałatowi Stanisławowi Orzechowskiemu 

KRZYŻ KOMANDORSKI ORDERU ODRODZENIA POLSKI 

za wybitne zasługi w pracy duszpasterskiej i działalności społecznej.

Uwaga. Kliknijcie w zdjęcie, które Wirtualna Kultura skopiowała z intermetu. Jest na nim tramwaj 3302, któremu MPK Wrocław nadało imię legendarnego księdza Stanisława Orzechowskiego. 

• kliknijcie: Charyzmatyczny „Orzech” patronem wrocławskiego tramwaju.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Co będzie na Politechnice Trzeciego Wieku w drugim roku jej istnienia?

Wirtualna Kultura kibicuje Politechnice Trzeciego Wieku we Wrocławiu. Nawet brała udział w uroczystym zakończeniu jej pierwszego roku: 

• kliknijcie: Uroczyste zakończenie pierwszego roku Politechniki Trzeciego Wieku i rekrutacja na rok akademicki 2026/2027 - wpis na blogu.

Na internetowych stronach  PTW-PWr jest już plan zajęć w semestrze zimowym 2026/2027 oraz lista otwartych wykładów plenarnych w czwartki, godz. 11-13, w "serowcu" sala 1.31 (budynek C-13):  

• kliknijcie: Harmonogram i lista wykładów plenarnych.

Na wykłady plenarne każdy może przyjść.

Wirtualna Kultura się ucieszyła, że wśród wykładowców będą m.in.: 

• 29 pździernika 2026, redaktor Mariusz Urbanek, Lwowska szkoła matematyczna. Z kawiarni Szkockiej w świat
• 19 listopada 2026, prof. Jan Chmura, Wpływ aktywności fizycznej na stan zdrowia osób trzeciego wieku
• 26 listopada 2025, reżyser Wiesław Saniewski, Twórcy Trzeciego Wieku. Nieznośna lekkość Niebytu
• 28 stycznia 2027, dr Maciej Mulak, prof. PWr, Tychu Brahe - astronom bez nosa - rebeliant w życiu u nauce.

Stali czytelnicy Wirtualnej Kultury chyba się domyślają, skąd bierze się ta jej radość. Inni mogą zajrzeć tutaj, by się o tym dowiedzieć: 

• kliknijcie: Urszula Glensk - czy tylko pisartka, wpis na blogu 

• kliknijcie: Wśród medyków, farmaceutów, psychologów, fizjoterapeutów - wpis na blogu

• kliknijcie: Wiesław Saniewski o Stefanie Banachu - znanym i nieznanym - wpis na blogu

• kliknijcie: Fizyka według Macieja Mulaka bez zamulania - wpis na blogu,

bo

• Mariusz Urbanek w porywający sposób prowadził spotkanie autorskie z Urszulą Glensk w Muzeum Pana Tadeusza, a historia szkockiej księgi nie jest obca Wirtualnej Kulturze, kliknijcie: Księga Szkocka, czyli matematyka w kawiarni,

• Jan Chmura zaimponował Wirtualnej Kulturze maratońskimi wyczynami, kliknijcie: Wrocławski naukowiec wyróżniony. "Maratończyk, specjalista od przełamywania bariery zmęczenia w mózgu",

• Wiesław Saniewski był studentem Wirtualnej Kultury na Uniwersytecie Wrocławskim i ją pamiętał po pokazie w DCF filmu o Banachu, kliknijcie: Wiesław Saniewski - Wikipedia

• kanał na YouTube Macieja Mulaka ma milionową widownię, a 17 września będzie jego odczyt w Przestrzeni Trzeciego Wieku w ramach cyklu: Równania i rezonanse. Loża Krystyny i Jarosława.
  

 Szczegóły odczytu Macieja Mulaka w PTW-SKW wkrótce.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

O dosuwaniu krzesła i liczbie studentów - wpis w wakacyjno-edukacyjnym tonie

Wirtualna Kultura pierwszy raz rozmawiała oficjalnie z psychologiem chyba w roku 1974. Była przytłoczona liczbą nowych zadań w pracy. Dała radę, ale czuła się zniechęcona do życia, Zdumiała się, gdy przypadkowo się dowiedziała, że pani psycholog miała wtedy większe problemy życiowe niż ona. Świadomość, że inni mają gorzej, pomogła WK "wziąć się w garść". Od tego czasu psychologia intrygowała ją i nawet się odgrażała, że na emeryturze zrobi z niej doktorat na podstawie własnych obserwacji. 

• październik 2020, kliknijcie: Filozoficznie o łzach - wpis na blogu.

Wirtualna Kultura słuchając na Facebooku wypowiedzi różnych terapeutów, ma często wrażenie, że ich mądrości życiowe wynikają z logicznego myślenia, można do nich dojść samemu. Z drugiej jednak strony WK podziwia, jak psycholodzy analizują poszczególne sytuacje. Oto przykład: wsuwanie krzesla pod stół, na przykład w restauracji. To Wirtualna Kultura robi zawsze. A Wy? Przeczytajcie, o czym to świadczy, zdaniem psychologów:

• kliknijcie: Wsuwasz krzesło pod stół? Psycholodzy ujawniają, co to oznacza.

Wirtualna Kultura poniżej przepisała fragmenty tego artykułu, bo wątpi, że w link klikniecie.

"Choć mogłoby się wydawać, że wsuwanie krzesła pod stół to nic takiego, jest to przede wszystkim klasyczny przejaw zachowania prospołecznego oraz dbania o dobrostan wspólnoty. Z punktu widzenia psychologii wykonanie tego ruchu oznacza symboliczne "zamknięcie" danej sytuacji. 

Komunikat jest prosty: "skończyłem korzystać z tego miejsca i zostawiam je w nienagannym porządku dla kogoś, kto przyjdzie po mnie"

(...)

Psycholodzy łączą ten odruch z wysokim poziomem sumienności – cechą charakteru, która odpowiada za uporządkowanie, odpowiedzialność oraz umiejętność przewidywania konsekwencji własnych działań. Osoba, która wsuwa krzesło, podświadomie myśli o komforcie i bezpieczeństwie innych: wie, że porzucony na środku mebel może utrudnić komuś przejście lub stać się przyczyną bolesnego potknięcia.

Psycholodzy nie kończą na tym analizy. Oni zaczynają opisywać, kim są ci, co krzesła nie wsuwają.

"Psychologia społeczna udowadnia, że doskonale potrafimy dopasowywać swoje zachowanie do miejsca, w którym się znajdujemy – inaczej zachowamy się w eleganckiej restauracji, inaczej w domowym zaciszu, a jeszcze inaczej w bibliotece. Jeśli jednak ktoś z uporem maniaka w każdym z tych miejsc ignoruje niepisane zasady i regularnie zostawia po sobie chaos, może to rzeczywiście świadczyć o obniżonej uważności na otaczający świat i ludzi".

Słowo "uważność, nie jest Wam chyba obce. Przeczytajcie jeszcze raz ten wpis:

• styczeń 2022, kliknijcie: Pokochaj jedzenie.

O matko kochana, ile Wirtualna Kultura nauczyła się sama i Was próbowała nauczyć, pisząc ten blog.

Dodatek 1. Wirtualna Kultura, długoletni naucyciel akademicki, nadal zwraca uwagę na popularność różnych studiów. Podobno psychologię w Polsce można studiować na 86 uczelniach, ponad połowa to szkoły prywatne. 

• kliknijcie: PAP. Na przestrzeni sześciu lat liczba studentów psychologii w Polsce wzrosła o niemal 150 procent.

W tym roku na jedno miejsce na psychologii na Uniwersytecie Wrocławskim było 25 kandydatów:

• kliknijcie: 25 osób na jedno miejsce. Te kierunki cieszą się największą popularnością na UWr.

To nie rekord. Na wydziale lekarsko-stomatologicznym (dentyści) na naszym Uniwersytecie Medycznym było 40 na jedno miejsce:

• kliknijcie: Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu: rekordowa liczba kandydatów na kierunek lekarsko-dentystyczny.

Dodatek 2. Jak zmieniała się liczba studentów w Polsce? Wirtualna Kultura zapytała o to sztuczną inteligencję. Oto odpowiedź:

W Polsce w 1961 roku liczba studentów szkół wyższych wynosiła około 172 000. Dla porównania, na początku roku akademickiego 1960/61 wskaźnik ten oscylował w granicach 166 tysięcy osób.

W roku 1981 w Polsce w 91 szkołach wyższych kształciło się około 450 tysięcy studentów (wliczając studia stacjonarne, wieczorowe i zaoczne). 

Liczba studentów na polskich uczelniach wynosiła:

• 1 584 804 studentów w roku akademickim 2000/2001.
• 1 718 747 studentów w roku akademickim 2001/2002.

Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że przełom wieków był okresem ogromnego boomu demograficznego i edukacyjnego w Polsce. 

Według danych Głównego Urządu Statystycznego na koniec grudnia 2025 roku w Polsce kształciło się ponad 1,3 miliona osób. Oznacza to wzrost o 42,7 tys. osób w porównaniu do roku poprzedniego

Wirtualna Kultura studia rozpoczęła w roku 1961. Z jej klasy maturalnej (21 uczniów) oprócz niej na studia dostały się jeszcze trzy osoby.

Dodatek 3. Jeszcze jeden rekord: 2000 melomanów

• kliknijcie:  Tysiące Wrocławian słuchało muzyki Chopina w Parku Południowym. Padł prawdziwy rekord! [GALERIA ZDJĘĆ].

Wirtualna Kultura dziękuje czytelniczkom bloga za przysłane nagrania i zdjęcia z koncertów. Pierwsze zdjęcie przysłała Ola. Pozostałe Ania z Basią i Elą.   

Dodatek 4. Największym ostatnio zainteresowaniem cieszy się wpis o koncertach chopinowskich w Parku Poludniowym:

• kliknijcie: Koncerty Chopinowskie dla wszystkich w parku.

Na drugim miejscu jest wpis o "Wrocku" w Centrum Kongresowym,

• kliknijcie: Klasycznie na Wrocku w Centrum Kongresowym.

Wpis:

• kliknijcie: Świat na Wrocławiu się nie kończy - propozycje

dołuje.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Wielka piątka i długowieczność

Problem długowieczności interesuje Wirtualną Kulturę od lat. Ona o tym pisała już w roku 2018: 

• kliknijcie: Jak dożyć 100 lat w zdrowiu - wpis na blogu,

powołując się na wykład Susan Parker i starając się popularyzować czynniki, które wplywają na długość życia. Ostatnio jedna z czytelniczek bloga, pokolenie 30+, nawet zasugerowała, żeby Wirtualna Kultura napisała coś na podstawie własnych doświadczeń, a ma ich dużo.

Do tej pory żaden socjolog, psycholog, naukolog, kulturolog nie wpadł na pomysł, żeby jakiś student napisał pracę magisterską o wpływie bloga "60+ Wirtualna Kultura" na długowieczność Wrocławian, bo przecież celem działalności Wirtualnej Kultury jest spowodowanie u czytelników większej aktywności i ciekawości świata, a od tego podobno m.in. zależy długość życia.     

Jeśłi dobrnęliście do końca tego długiego zdania, to jest szansa, że będziecie czytać dalej, ale czy klikniecie? Dlatego Wirtualna Kultura postanowiła skopiować fragmenty artykułu Agaty Daniluk z 16 lipca 2026, opublikowanego na portalu TVN24, o badaniu dlugowieczności na Sardynii:

• portal TVN 24, kliknijcie: Żyją długo i starzeją się lepiej. Stulatków z Sardynii łączy coś jeszcze

W badaniu wzięło udział 125 osób w wieku od 71 do 101 lat. Naukowcy porównali dwie grupy seniorów żyjących w podobnych warunkach ekonomicznych i kulturowych. Pierwszą stanowili mieszkańcy oficjalnej Niebieskiej Strefy na Sardynii, drugą - osoby z sąsiednich wiejskich terenów, gdzie nie obserwuje się aż tak wyjątkowej długowieczności.

(...)

Uczestnicy przeszli testy oceniające 

• sprawność poznawczą, 
• jakość życia związaną ze zdrowiem,
• cechy osobowości według modelu Wielkiej Piątki. To psychologiczny model opisujący m.in. otwartość na doświadczenia, sumienność, ugodowość, ekstrawersję i neurotyczność".

(...)

Wyniki pokazują jednak ważny kierunek: ciekawość, elastyczność, aktywność społeczna i umiejętność radzenia sobie ze stresem mogą wzmacniać to, co w długowieczności najważniejsze - nie tylko liczbę przeżytych lat, ale też ich jakość. 

Naukowcy chcą sprawdzić, czy podobny profil psychologiczny pojawia się także w innych Niebieskich Strefach, m.in. na Okinawie i Ikarii.

O Strefach Niebieskich piszą na różnych portalach. Wirtualna Kultura postanowiła zacytować artykuł z Gazety Senior z roku 2021:

• kliknijcie: Bogna Bartosz, Ilona Zakowicz, Drogi do szczęścia i długowieczności. NIEBIESKIE STREFY .

 

"Wielka piątka" to określenie Pięcioczynnikowego Modelu Osobowości, stworzonego przez psychologów. Służy on do oceny osobowości na podstawie 5 podstawowych cech. Tak to opisuje sztuczna inteligencja AI:

• Otwartość na doświadczenia (Openness) – ciekawość świata, kreatywność, wyobraźnia
• Sumienność (Conscientiousness) – odpowiedzialność, planowanie, samodyscyplina i dążenie do celów.
• Ekstrawersja (Extraversion) – towarzyskość, energia, entuzjazm i pozytywne emocje.
• Ugodowość (Agreeableness) – życzliwość, empatia, gotowość do współpracy i zaufanie.
• Neurotyczność (Neuroticism) – emocjonalna labilność, skłonność do zamartwiania się, lęku i wahań nastroju.

Porównajcie z Wikipedią:

• kliknijcie: Wielka piątka - Wikipedia.

Testy na Wielką Piątkę stosują m.in. rekruterzy, którzy szukają pracowników:

• kliknijcie: Test Wielka piątka (Big five).

Czy warto zrobić taki test w wieku 80+? Może da on odpowiedź na pytanie, czy długowieczność jest cechą wrodzoną, czy nabytą i zależy od miejsca zamieszkania.

Dodatek. Wirtualna Kultura zastanawiała się w roku 2024, czy we Wrocławiu są strefy, gdzie żyje się dłużej:

• kliknijcie: Wrocław w liczbach - wpis na blogu.

Ona znowu poszła do GUSu na Oławskiej po dane, ale nie ma czasu, żeby się nimi zająć. Oto tylko kilka ogólnych liczb o ludności Wrocławia na dzień 31 grudnia 2025:

• 316 628 mężczyzn, 355 973 kobiet

• wiek poprodukcyjny (65+ mężczyźni, 60+ kobiety), 156 515, w tym mężczyzn 53 770, kobiet 102 745

• 80 lat i więcej, 33 201, w tym mężczyzn 10 364, kobiet 22 837.

W wieku emerytalnym (60+ kobiety, 65+ mężczyźni) kobiet jest we Wrocławiu dwa razy więcej niż mężczyzn. Panie dbajmy o panów!!!

Jaki z tego wszystkiego wypływa wniosek? 

• Ta statystyka pokazuje, dlaczego oferta klubów seniora i innych tego typu instytucji jest "kobieca".  

Dodatek 2. 19 lipca 2026, godz. 18:34

Pod wpływem jednego z komentarzy Wirtualna Kultura napisała w wyszukiwarce w laptopie:

natura pomyślała o krótszym życiu mężczyzn

i otrzymała taki przegląd od AI

• To prawda, mężczyźni żyją średnio krócej niż kobiety, w Polsce przeciętnie o ok. 7,3 roku.
•  Częściowo odpowiada za to biologia (genetyka i hormony), jednak kluczowe są czynniki środowiskowe i behawioralne: styl życia, rzadsze korzystanie z profilaktyki zdrowotnej oraz większa skłonność do ryzykownych zachowań. 

Wpływ poszczególnych czynników przedstawia się następująco:

• Biologia i geny: Kobiety dysponują dwoma chromosomami X, co lepiej chroni je przed mutacjami genetycznymi. 
• Ponadto męskie hormony, w tym testosteron, mogą zwiększać ryzyko chorób układu krążenia w młodszym wieku. 
• Styl życia: Statystycznie to mężczyźni częściej palą tytoń, spożywają więcej alkoholu i zmagają się z nadwagą, co bezpośrednio przekłada się na krótszy czas życia w zdrowiu. 
• Profilaktyka: Panowie rzadziej i później zgłaszają się do lekarza na badania kontrolne, przez co wiele chorób jest wykrywanych w znacznie bardziej zaawansowanym stanie. 

Uwaga. Wpis zdobią zdjęcia od Krystyny ze Ścinawki. Z taką przyrodą na co dzień żyje się dłużej. 

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Różne oblicza Przeglądu Sztuki Survival

Wirtualna Kultura wybrała się z Anią na Bujwida dopiero ostatniego dnia Przeglądu Sztuki Survival i to dokładnie w południe, które teoretycznie miało być zimniejsze niż w niedzielę. Nie miała takiego wrażenia. 

Senior Art Walk był z Ewą Plutą dokładnie w niedzielne południe. Ewa do tej pory nie może wyjść z podziwu, że seniorzy byli na SAW mimo saharyjskiej temperatury. Wirtualna Kultura na zdjęciach z SAW zauważyła znane jej seniorki: Basię, Alicję, Jolę i Krystynę.

We wtorek temperatura była bardziej przyjazna, ale nadal nie dla Wirtualnej Kultury. Ona "swoje lata" ma.

• Ania z dwiema wnuczkami zapisała się na warsztaty dla dzieci "Obraz w ruchu. Opowiedz mi historię" zakończone oprowadzaniem po "Klinice wspólnych wrażeń". Wyszły zachwycone.

• Wirtualna Kultura najpierw chciała się dołączyć do "Baby Walk", oprowadzania dla matek z małymi dziećmi w wózkach, ale realnie oceniając warunki pogodowe, stwierdziła, że sama sobie zrobi "ekspresowe oprowadzanie" i szybciej wróci do domu, bo ile człowiek może się napocić dla kultury?  

„Klinika wspólnych wyobrażeń” to interdyscyplinarny projekt Fundacji Art Transparent i Uniwersytetu Medycznego. Wystawa prezentuje prace skupione wokół "edukacji antydyskryminacyjnej, budowania empatii i troski o dobrostan psychofizyczny dzieci, młodzieży oraz opiekunów".

Ania i Wirtualna Kultura nie doczekały na działanie teatralne UMW i Teatru Układ Formalny "Targ cudownych rozwiązań" na Scenie Społecznej o godz.17:30. 

• kliknijcie: Sztuka współczesna w dawnym szpitalu. 

Nie były też na na wykładzie i performensie dźwiękowym.

• kliknijcie: Program.

Układ Formalny z radością informował na Facebooku o swoim zaangażowaniu w Przegląd Sztuki Survival.

• kliknijcie: Teatr Układ Formalny.

Działania społeczne to jedna z misji teatru. BRAWO!

Tak, tak, Przegląd Sztuki Survival ma różne warstwy. Te różne oblicza Przeglądu nie są doceniane przez seniorów, chyba z powodu godzin 12-24 i upałów. Wirtualna Kultura już przy innych okazjach zauważyła, że dla młodych doba zaczyna się o 12tej i kończy o północy, a dla seniorów od 7mej do 21szej. Dla niej do 24tej.

Na szczęście Henryk Koczan niczego nie przegapia. Był m.in. na prezentacji Wiolety Samborskiej i zespołu Uniwersytetu Medycznego o dezinformacji medycznej. Dzięki temu Wirtualna Kultura dowiedziała się, że UMW wydaje miesięcznik "Gazeta Uczelniana":

• kliknijcie: Gazeta Uczelniana.

W numerze maj/czerwiec 2026 Gazety Uczelnianej był opublikowany bardzo ważny raport "Dezinformacja żywi się lękiem":

• kliknijcie: Gazeta Uczelniana, Raport.

Wirtualna Kultura poleca ten raport!!!! 

Oto kilka refleksji z Przeglądu.

Teren dawnej kliniki psychiatrycznej okazał się większy niż WK myśłała, ale nie tak duży jak w Świeciu, 

• kliknijcie: Wojewódzki Szpital Zdrowia Psychicznego.

W każdym budynku witali mili wolontariusze. Nikt eksponatów nie pilnował.

Na Przegląd zakwalifikowano 33 propozycje spośród 903 zgłoszonych. Na ile przy ich wyborze sugerowano się tym, gdzie one mogą być zainstalowane? Niektóre były umiejscowione tak, jakby artysta z góry wiedział o miejscu: 

Artystyczne prace i instalacje świetnie się wpisywały w szpitalne pomieszczenia, może nawet czasami zbyt realistycznie. Czerwonej krwi nie brakowało. Dominowała cisza. WK miała wrażenie, że nagrań wideo było mniej niż rok temu.Najbardziej zaskoczyło WK stare pianino obłożone rurkami i żywy kot. Kliknijcie.

Nazwy instalacji były zaskakujące. Niektóre dosłownie opisywały dzieło, inne coś mówiły, ale trudno było zauważyć ich związek z eksponatem. Oto biały "Palec w dupie" 

Wirtualna Kultura zagłosowała na instalację Pawła Błęckiego "Weź się w garść" (numer 2). Zobaczcie koniecznie nagranie tej instalacji:

• kliknijcie: Paweł Błęcki, Weź się w garść -YouTube.

Czemu ona się nazywa "weź się w garść". Może autor, tworząc ją, musiał się wziąć w garść. Ewa Pluta na pewno to wyjaśniła na SAW. 

  

Wirtualna Kultura zastanawiała się, czy zagłosować na jedynkę Joanny Wierzbickiej, bo białe postaci się jej skojarzyły z Abakanowicz. Czy słusznie? Kliknijcie.

Więcej zdjęć będzie wkrótce w GaleriiL

• kliknijcie: Galeria zdjęć.

Wirtualna Kultura czeka na następny SURVIVAL, ten był 24. Zaglądajcie na portal Fundacji Art Transparent, to jej to wszystko zawdzięczamy:

• kliknijcie: Art Transparent.

"Fundacja sztuki współczesnej Art Transparent powstała we Wrocławiu w 2005 roku. Organizuje Przegląd Sztuki SURVIVAL, prowadzi galerię sztuki współczesnej Mieszkanie Geppertów (od 2007 roku), a także galerię Szewska (od 2021 roku)".

Czy pamiętacie ten wpis:

• kliknijcie: Michał Bieniek, Ewa Pluta i Mint Magazine?

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Czy znacie dolnośląskich mistyków?

Wirtualna Kultura należy do grupy "ścisłowców" z racji swojego wykształcenia.  "Humanistów" odkryła dopiero w roku 2017 na Uniwersytecie Wrocławskim i wpadła do nich "na noc" razem z Elą i Majką:

• kliknijcie: Pytania niezadane humanistom - wpis na blogu.

Tym razem dzięki Henrykowi Koczanowi, który w czwartek 25 czerwca o godz. 16:30 będzie gościem Loży Krystyny i Jarosława w Przestrzeni Trzeciego Wieku:

• kliknijcie: Spotkanie z Henrykiem Koczanem w Przestrzeni Trzeciego Wieku w ramach cyklu "Równania i rezonanse - Loża Krystyny i Jarosława" - wpis na blog, 

wpadła w sobotę 20 czerwca na chwilę na drugi dzień konferencji naukowej zorganizowanej na dziedzińcu Muzeum Pana Tadeusza w Rynku przez Ośrodek Kultury i Sztuki, w którym Henryk jest Zastępcą Dyrektora. To on był moderatorem na konferencji:

• nagranie pierwszego dnia konferencji, kliknijcie: "Dolny Śląsk. Kraina Mistyków" - konferencja naukowa (2026) - dzień pierwszy - YouTube

• program konferencji,  DOLNY ŚLĄSK – KRAINA MISTYKÓW konferencja poświęcona tożsamości i mistyce Dolnego Śląska.

Internet (sztuczna inteligencja) podpowiada m.in. takich mistyków na Dolnym Śląsku:

"Czołowi śląscy mistycy:

Anioł Ślązak (Angelus Silesius): Właściwie Johannes Scheffler. Urodzony we Wrocławiu poeta, lekarz i barokowy mistyk. Słynął z głębokiej poezji religijnej, a jego najważniejszym dziełem jest Cherubinowy wędrowiec.

Jakub Böhme (Jacob Böhme): Nazywany "teutońskim filozofem". Choć związany był głównie ze Zgorzelcem, jego dzieła wywarły ogromny wpływ na europejską mistykę, w tym na polski romantyzm.

Friedrich Schleiermacher: Wybitny XIX-wieczny teolog i filozof urodzony we Wrocławiu, często uznawany za ojca nowoczesnego protestantyzmu i myśli religijnej".

Na konferencji WK poznala filozofa, profesora Leszka Kleszcza, kierownika Zakładu Filozofii Współczesnej w Instytucie Filozofii na Uniwersytecie Wrocławskim. Ma on świetne poczucie humoru. Wirtualna Kultura uśmiechnęła się, gdy w artykule z roku 2020: 

• kliknijcie: Filozofuj!Leszek Kleszcz, Pochwała utopii

przeczytała: "Hobby mam bardzo staroświeckie: lubię czytać książki". Jego odczyt na konferencji miał tytuł:

Doświadczenie mistyczne jako droga ku mądrości.

To przypomniało Wirtualnej Kulturze, co kiedyś mówiła prof. Maria Straś-Romanowska, psycholog:

• rok 2017, kliknijcie: Oblicza mądrości w starości - wpis na blogu.

Kliknijcie na pierwsze zdjęcie, na którym jest Leszek Kleszcz i Henryk Koczan.

Na drugim zdjęciu jest dr Tomasz Szymański z Instytutu Filologii Romańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, który na konferencji mówił o:

Recepcja dzieła Jakoba Böhmego w XIX-wiecznej Francji (Madame de Staël, Adam Mickiewicz, George Sand).

• kliknijcie: Uniwersytet Wrocławski, Tomasz Szymański.

Wirtualna Kultura się zastanawia, jak w czasach bez internetu pisarze tyle o sobie wiedzieli.  

Uczestnicy konferencji analizowali, w czyjej twórczości są elementy mistycyzmu i kto (lub co) je zainspirował. W tym kontekście była mowa też o Mickiewiczu. Wirtualna Kultura się zdumiała, trafiając w internecie na informacje, co węgierski pisarz György Spiró napisał w książce "Mejsasze" o duchowym życiu naszego narodowego wieszcza Adama Mickiewicza: 

• grudzień 2010, Onet Kultura, kliknijcie: Mistycyzm ma twarz Adama Mickiewicza. Rozmowa z György Spiró.

Tematyka konferencji była Wirtualnej Kulturze kompletnie obca. Ona nawet nie była pewna, czy rozumie słowo "mistycyzm"

• kliknijcie: Co to znaczy być mistykiem?

A co Wy myślicie o mistycyźmie?

Dodatek. Na YouTube Ośrodka Kultury i Sztuki są różne nagrania, na przykład: 

• kliknijcie: "Oda do kruchości" - trailer filmu dokumentalnego (2026) - YouTube

• kliknijcie: "Daisy - wspomnienie minionego świata" - film dokumentalny (2011) - YouTube.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Uroczyste zakończenie pierwszego roku Politechniki Trzeciego Wieku i rekrutacja na rok akademicki 2026/2027

18 czerwca 2026 Wirtualna Kultura uczestniczyla w uroczystym zakończeniu pierwszego roku funkcjonowania Politechniki Trzeciego Wieku, działającej przy Politechnice Wrocławskiej (PTW-PWr): 

• kliknijcie: Program uroczystości zakończenia roku akademickiego 2025/2026.

Została zaproszona przez prof. Andrzeja Sokalskiego, koordynatora Politechniki Trzeciego Wieku, mimo że była słuchaczką tylko pierwszy semestr.

Na portalu Politechniki Wrocławskiej jest już relacja z tej uroczystości, podsumowująca rok zajęć na PTW-PWr:  

• kliknijcie: Nauka nie zna wieku. Pierwsi słuchacze Politechniki Trzeciego Wieku z dyplomami

• zob. też na Facebooku, kliknijcie: Politechnika Trzeciego Wieku - Facebook.

W trakcie uroczystości podano termin rekrutacji na Politechnikę Trzeciego Wieku na rok akademicki 2026/2027.

Rekrutacja rusza 22 czerwca i będzie trwać do 10 lipca 2026.

W  tym czasie będzie aktywna ankieta rekrutacyjna, którą trzeba wypełnić. Szczegóły są już podane na portalu PTW-PWr: nowy regulamin i warunki rekrutacji: 

• kliknijcie: Politechnika Trzeciego Wieku - zapisy.

Ważne: 

Pierwszeństwo w rekrutacji mają osoby niepracujące oraz deklarujące gotowość do współprowadzenia grup zainteresowań oraz chęć wniesienia pozytywnego wkładu w realizację zadań PTW. W odniesieniu do pozostałych osób decydować będzie kolejność zgłoszeń.

Zgodnie  z   paragrafem  3.3  regulaminu  PTW  osoby które  były  dotąd aktywnymi słuchaczami PTW,  mogą  ponownie ubiegać  się  o  przyjęcie  do PTW  w r. akad. 2026/2027  wypełniając  ankietę  rekrutacyjną. 

Miejsc na PTW-PWr będzie 200. Wysokość czesnego w roku akademickim 2026/2027 wynosi 250 zł. Czesne płatne jest w całości do dnia 1 października 2026 r. Na wniosek słuchacza opłata czesnego może zostać wniesiona w dwóch ratach po 125 zł.

Rektor Politechniki Wrocławskiej powołał Komisję Rekrutacyjną w składzie:

1) prof. dr hab. inż. Wacław Andrzej Sokalski - Koordynator Politechniki Trzeciego Wieku; 

2) mgr inż. Monika Wróbel-Bogdziewicz - Kierownik Biura ds. Politechniki Trzeciego Wieku;

3) przedstawiciel/-ka Klubu Emerytów i Rencistów PWr.

Kilka refleksji. Zakończenie roku akademickiego 2025/2026 PTW-PWr w Auli Politechniki Wrocławskiej miało uroczysty, ale też "rodzinny" charakter. co było szczególnie widoczne w trakcie artystycznych występów słuchaczy. Atmosfera na luzie. Wydarzenie wyreżyserowali przede wszystkim Monika Wróbel-Bogdziewicz i Rada Słuchaczy PTW-PWr. Prowadzący część artystyczną zagadywał widownię, która chętnie wspominała, jak przyjechała do Wrocławia i skąd. To nie była "sztywna akademia".

Uroczytość zaczęła się od wystąpienia Prorektorki ds. Rozwoju i integracji wspólnoty, dr hab. Karoliny Jaklewicz, prof. uczelni, która powiedziała, że to 

szcześliwy dzień, który wspólnie wypełniono .....

Stwierdziła, że niektóre wydziały Politechniki Wrocławskiej zazdroszczą tym wydziałom, które już aktywnie się włączyły w działalania na rzecz PTW-PWr - to może spowodować rozszerzenie oferty wykładów o nowe tematy politechniczne. 

Karolina Jaklewicz z dumą mówiła o nagraniu, które powstało na potrzeby konkursu #PolskaNaTak. Występują w nim słuchacze PTW-PWr. W akcji zorganizowanej przez Telewizję Polską i Polskie Radio wyróżniono jedenaście projektów z całego kraju, w tym Politechnikę Trzeciego Wieku:

• kliknijcie: Politechnika Trzeciego Wieku laureatem akcji Polska na TAK!

Oto dłuższa 4-minutowa wersja nagrania: 

• kliknijcie:  Politechnika Trzeciego Wieku – Polska na TAK! i seniorzy na TAK! - YouTube.

Andrzej Sokalski bardzo ciekawie podsumował rok działalności PTW-PWr. Z zadowoleniem stwierdził: 

"Od marca nasze wykłady i prelekcje miały charakter otwarty, wszystkie były też filmowane, co stanowi już trwały dorobek PTW. W tym samym miesiącu powstała również Rada Słuchaczy, która zaskakuje nas nowymi inicjatywami. To dla nas nowy wymiar współpracy, bo nasi studenci sami wnoszą duży wkład w nowe formy zajęć".

Podziękował wszystkim aktywnym słuchczom. Wspomniał też o Wirtualnej Kulturze i jej aktualnych działaniach w Przestrzeni Trzeciego Wieku - Strefa Kultury Wrocław. Mile ją to zaskoczyło. Wyróżnieni dostali uczelniane upominki, Wirtualna Kultura też. 

Oto lista wyróżnionych słuchaczy PTW-PWr. Kliknijcie.

Tytuł „wzorowego słuchacza” otrzymał Mieczysław Michalewski, który nie opuścił żadnego z 25 wykładów plenarnych.

Każdy słuchacz był wyczytany i otrzymał imienny dyplom ukończenia PTW-PWr oraz bukiecik kwiatów. Wszystko było dopracowane w każdym "calu" - czuwała nad tym Monika Wróbel-Bogdziewicz. 

Wirtualna Kultura skorzystała z okazji i zrobiła sobie zdjęcia z Moniką i dwiema słuchaczkami: Anią i Olą. Wybór miejsca nie był przypadkowy. Kliknijcie na zdjęcia, by przeczytać napis na górze: Wybitnie zasłużeni dla rozwoju Politechniki Wrocławskiej.To oczywiście żart, chociaż Wirtualna Kultura w roku 2013 dostała Pamiątkowy Medal „Zasłużony dla Wydziału Podstawowych Problemów Techniki" Politechniki Wrocławskiej. 

Tak jak na inauguracji: 

• kliknijcie: Nanoputiany na inauguracji Politechniki Trzeciego Wieku - wpis na blogu

na zakończeniu był wykład, tym razem dr Anny Borkowskiej, prof. uczelni: 

Trening mózgu i serca: dlaczego ciekawość świata to najlepsza recepta na dobrostan wśród seniorów.

"Ciekawość świata" to ulubiony zwrot Wirtualnej Kultury, mówiła o nim w pierwszej części odczytu na Klubie Naukowo-Historycznym w grudniu 2025. 

Wykład Anny Borkowskiej zakończył się opinią:

Jesteśmy najlepszą wersją siebie,

z którą WK się zgadza. Wirtualnej Kulturze spodobało się też wyjaśnienie, czym szczęście różni się od dobrostanu. Zdaniem Anny Borkowskiej, te dwa stany różnią się między sobą tak jak dobra pogoda od klimatu.

Uwaga. Wirtualna Kultura skopiowała pierwsze zdjęcie z portalu Politechniki Wrocławskiej (kliknijcie w drugi link).

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Nowy termin Senior Art Walk z Ewą Plutą

Wirtualna Kultura dostała od Ewy Pluty mail ze szczegółami Senior Art Walks w ramach Przeglądu Sztuki Survival w starych budynkach kliniki na Bujwida  i nowym terminem spaceru 28 czerwca (niedziela), godz. 12 - nie 30 czerwca, jak napisano w poprzednim wpisie o Przeglądzie:

• kliknijcie: Program 24. Przeglądu Sztuki Survival oraz Senior Art Walk - wpis na blogu

Oto mail od Ewy:

Szanowni Państwo,
tradycyjnie już zapraszam na letni spscer w ramach Senior Art Walk po Przeglądzie Sztuki Survival, który w tym roku odbędzie się w dawnej Klinice Psychiatrii i Neurologii przy ulicy Bujwida 44 (vis a vis cmentarza ś. Warwrzyńca). Tym razem wyjatkowo spotykamy się w niedzielę 28 czerwca o godz. 12.00 przy infopunkcie (Bujwida 44).

Jak zawsze na Survivalu

• opowiem trochę o historii tego niezwykłego kompleksu klinik psychiatrycznych i neurologicznych wzniesionych w 1907 roku. 
• Wejdziemy też do historycznych przestrzeni klinik, również takich, które były niedostępne przez niemal cały okres istnienia tu szpitala m.in. spalarni odpadów medycznych czy izolatorium.
• Nie zabraknie oczywiście sztuki. 

Tytuł tegorocznej edycji Survivalu „Palec w sercu” odwołuje się do słynnego wydarzenia z udziałem wrocławskiego kardiochirurga Wiktora Brossa. Bross używał swojego palca do poszerzenia zastawki mitralnej operowanej osoby, począwszy od pierwszej operacji na otwartym sercu w 1955 r. Do dziś na Uniwersytecie Medycznym przechowywany jest odlew palca profesora będący bezcenną pamiątką tego wyjątkowego gestu. 

W odpowiedzi na hasło, a także miejsce Survival, osoby artystyczne z Polski i z zagranicy zaproponowały prace w różnych technikach, w których motyw nauki, medycyny, choroby i wiedzy poddali osobistemu namysłowi i krytycznej refleksji.

Wstęp na spacer jest wolny, ale z powodu ograniczonych miejsc bardzo proszę o zapisanie się na spacer: 

•  można napisać do mnie maila e.pluta@arttransparent.org 
• lub smsa 601359923.

☝☝☝Dodatek. Gdyby Państwo mieli ochotę, to w najbliższą sobotę 20 czerwca będę prowadziła spacer śladami architektury utytułowanej legendarnym odznaczeniem „Mister Wrocławia”. 

Informacja o spacerze

• kliknijcie: Mister Wrocław. Spacery tropem architektonicznych wspomnień/Centrum.

Ostatni spacer w ramach projektu przejdziemy trasą oznaczoną w książce Mister Wrocław jako Centralna. Rozpoczyna się ona 

• przy budynku-ikonie i zwycięzcy plebiscytu na Mistera Wrocławia w 1967 r.: Trzonolinowcu przy ul. Kościuszki 72, autorstwa Jerzego Burzyńskiego i Andrzeja Skorupy.

Idąc ulicą Kołłątaja, obejrzymy Mezonetowiec i budynek mieszkalno-usługowy zaprojektowany przez Marię Tawryczewską, a następnie zagłębimy się w ulice otaczające wrocławski Rynek, które kryją takie perełki, jak mister roku 1962 przy Wita Stwosza i budynek ZETO - ostatni punkt wycieczki.

Naszą przewodniczką będzie historyczka sztuki Ewa Pluta. Spacer będzie zawierał audiodeskrypcję.

Kiedy: 20 czerwca (sobota), godz. 11.00

Gdzie: zbiórka przy Trzonolinowcu, ul. T. Kościuszki 72

Czas trwania spaceru: ok. 3 godz.

Wstęp bezpłatny/ zapisy: info@fundacjafandom.pl, tel. 572 566 450

☝☝☝Uwaga. Wirtualna Kultura skopiowała zdjęcia z portalu Przeglądu Sztuki Survival. Autorem zdjęć jest Tobiasz Papuczys

• kliknijcie: Przegląd Sztuki Survival - miejsce.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Czy "deep listening" to to samo co "głębokie słuchanie"?

I co mi zrobicie! Ja i tak będę używał angielskich zwrotów, bo to mądrzej (?) brzmi. Wirtualna Kultura wymyśliła te zdania, by podkreślić, że z anglizacją języka polskiego sobie i tak nie poradzimy. Zdaniem Masłowskiej "język polski nie nadąża, stąd w nim anglicyzmy, które ją martwią": 

• kliknijcie: Dorota Masłowska - same dobre wiadomości - wpis na blogu.

W objaśnieniach, co było celem Festiwalu Ciszy, pojawia się angielski zwrot "deep listening": 

• kliknijcie: Festiwal Ciszy 2026 — deep listening jako praktyka świadomego słuchania.

Czytając ten tytuł zapowiedzi Festiwalu Ciszy na portalu Wrocławia, Wirtualna Kultura zastanawiała się, czemu polskich terminów nie lubi się. Czemu angielskiemu terminowi "deep listening" przyporządkowują szersze znaczenie niż polskiemu odpowiednikowi "głębokie słuchanie"? A co "deep listening" znaczy dla Anglika? Może Anglik powinien użyć polskiego "głębokiego słuchania"???? Tylko jak go do tego przekonać? 

Ojej, Wirtualna Kultura wymądrza się. Dalej będzie jeszcze gorzej. Zobaczcie dodatek na dole wpisu.

Wirtualna Kultura wzięła udział tylko w jednym wydarzeniu w ramach Festiwalu Ciszy przygotowanego przez Instytut im. J. Grotowskiego:

• kliknijcie: Uchwycić fenomen dźwięku – koncepcje i praktyki głębokiego słuchania.

Był to wykład i warsztaty w Żyjni, BWA na Świdnickiej. Zajęcia prowadziła Marta Łowejko, doktor filozofii, filolog i muzyk, współautorka muzyki m.in. do spektaklu Ziemia. 

• kliknijcie: Instytut Grotowskiego, Marta Łowejko.

To festiwalowe wydarzenie przygotowały dwie instytucje:

• Fundacja Upstream,
• Instytut im. Jerzego Grotowskiego.

Celem wykładu Marty Łowejko była prezentacja dorobku trzech awangardowych kompozytorów związanych z "głębokim słuchaniem": 

• Pauline Oliveros (1932-2016), Amerykanka, kliknijcie: Pauline Oliveros - Wikipedia

• R. Murray Schafer (1933-2021), Kanadyjczyk, kliknijcie: R. Murray Schafer - Wikipedia

• Pierre Schaeffer (1910-1995), Francuz, kliknijcie: Pierre Schaeffer - Wikipedia

Wirtualna Kultura nie miała zielonego pojęcia o zaprezentowanych na wykładzie dziwnych dla niej nurtach badań. Przypomniała sobie, jakie na niej wrażenie zrobiły nagrania zaprezentowane na wykładzie Roberta Losiaka (Instytut Muzykologii) Słuchając śpiącego miasta. Tajemnice nocnych dźwięków Wrocławia, wygłoszonym na IV Nocach Humanistów: 

• rok 2017, kliknijcie: Pytania niezadane humanistom - wpis na blogu,. 

o czym w Żyjni opowiedziała w ramach warsztatów.

Na Festiwalu Ciszy wyświetlono film o Pauline Oliveros, która jest jedną z pierwszych twórczyń muzyki elektronicznej. Lista różnych form jej działalności i osiagnięć robi wrażenie: 

• kliknijcie: Deep Listening: Historia Pauline Oliveros.

Wirtualna Kultura filmu nie widziała.

Murray Schafer był znany z badań dźwieku w terenie - akustyka ekologii. Kto z Was był ostatnio poza miastem, by wczuć się i przeżyć dźwięki przyrody? W muzyce współczesnej każdy kraj ma jednego artystę, którego uznaje się za „największego". W Kanadzie jest nim właśnie Murray Schafer. Przeczytajcie ten artykuł o Schaferze, żeby przy okazji poznać (jeśli nie znacie) tych "największych" w różnych krajach: 

• kliknijcie: Badacz dźwiękobrazu: R. Murray Schafer (1933–2021).

Fragment z artykułu:

W Polsce mieliśmy Witolda Lutosławskiego i Krzysztofa Pendereckiego, „największych po Szymanowskim”, a jeśli ktoś woli, „po Chopinie”.

Droga życiowa Pierra Schaffera, kompozytora, pedagoga, teoretyka, pisarza, twórcy muzyki konkretnej, była burzliwa. Najpierw ukończył studia inżynierskie. W 1939 zmobilizowany, służył w armii francuskiej jako porucznik telegrafista. itd.

• kliknijcie: Schaeffer, Pierre.

Wirtualną Kulturę na wykładzie najbardziej zaskoczyły informacje, jak próbowano (próbuje się?) zapisać dźwięki, które nas otaczają. Nigdy się nad tym nie zastanawiała. Ona nie mogła sobie tego wyobrazić, mimo że kiedyś znała nuty, bo grała na pianinie. Jak skomponować i zapisać utwór, w którym tak naprawdę są dźwięki z "ulicy". To się "wielkim tego świata" udaje - Marta Łowejko odtworzyła w Żyjni takie utwory.  

W ramach warsztatu po wykładzie odbyła się dyskusja na temat hałasu, dźwięków itp. Można było dobrowolnie odpowiedź na wylosowane pytania. Wirtualna Kultura wylosowała takie:

• Jaki dźwięk Cię fascynuje?
• Kiedy nie słuchasz?

Do tej pory się zastanawia nad odpowiedzią. Nie może się zdecydować, bo po głowie chodzą jej wspomnienia z warsztatów empatycznego słuchania:

• maj 2025, kliknijcie: Aktywne słuchanie w praktyce - wpis na blogu

• lipiec 2025, kliknijcie: Czy człowiek rodzi się empatyczny, czy musi się tego nauczyć? O projekcie "Słyszę Cię(?)" - wpis na blogu

Dodatek. Co to jest głębokie słuchanie?

• Instytut im. J. Grotowskiego, kliknijcie: Festiwal Ciszy 2026, 29 maja–7 czerwca 2026 

Przeczytajcie, co na stronie Instytutu Grotowskiego napisano: 

"Trzecia edycja Festiwalu Ciszy koncentruje się wokół koncepcji deep listening, rozumianej jako

•  wielowymiarowa praktyka percepcyjna, obejmująca zarówno procesy sensoryczne, jak i poznawcze. 

Termin ten odnosi się do pogłębionego, intencjonalnego słuchania, które wykracza poza samą rejestrację bodźców akustycznych, angażując uwagę oraz pamięć.

W ujęciu interdyscyplinarnym deep listening można rozpatrywać jako 

• strategię badawczą i artystyczną, sytuującą się na styku studiów nad dźwiękiem, psychoakustyki oraz praktyk performatywnych. 

Kluczowe znaczenie ma tu relacja między sygnałem a tłem, a także rola ciszy jako aktywnego komponentu środowiska audialnego, wpływającego na organizację percepcji i interpretację dźwięku.

Strasznie to bardzo skomplikowane. Jak po ludzku wytłumaczyć, co to jest "deep listening" i dlaczego nie można go nazwać "głębokim słuchaniem"?

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »

Ciemna materia - czego jeszcze o wszechświecie nie wiemy

Wirtualna Kultura po ponad rocznej przerwie postanowiła znowu zgłosić jakiś artykuł do miesięcznika Gazeta Senior. Napisała w nim: 

We Wrocławiu jest dużo możliwości pogłębiania wiedzy i nie warto się przejmować, że czasami nie zrozumie się wszystkiego. Moim zdaniem, ważne jest, żeby się dowiedzieć, że ktoś coś bada i rozwija. O tym przekonałam się, słuchając wykładów w działającym od ponad 30 lat Interdyscyplinarnym Seminarium Studium Generale Universitatis Wratislaviensis im. prof. Jana Mozrzymasa w Uniwersytecie Wrocławskim.

WK  ponad pół wieku skupiona na swojej pracy zawodowej nie zauważała (nie miała czasu?) innych specjalizacji. Teraz próbuje to nadrobić. 26 maja 2026 wysłuchała w Studium Generale wykładu prof. dr hab. Krzysztofa Meissnera, światowej sławy fizyka z Uniwersytetu Warszawskiego, który jest też znanym popularyzatorem fizyki i kosmologii. Co nieco o prof. Meissnerze można się dowiedzieć z książki: 

• kliknijcie:K. Meissner, J. Sosnowski, Fizyk w jaskini światów.

Info ze strony wydawcy:

"Wywiad rzeka z prof. Krzysztofem Meissnerem o fizyce, o jej związku z życiem i o możliwych konsekwencjach światopoglądowych współczesnej nauki.

Fizyka nie jest nauką tajemną, ale potrzebne do jej zgłębienia narzędzia matematyczne utrudniają laikom zrozumienie, czym zajmują się dzisiaj fizycy. Wybitny uczony, profesor Krzysztof Meissner, zgodził się na serię rozmów z humanistą, którego intryguje świat, jaki wyłonił się z odkryć naukowych ostatnich 120 lat. Przystępnie opowiedział mi o teorii względności Einsteina, o dziwacznych właściwościach kwantów, o przeszłości i przyszłości Wszechświata i o tym, co jego zdaniem wynika z tego wszystkiego dla kwestii światopoglądowych. Czy religia i wiedza naukowa starły się w nieuniknionym konflikcie? A wreszcie skąd wzięła się jego fascynacja fizyką, jaki w tym udział miała rodzina, wychowanie, szkoła? Te spotkania były dla mnie wielką przygodą mam nadzieję, że będą także dla Czytelników tej książki. [Jerzy Sosnowski]".

Czy nie macie czasami ochoty poznawać z bliska ludzi wybitnych? W różnych światowych rankingach polskie uczelnie nie zajmują wysokich miejsc. Ale są na nich naukowcy, którzy mają wysokie notowania. Uniwersytet Warszawski chwili się, że na opublikowanej przez Stanford University liście "World’s Top 2% Scientists 2023", dwóch procent najczęściej cytowanych naukowców z całego świata,  jest 76 badaczy z Uniwersytetu Warszawskiego, wśród nich jest Krzysztof Meissner:

• kliknijcie: Lista najczęściej cytowanych pracownikow Uniwersytetu Warszawskiego w roku 2023.

 

Wykład Krzysztofa Meissnera w Studium Generale o ciemnej materii, której istnienie się podejrzewa, zdumiał Wirtualną Kulturę - ciemnej materii ma być więcej niż tego, co już znamy. 

• kliknijcie: Ciemna materia - Wikipedia.

Na jej istnienie wskazują, m.in., za duże szybkości poruszania się jakiś obiektów na brzegach galaktyk. Jak można to badać, skoro, na przykład, od Andromedy dzieli nas 2,5 miliona lat świetlnych.

• kliknijcie: Andromeda i jej niezwykła historia.

Ciemne materie nie świecą. Argumenty za ich istnieniem są przekonywujące. Potrzebne są jednak eksperymenty, żeby to potwierdzić. 

Na koniec wykładu Krzysztof Meissner opowiedział, że razem z współpracownikami, m.in. z Instytutu Maxa Plancka, mają nadzieję, że Chińczcy w swojej kuli wypełnionej jakimś olejem i otoczonej kulą z wodą - wszystko zakopane  pod ziemią - przeprowadzą eksperyment potwierdzający ich przypuszczenia o istnieniu pewnej formy ciemnej materii - grawitino, niesamowicie ciężkiej: 

• kliknijcie: Grawitino jako ciemna materia Prof. Krzysztof A. Meissner - YouTube.

W takim eksperymencie oczekiwana reakcja (błysk?) może się zdarzyć raz na rok. Istnienie grawitino wynika z jakichś obliczeń.

Nie możecie zakładać, że Wirtualna Kultura to wszystko dobrze opisała. Na szczęście na YouTube jest wykład Krzysztofa Meissnera też o ciemnej materii:

• kliknijcie: K. Meissner, Ciemna materia - YouTube.

Nie możemy stwierdzić, czy wszechświat teraz się rozszerzył, bo to wszystko jest tak daleko, że sygnał dotrze do nas za milion (?) lat. 15 marca 2016 roku prof. Krzysztof Meissner wygłosił na Uniwersytecie Warszawskim wykład pt. „Przyszłość Wszechświata”. Mówił o historii, stanie obecnym i możliwych scenariuszach ewolucji Ziemi, Układu Słonecznego oraz naszej Galaktyki. Było to kolejne spotkanie z cyklu „8 Wykładów na nowe tysiąclecie":

• kliknijcie: Prof. Krzysztof Meissner „Przyszłość Wszechświata” - YouTube.

Film na YouTube w ciągu 10 lat obejrzało 6,5 miliona internautów o różnych zawodach i wykształceniu. Warto przeczytać ich komentarze. 

Dodatek. Czy tego chcecie czy nie, Wirtualna Kultura i tak będzie pisać o tym, co ją fascynuje. Na końcu wpisu:

• kliknijcie: Kogel-mogel wydarzeń

zapytała czytelników, o jakich zaległych wydarzeniach ma napisać. Tylko jeden z czytelników na to zareagował - wybrał relację z wykładu prof. Meissnera i z "Forum oddolnych inicjatyw lokalnych. Sztuka sąsiedztwa", które było w Barbarze 23 maja. 

Do listy "zaległości" trzeba dołączyć wczorajsze spotkanie z Andrzejem Draganem, też fizykiem, w Concordii Design, na którym były m.in. Jola i Ola, czytelniczki bloga - na szczęście przyszły wcześniej i miały miejsca siedzące.

• kliknijcie: Efekt Dragana w Concordii Design na Intersection Photo Festival - wpis na blogu.

Krystyna - Wirtualna Kultura

Czytaj więcej »